پیشنهاد تغییر مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی
فرمول جدید حقوق بازنشستگی برای بیمهشدگان جدید
سازمان تأمین اجتماعی پیشنهاد تغییر مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی را ارائه کرده است. در مدل جدید، به جای دو سال پایانی خدمت، کل سابقه بیمهپردازی مبنای محاسبه مستمری خواهد بود. این طرح هنوز به قانون تبدیل نشده است.
به گزارش بانک اول ، مصطفی سالاری، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی، از ارائه پیشنهاد جدیدی برای تغییر مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی خبر داده است. بر اساس این پیشنهاد، مبنای محاسبه مستمری برای بیمهشدگان جدید تغییر خواهد کرد.
در حال حاضر، مستمری بازنشستگی بر اساس میانگین دستمزد دو سال پایانی خدمت محاسبه میشود. به اعتقاد مدیران تأمین اجتماعی، این روش در برخی موارد باعث افزایش غیرواقعی حقوق در سالهای پایانی اشتغال شده و بار مالی قابل توجهی برای صندوق بازنشستگی ایجاد میکند.
فرمول جدید چگونه خواهد بود؟
بر اساس پیشنهاد مطرحشده، دیگر صرفاً حقوق دو سال آخر ملاک نخواهد بود. در مدل پیشنهادی:
- حقوق هر فرد در هر سال نسبت به حداقل دستمزد همان سال سنجیده میشود
- میانگین این نسبتها در طول سالهای بیمهپردازی، مبنای محاسبه مستمری خواهد بود
- هدف این است که سابقه واقعی پرداخت حق بیمه در کل دوران اشتغال در حقوق بازنشستگی اثرگذار باشد
به گفته سالاری، بررسیهای سازمان نشان میدهد حدود ۲۷ درصد بیمهشدگان در دو سال پایانی خدمت با افزایش قابل توجه حقوق مواجه میشوند و همین افزایش، مبنای تعیین مستمری مادامالعمر آنان قرار میگیرد.
اهداف این تغییر
سازمان تأمین اجتماعی معتقد است تغییر فرمول محاسبه مستمری میتواند چند هدف مهم را محقق کند:
- جلوگیری از افزایش صوری حقوق در سالهای پایانی خدمت
- کاهش فرار بیمهای و پرداخت حق بیمه کمتر از دستمزد واقعی
- افزایش شفافیت در پرداخت حق بیمه
- کمک به پایداری منابع صندوقهای بازنشستگی
برآوردهای سازمان نشان میدهد اجرای این مدل میتواند حدود ۳۰ درصد از فرار بیمهای از نظر مبلغ را کاهش دهد.

آیا این طرح تصویب شده است؟
خیر. در حال حاضر، آنچه از سوی سازمان تأمین اجتماعی مطرح شده، صرفاً یک پیشنهاد کارشناسی برای اصلاح قانون است و اجرای آن مستلزم طی شدن فرآیندهای قانونی و تصویب در مراجع ذیصلاح خواهد بود.
همچنین این تغییر شامل بازنشستگان فعلی نمیشود و صرفاً برای بیمهشدگان جدید ارائه شده است.
سوالات متداول درباره تغییر فرمول حقوق بازنشستگی
۱. آیا فرمول محاسبه حقوق بازنشستگی تغییر کرده است؟
خیر. در حال حاضر، این تغییر فقط یک پیشنهاد کارشناسی از سوی سازمان تأمین اجتماعی است و هنوز به قانون تبدیل نشده است. مقررات فعلی همچنان برقرار است.
۲. مبنای فعلی محاسبه حقوق بازنشستگی چیست؟
در حال حاضر، مستمری بازنشستگی بر اساس میانگین دستمزد دو سال پایانی خدمت محاسبه میشود.
۳. فرمول جدید چه تفاوتی با روش فعلی دارد؟
در مدل پیشنهادی، به جای دو سال آخر، کل سابقه بیمهپردازی فرد مبنای محاسبه قرار میگیرد. حقوق هر سال نسبت به حداقل دستمزد همان سال سنجیده میشود و میانگین این نسبتها در طول سالهای اشتغال، ملاک تعیین مستمری خواهد بود.
۴. آیا این تغییر شامل بازنشستگان فعلی میشود؟
خیر. این پیشنهاد صرفاً برای بیمهشدگان جدید ارائه شده است و بازنشستگان فعلی تغییری در نحوه محاسبه مستمری خود نخواهند داشت.
۵. چرا تأمین اجتماعی خواهان این تغییر است؟
دلایل اصلی عبارتند از:
- جلوگیری از افزایش صوری حقوق در سالهای پایانی خدمت
- کاهش فرار بیمهای
- افزایش شفافیت در پرداخت حق بیمه
- کمک به پایداری منابع صندوقهای بازنشستگی
۶. آیا با این فرمول، حقوق بازنشستگی کاهش مییابد؟
لزوماً خیر. به گفته مدیرعامل تأمین اجتماعی، بسیاری از بیمهشدگان جدید حتی میتوانند مستمری بالاتری نسبت به روش فعلی دریافت کنند، زیرا کل سابقه بیمهپردازی آنان در محاسبات لحاظ میشود.
۷. این طرح چه زمانی اجرایی میشود؟
هنوز مشخص نیست. این پیشنهاد باید مراحل قانونی را طی کند و در مراجع ذیصلاح به تصویب برسد. تا آن زمان، قوانین فعلی همچنان معتبر است.
۸. چند درصد بیمهشدگان در دو سال آخر حقوق خود را افزایش میدهند؟
بر اساس بررسیهای سازمان تأمین اجتماعی، حدود ۲۷ درصد بیمهشدگان در دو سال پایانی خدمت با افزایش قابل توجه حقوق مواجه میشوند.
۹. این تغییر چقدر به کاهش فرار بیمهای کمک میکند؟
برآوردهای سازمان نشان میدهد اجرای این مدل میتواند حدود ۳۰ درصد از فرار بیمهای از نظر مبلغ را کاهش دهد.
۱۰. آیا سایر صندوقهای بازنشستگی نیز این تغییر را اعمال خواهند کرد؟
این پیشنهاد صرفاً از سوی سازمان تأمین اجتماعی مطرح شده است. اجرای آن در سایر صندوقها نیازمند تصمیمگیری جداگانه و تصویب قوانین مربوطه خواهد بود.