راهکار جدید بانک مرکزی برای بستن حسابهای فراموششده
چه کسانی بیشتر از همه به سامانه حسام نیاز دارند؟
تصور کنید میخواهید در یکی از شعب بانکها حساب جدیدی افتتاح کنید، اما موفق نمیشوید. علت چیست؟
چند حساب بانکی به نام شما باز شده است؟ این حسابها در کدام بانکها قرار دارند و کدامیک هنوز فعال یا راکد هستند؟ بسیاری از حسابهایی که در طول زندگی در شعب بانکها افتتاح کردهایم، صرفاً برای نیاز شخصی خودمان نبوده است. برای مثال، در یک پروژه کوتاهمدت با سازمانی همکاری کردهایم و برای دریافت حقالزحمه، ناچار به افتتاح حساب در بانک مورد نظر آن سازمان بودهایم؛ یا در موضوعی رایجتر، ضامن وام کسی شدهایم و بانک ما را مجبور به افتتاح حساب کرده، بیآنکه نیازی به استفاده از آن داشته باشیم. از آنجا که بسیاری از این حسابها فراموش میشوند، تنها راهکار گذشته مراجعه به تکتک شعب بانکها و بررسی حسابها بود؛ کاری بسیار وقتگیر و ناکارآمد. برای حل همین مشکل، «سامانه حسام» توسط بانک مرکزی طراحی شده است.
به گزارش بانک اول پس از ورود به سامانه و احراز هویت، فهرستی از حسابهای شما نمایش داده میشود؛ حسابهای جاری، قرضالحسنه، کوتاهمدت، بلندمدت، تجاری و غیرتجاری، همراه با نام بانکی که هر حساب در آن افتتاح شده است. با دیدن این فهرست میتوانید متوجه شوید:
- چند حساب به نام شما باز است و هر کدام در کدام بانک قرار دارد.
- کدام حسابها سالهاست بلااستفاده ماندهاند.
- برای کدام حسابها باید درخواست بستن بدهید و کدام را نگه دارید.
حسام قرار است نمایی کلی و یکپارچه از حسابهایتان در اختیارتان بگذارد؛ همان اطلاعاتی که پیش از این باید از چند بانک جداگانه میگرفتید، اینجا در یک صفحه کنار هم دیده میشود.
توجه: برای مشاهده جزئیات تراکنشها همچنان باید به اینترنتبانک یا اپلیکیشن همان بانک مراجعه کنید؛ حسام یک ابزار دید کلی است که میتوانید در آن درخواست بستن حساب را ثبت کنید و موجودی آن را به حساب اصلی خود انتقال دهید.
نکته مهم: پیش از این نیز در درگاه خدمات الکترونیک بانک مرکزی به نشانی my.cbi.ir خدمتی برای استعلام تعداد حسابها وجود داشت. تفاوت حسام با آن سرویس در این است که حسام از «دیدن» فراتر میرود و امکان «اقدام» میدهد؛ یعنی میتوانید همانجا درخواست بستن حساب را ثبت کنید و موجودی را به حساب دیگری منتقل کنید.
چه کسانی بیشتر از همه به سامانه حسام نیاز دارند؟
تصور کنید میخواهید در یکی از شعب بانکها حساب جدیدی افتتاح کنید، اما موفق نمیشوید. علت چیست؟ طبق ضوابط بانک مرکزی، اگر شخص حقیقی بیش از سقف مجاز (۱۰ حساب در وضعیت فعال یا فعالمسدود) داشته باشد، افتتاح حساب جدید تنها پس از تأیید واحد شناسایی مشتری بانک ممکن است. حسابهای فعلی بهصورت خودکار بسته نمیشوند؛ اما در عمل، بستن حسابهای بدون استفاده راه باز کردن مسیر حساب جدید است. وجود حساب تعیینتکلیفنشده، چک برگشتی رفعنشده یا بدهی معوق هم میتواند مانع خدمات تازه شود.
برخی از مهمترین گروههایی که به حسام نیاز دارند:
- کسانی که در چند بانک حساب دارند و نمیدانند کدام فعال است و کدام نه.
- کسانی که حسابهای قدیمی دارند؛ مثلاً حسابی که در دوران دانشجویی یا سالهای نخست کار باز شده و معلوم نیست هنوز باز است یا بسته.
