توافق ارزی ایران و آمریکا؛ همتی از دو دستاورد مهم رونمایی کرد

به گزارش بانک اول ، رئیس کل بانک مرکزی با تشریح جزئیات بخش اقتصادی تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا اعلام کرد که در نخستین مرحله، ۱۲ میلیارد دلار از منابع بلوکه‌شده ایران آزاد خواهد شد و این منابع برای تأمین کالاهای اساسی و دارو مورد استفاده قرار می‌گیرد. به گفته وی، این توافق علاوه بر تقویت ذخایر ارزی، می‌تواند مدیریت نقدینگی و تأمین نیازهای ارزی کشور را تسهیل کند.

عبدالناصر همتی با اشاره به مذاکرات انجام‌شده با میانجی‌گری دولت‌های قطر و پاکستان اظهار کرد: در مذاکرات برگزارشده در سوئیس، دو تصمیم مهم اقتصادی اتخاذ شد که مهم‌ترین آن، آزادسازی تدریجی منابع ارزی مسدودشده ایران است. بر اساس این تفاهم، در گام نخست ۱۲ میلیارد دلار آزاد می‌شود و باقی منابع نیز در مراحل بعدی در دسترس قرار خواهد گرفت.

منابع آزادشده چگونه هزینه خواهد شد؟

همتی تأکید کرد که اولویت اصلی بانک مرکزی، امکان استفاده عملیاتی از منابع آزادشده است. به گفته وی، همانند توافق سال ۱۴۰۲، این منابع برای واردات کالاهای اساسی و دارو اختصاص می‌یابد.

رئیس کل بانک مرکزی افزود: ایران سالانه بین ۱۰ تا ۱۲ میلیارد دلار برای واردات کالاهای اساسی هزینه می‌کند و این رقم در برخی برآوردها به حدود ۱۵ میلیارد دلار می‌رسد. اختصاص منابع آزادشده به این بخش، موجب می‌شود سایر ذخایر ارزی بانک مرکزی برای تأمین نیازهای دیگر اقتصاد یا تقویت ذخایر ارزی کشور آزاد شود.

وی این توافق را از منظر مدیریت منابع ارزی، اقدامی مثبت ارزیابی کرد و گفت این رویکرد، انعطاف‌پذیری بیشتری در سیاست‌های ارزی کشور ایجاد خواهد کرد.

خرید کالا از آمریکا اجباری نیست

رئیس کل بانک مرکزی در واکنش به برخی گمانه‌زنی‌ها درباره الزام ایران به خرید کالاهای اساسی از آمریکا تصریح کرد: هیچ بندی در تفاهم‌نامه، ایران را به خرید از آمریکا ملزم نمی‌کند.

به گفته همتی، بانک مرکزی و دستگاه‌های مسئول در صورت مناسب بودن قیمت و کیفیت کالاهایی مانند گندم، ذرت و سایر اقلام اساسی، می‌توانند از هر کشوری از جمله آمریکا خرید انجام دهند. وی یادآور شد که پیش از این نیز بخشی از خریدهای کالاهای اساسی از طریق شرکت‌های بزرگ آمریکایی و اروپایی انجام می‌شد.

همتی همچنین از آغاز واردات کالاهای اساسی با استفاده از منابع آزادشده در آینده نزدیک خبر داد و گفت هماهنگی‌های لازم میان بانک مرکزی، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت برای خرید نخستین محموله‌ها انجام شده است.

منابع آزادشده چه تأثیری بر نقدینگی دارد؟

رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به مالکیت این منابع توضیح داد که بانک مرکزی پیش‌تر معادل ریالی این منابع را به دولت پرداخت کرده و بنابراین این دارایی‌ها جزو ذخایر بانک مرکزی محسوب می‌شوند.

وی افزود: زمانی که این منابع صرف واردات کالاهای اساسی شود، کالاها در داخل کشور با نرخ معاملاتی به فروش می‌رسند و منابع ریالی حاصل از آن به بانک مرکزی بازمی‌گردد. این فرآیند می‌تواند بخشی از نقدینگی موجود در اقتصاد را جذب کرده و به کاهش سرعت رشد نقدینگی کمک کند.

جزئیات توافق درباره صادرات نفت و نقل‌وانتقالات مالی

همتی بخش دیگری از تفاهم‌نامه را مربوط به معافیت موقت تحریمی صادرات نفت و محصولات پتروشیمی دانست و گفت بر اساس توافق، در دوره ۶۰ روزه مذاکرات، امکان صادرات نفت، فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی بدون محدودیت‌های معمول تحریمی فراهم شده است.

به گفته وی، در این بازه زمانی امکان تحویل محموله‌ها در بنادر مختلف، استفاده از انواع کشتی‌ها و انتقال درآمدهای حاصل از صادرات به حساب‌های معرفی‌شده از سوی شرکت ملی نفت ایران فراهم خواهد بود.

رئیس کل بانک مرکزی همچنین اظهار کرد که در تفاهم‌نامه امکان تسویه معاملات با دلار نیز پیش‌بینی شده، اما استفاده از این ارز کاملاً در اختیار جمهوری اسلامی ایران خواهد بود و بر اساس نیازهای ارزی کشور درباره آن تصمیم‌گیری می‌شود.

صادرات نفت ادامه دارد

همتی در پایان با تأکید بر اینکه صادرات نفت ایران در حال حاضر نیز ادامه دارد، گفت: مزیت اصلی این توافق، کاهش هزینه‌های نقل‌وانتقال مالی و حذف بخشی از پیچیدگی‌های ناشی از تحریم‌ها است.

وی خاطرنشان کرد که شبکه‌های ایجادشده برای خنثی‌سازی تحریم‌ها همچنان حفظ خواهند شد و ایران به‌صورت تدریجی روند اجرای توافق و میزان کاهش محدودیت‌های تحریمی را ارزیابی خواهد کرد تا برنامه‌ریزی دقیق‌تری برای فروش نفت و مدیریت درآمدهای ارزی انجام شود.