بانک مرکزی شماره پیگیری موقت تسهیلات را راه اندازی کرد/نحوه عملکرد سرویس

به گزارش  بانک اول بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در راستای اجرای تکالیف قانون برنامه هفتم توسعه، سرویس ارائه شماره پیگیری موقت تسهیلات سامانه سمات را عملیاتی کرد. هدف از این سرویس، ارتباط مستقیم با مشتریان تسهیلات و اطلاع‌رسانی پیامکی درباره مفاد قرارداد و دریافت تأیید یا عدم تأیید ایشان است.

• این سرویس که با عنوان سرویس صفر شناخته می‌شود، پس از پیاده‌سازی توسط بانک‌ها و مؤسسات اعتباری، به بانک مرکزی امکان می‌دهد با ارسال پیامک حاوی اطلاعات کلی تسهیلات به مشتری، پاسخ وی را دریافت کند.

   

الزام قانونی و اهداف راه‌اندازی سرویس

تکلیف مقرر در قانون برنامه هفتم

براساس بخشنامه شماره ۱۷۶۴۴۷/۰۴ مورخ ۱۹/۰۷/۱۴۰۴ و ردیف ۲ بند (ت) ماده ۱۰ قانون برنامه هفتم پیشرفت:

1. اعطای شناسه یکتای سمات منوط به تأیید طرف قرارداد در سامانه است.
2. متن قرارداد و وضعیت اقساط پرداخت شده باید همیشه برای طرف قرارداد قابل مشاهده باشد.
3. بانک مرکزی موظف است ظرف یک سال از لازم‌الاجرا شدن قانون، زیرساخت لازم برای اجرای این حکم را فراهم کند.

هدف این اقدام، جلوگیری از ثبت اطلاعات تسهیلات به نام اشخاص بدون اطلاع آنان و تقویت شفافیت در نظام بانکی است.

طراحی و عملکرد سرویس صفر سامانه سمات

نحوه عملکرد سرویس

سرویس صفر به این صورت عمل می‌کند:

1. بانک عامل هنگام اعطای تسهیلات به مشتری، سرویس را فراخوانی کرده و فیلدهای اطلاعاتی مورد نیاز را تکمیل می‌کند.

2. اطلاعات شامل شماره تلفن همراه مشتری (شخص حقیقی یا امضاء مجاز شخص حقوقی) و جزئیات قرارداد تسهیلات است.

3. سامانه سمات با استفاده از فرآیند OTP، پیامکی حاوی اطلاعات کلی تسهیلات برای مشتری ارسال می‌کند.

4. مشتری می‌تواند با پاسخ پیامکی، تأیید یا عدم تأیید قرارداد تسهیلاتی خود را اعلام کند.

کنترل‌ها و محدودیت‌ها

• اگر مشتری محدودیت‌های سیستمی مانند بدحسابی، چک برگشتی یا مسائل مالیاتی ماده ۱۸۶ قانون مالیات‌ها نداشته باشد، ارائه شماره پیگیری انجام خواهد شد.

• دریافت شماره پیگیری منوط به فراخوانی و تکمیل صحیح فیلدهای اطلاعاتی سرویس و پاسخ پیامکی مشتری است.

وظایف شبکه بانکی در پیاده‌سازی سرویس

مدیران عامل بانک‌ها موظف هستند:

1. حداکثر یک ماه پس از دریافت بخشنامه، وب‌سرویس اخذ شماره پیگیری موقت را بر اساس مستندات فنی پیاده‌سازی کنند.

2. آمادگی بانک برای بهره‌برداری از سرویس را به صورت کتبی به بانک مرکزی اعلام کنند.

3. مؤسسات اعتباری از تاریخ ۳۰/۱۰/۱۴۰۴ می‌توانند به وب‌سرویس در محیط تست سامانه سمات دسترسی داشته باشند.

این اقدامات باعث افزایش شفافیت، کاهش سوءاستفاده احتمالی از تسهیلات بانکی و تسهیل نظارت مستقیم بانک مرکزی می‌شود.

مزایای سرویس ارائه شماره پیگیری موقت

شفافیت قراردادها

• مشتریان همیشه از مفاد قرارداد تسهیلاتی خود مطلع خواهند بود.

• امکان مشاهده وضعیت اقساط پرداخت شده، سررسید نشده و معوق فراهم می‌شود.

کاهش سوءاستفاده‌ها

• ثبت قراردادها بدون اطلاع مشتری غیرممکن خواهد بود.

• بانک‌ها می‌توانند اطمینان حاصل کنند تسهیلات به طور قانونی و شفاف اعطا می‌شود.

تسهیل نظارت و پیگیری

• بانک مرکزی با دسترسی به نتایج تأیید یا عدم تأیید مشتریان، روند نظارت بر تسهیلات را ساده‌تر کرده است.

• این سامانه، به عنوان یک زیرساخت دیجیتال مهم برای شفافیت مالی و مدیریت ریسک بانک‌ها عمل می‌کند.

جمع‌بندی و چشم‌انداز

با راه‌اندازی سرویس ارائه شماره پیگیری موقت تسهیلات سامانه سمات، بانک مرکزی:

1. امکان ارتباط مستقیم و امن با مشتریان تسهیلات را فراهم کرده است.
2. به اجرای تکالیف قانون برنامه هفتم پیشرفت عمل نموده و شفافیت نظام بانکی را تقویت کرده است.
3. بانک‌ها موظف‌اند در کوتاه‌ترین زمان، سرویس را عملیاتی کنند تا امنیت حقوق مشتریان و شفافیت مالی تضمین شود.

این اقدام، گامی مهم در جهت نظام‌مند کردن اعطای تسهیلات و ارتقای اعتماد عمومی به بانک‌ها و مؤسسات اعتباری محسوب می‌شود.