- کسانی که درباره وضعیت حسابهایشان ابهام دارند؛ مثل زمانی که برای افتتاح حساب جدید به بانکی مراجعه میکنند و به آنها گفته میشود «به نام شما حساب راکدی وجود دارد و باید ابتدا تکلیفش روشن شود.»
- کسانی که برای امور اداری یا بانکی به بررسی فهرست حسابهایشان نیاز دارند؛ مانند تهیه اطلاعات حسابها برای اظهارنامه مالیاتی یا پاسخ به استعلامهای رسمی.
توجه: حتی حسابی که سالهاست بیاستفاده مانده، از دید سامانههای نظارتی ردپایی به نام شما ثبت کرده است. تعیین تکلیف این حسابها یعنی کاهش ابهامهایی که ممکن است سالها بعد در یک بررسی مالیاتی یا پرونده حقوقی سراغتان بیاید.
راهنمای عملی؛ تا راهاندازی سامانه حسام چه کنیم؟
تا زمان راهاندازی رسمی حسام، نزدیکترین خدمت در دسترس، «استعلام حسابها» در درگاه خدمات الکترونیک بانک مرکزی به نشانی my.cbi.ir است. برای این کار به کد ملی، کارت ملی هوشمند و شماره همراهی که به نام خودتان ثبت شده نیاز دارید. مراحل کار به این صورت است:
- احراز هویت: ورود با کد ملی و شماره همراه، و تکمیل «احراز هویت سطح ۲» در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی my.gov.ir؛ این مرحله با کارت ملی، تأیید شماره همراه و اسکن چهره انجام میشود.
- انتخاب گزینه استعلام حسابها: فهرست حسابهای شما همراه با نام بانک نمایش داده میشود.
همچنین درگاه my.cbi.ir امکانات پرکاربرد دیگری مانند استعلام چکهای برگشتی، سامانه محچک (مسدودسازی حساب صادرکننده چک برگشتی) و استعلام تسهیلات دریافتی را نیز در اختیار کاربران قرار میدهد که میتوانند تا زمان راهاندازی حسام، مکمل خوبی برای بررسی وضعیت بانکی شما باشند.
تا اعلام نشانی رسمی از سوی بانک مرکزی، فقط از همین درگاههای رسمی استفاده کنید. اگر کسی برای «ساماندهی حسابهایتان» پول، رمز دوم، CVV یا کد پویا خواست، این نشانه کلاهبرداری است.
توجه: ما در «رده»، راهنمای کامل و عملی سامانه خدمات الکترونیک بانک مرکزی را در قالب یک مقاله جامع منتشر کردهایم.
پرسشهای پرتکرار
آیا حسام موجودی حسابها را نشان میدهد؟ در اعلامیههای بانک مرکزی، امکان انتقال موجودی حسابهای مازاد به حساب انتخابی از قابلیتهای حسام ذکر شده است. اما در ارتباط با نمایش موجودی حساب اطلاعی در دست نیست.
آیا همه حسابهای بانکی من در حسام دیده میشوند؟ طبق اعلام بانک مرکزی، فهرست حسابهای اشخاص حقیقی در تمام بانکها قرار است در این سامانه تجمیع و نمایش داده شود. اتصال همه بانکها از روز نخست و تکلیف حسابهای مشترک، حساب متصل به دستهچک، تسهیلات یا ضمانت هنوز بهطور کامل روشن نشده است.
آیا اطلاعات حساب من محرمانه است؟ بله. ورود به سامانه فقط با احراز هویت خود شما ممکن است و هر فرد فقط حسابهای خودش را میبیند.
اگر اطلاعاتی اشتباه بود چه کار کنم؟ مغایرت را از طریق همان سامانه یا با مراجعه به بانک صادرکننده پیگیری کنید؛ بانک مسئول اصلاح اطلاعات حساب است.
آیا استفاده از حسام هزینه دارد؟ تاکنون هزینهای برای استفاده از این سامانه اعلام نشده است. اگر کسی برای «انجام این کار» یا «ساماندهی حسابهایتان» به نیابت از شما پول یا اطلاعات هویتی (مانند رمز دوم، CVV یا کد پویا) خواست، این نشانه کلاهبرداری است.
حساب راکد یعنی چه؟ راکد، حسابی است که مدت طولانی تراکنش نداشته و عملاً بیاستفاده مانده است.
