چطور در شرایط بحرانی، کنترل روانی خود را حفظ کنیم؟

دکتر نازنین آهنگری درباره حفظ کنترل روانی در شرایط بحرانی افزود: در این چارچوب، نخستین گام، پذیرش واقعیت بحران است. یعنی ما به عنوان افراد عادی جامعه نمی‌توانیم شرایط بیرونی جنگ را کنترل کنیم، اما می‌توانیم نحوه واکنش خود را مدیریت کنیم. پذیرش یعنی دیدن واقعیت بدون قضاوت، تا بتوانیم تصمیمی آگاهانه بگیریم نه صرفاً واکنشی هیجانی.

تاثیر پذیرش واقعیت بر کاهش اضطراب

وی در پاسخ به این سئوال که پذیرش واقعیت چطور می‌تواند به کاهش اضطراب و واکنش‌های منفی کمک کند، اظهار کرد: روش درمانی دیالکتیکی – رفتاری به ما یاد می‌دهد که با استفاده از مهارت‌های خود آرام‌سازی، شدت هیجانات را پایین بیاوریم.

دکتر آهنگری افزود: آرام کردن حواس پنج‌گانه از راه‌هایی ساده مثل گوش دادن به صداهای طبیعی، تمرکز بر تنفس، نوشیدن چای آرام‌بخش یا نگاه کردن به تصویری دلنشین، باعث بازگشت حس کنترل می‌شود. در موقعیت‌های بحرانی، همین لحظات کوتاه می‌تواند از فرسودگی روحی و واکنش‌های ناگهانی جلوگیری کند.

تکنیکی برای خروج از شرایط بسیار پرتنش

این متخصص روان شناسی بالینی درباره این‌که اگر فرد در موقعیتی بسیار پرتنش قرار گیرد، چطور می‌تواند بر وضعیت روانی خود مسلط باشد، اظهار کرد: در چنین شرایطی، روش درمانی دیالکتیکی – رفتاری، مهارت دیگری را پیشنهاد می‌دهد که ما آن را منطقه امن موقت می‌نامیم.

وی ادامه داد: این مجموعه شامل چند اقدام ساده ولی اثرگذار است: تغییر ناگهانی دمای بدن مثل شستن صورت با آب سرد، انجام فعالیت کوتاه مدت مثل پیاده‌روی سریع یا حرکات کششی، تمرین تنفس عمیق و رهاسازی عضلات. این تکنیک‌ها می‌توانند بدن را از حالت هشدار خارج کرده و مانع بروز رفتارهای تکانشی شوند.

امید را از دست ندهید

دکتر آهنگری گفت: بخش پایانی مهارت تحمل پریشانی بر معناسازی از رنج تاکید دارد. وقتی فرد بتواند در دل بحران به ارزش‌ها و هدف‌های شخصی خود تکیه کند، مثلا کمک به دیگران، وفاداری به اصول انسانی، یا باورهای اخلاقی، درد تبدیل به عاملی معنادار می‌شود، نه شکننده.

وی ادامه داد: در واقع معنا، ستون اصلی تاب‌آوری است؛ چیزی که کمک می‌کند فرد در طوفان بحران، تعادل روانی خود را حفظ کند.

دکترای روان شناسی بالینی اظهار کرد: یعنی حتی در شرایط جنگ هم می‌توان از رنج، پلی به سوی رشد روانی ساخت. کنترل بیرون همیشه ممکن نیست، اما تنظیم درون، نعمتی است که با تمرین می‌توان حفظش کرد.