چگونه از موج انفجار در امان بمانیم؟/ چند توصیه ساده برای مقابله با «باروتروما»

به گزارش بانک اول در زمان انفجار ما با دو موج هوایی و موج لرزه‌ای زمین سروکار داریم. انرژی موج در محیط های جامد و بسته مثل کف اتاق بسیار سریع‌تر و با شدت بیشتری نسبت به هوا حرکت می‌کند و چون بدن انسان پر از بافت‌های نرم حاوی مایعات و هوا مثل ریه‌ها، طحال و روده‌هاست در زمان وقوع انفجار تا حد امکان نباید بدن در ناحیه شکم و سینه‌ با زمین تماس داشته باشد.

چون انرژی مهیب انفجار از طریق زمین بدون هیچ واسطه‌ای مستقیما در اثر پدیده ای به نام «انتقال مستقیم لرزه‌ای» وارد اندام‌های داخلی بدن می شود. این ضربه بدون اینکه هیچ جراحت بیرونی ایجاد کند، باعث آسیب مویرگ‌های ریه و خونریزی داخلی شدید می‌شود.

اصل شناوری وزن روی مفاصل  

بنابراین بدن باید کمترین سطح مقطع را در برابر موج داشته باشد و اندام‌های حیاتی مغز، نخاع، ریه‌ها و قلب بیشترین محافظت فیزیکی را دریافت کنند. در اینجا باید اصل شناوری وزن روی مفاصل اجرا شود. در زمان انفجار بلافاصله روی زمین بخوابید، اما وزن بالاتنه را فقط روی آرنج‌ها و زانوهای خود بیندازید. باید سینه و شکم شما با کف زمین چند سانتی‌متری فاصله داشته باشد تا هوا جریان داشته باشد.

هوا عایق بسیار خوبی برای امواج لرزه‌ای زمین است و اجازه نمی‌دهد ضربه به ارگان‌های داخلی منتقل شود. بهتر است سمت پاها دقیقا به سمت پنجره باشد. استخوان‌های پا ضخیم‌ترین استخوان‌های بدن هستند و در صورت اصابت ترکش به عنوان یک سپر فداشونده برای حفظ ارگان‌های حیاتی عمل می‌کنند.

دست‌ها را کلاهخود کنید

برای حفاظت همزمان از نخاع و شنوایی، دست‌ها به عنوان کلاهخود عمل کند. انگشتان دو دست را در هم گره کنید و آن‌ها را محکم روی پشت گردن (پایین جمجمه) قرار دهید. دلیل علمی آن این است که بصل‌النخاع در پشت گردن قسمت پایین جمجمه، حیاتی‌ترین مرکز کنترل تنفس و ضربان قلب است و برخورد حتی یک ترکش کوچک به آن کشنده است. در ادامه آرنج‌ها و ساعد خود را به هم نزدیک کرده و محکم به دو طرف سر و دقیقاً روی گوش‌هایتان فشار دهید، به طوری که سرتان کاملاً در فضای بین دو بازو پنهان و کیپ شود. صورت باید رو به پایین باشد اما به زمین نچسبد.

در این وضعیت، دست‌های شما مثل یک کلاهخود بیومکانیکی عمل می‌کنند؛ از یک طرف گوشت و استخوان دست فدا می‌شود تا مغز و بصل النخاع سالم بمانند و از طرف دیگر فشردن بازوها روی گوش‌ها یک سد فیزیکی ایجاد می‌کند که شدت ضربه‌ مستقیم موج صوتی به پرده‌ گوش را به شدت کاهش دهد.

نجات پرده‌ گوش با یک ترفند ساده!

سیستم شنوایی ما تنها یک «حس» نیست، بلکه مهم‌ترین ابزار برای درک محیط و حفظ تعادل است. موج انفجار پدیده‌ای است که با سرعتی فراتر از صوت، فشاری ناگهانی و عظیم را به مجرای گوش وارد می‌کند. بسیاری تصور می‌کنند خطر اصلی انفجار، ترکش‌ها هستند؛ اما «قاتل خاموش» موج صوتی و فشار شدیدی است که می‌تواند در کسری از ثانیه باعث پارگی پرده صماخ، جابجایی استخوانچه‌های گوش میانی و آسیب دائمی‌ به اعصاب شنوایی و خونریزی داخلی شود. از دست دادن شنوایی در لحظه حادثه، یعنی از دست دادن توانایی شنیدن صداهای امدادرسانان و هشدارهای بعدی و حتی عدم توانایی حفظ تعادل برای فرار از منطقه خطر است.‌

یک اقدام ساده برای جلوگیری از پارگی پرده گوش این است که در لحظه‌ انفجار هرگز فک خود را قفل نکنید. دندان‌ها را از هم فاصله دهید و دهان خود را کمی باز نگهدارید. این کار باعث می‌شود فشار هوای موج انفجار همزمان از طریق دهان به پشت پرده گوش و از طریق گوش خارجی به جلوی پرده برسد و اثر مخرب یکدیگر را خنثی کنند. با ترکیب این تکنیک‌ها، شما با استفاده از مهندسی بیومکانیک بدن خود، بالاترین سطح تاب‌آوری را در برابر امواج سیالات و ارتعاشات جامدات ایجاد کرده‌اید.

درجه بندی خطرات آسیب به گوش و شنوایی

در اثر پارگی پرده گوش احتمال خونریزی از گوش وجود دارد. خروج مایع شفاف از گوش به علت نشت مایع مغزی-نخاعی بسیار خطرناک است. علت کاهش شنوایی ناگهانی، آسیب گوش داخلی است که خطری متوسط محسوب می شود. علت سرگیجه و عدم تعادل، آسیب به گوش داخلی با خطر متوسط است. علامت وزوز گوش (سوت کشیدن) نشانه  آسیب سلول‌های مویی است که خطر کمی دارد. درد گوش بدون خونریزی می تواند به علت فشار یا التهاب باشد که کم خطر به شمار می رود. ‌در صورت خروج مایع شفاف از گوش، سرگیجه شدید و عدم تعادل، استفراغ جهنده یا کاهش سطح هوشیاری و ناشنوایی کامل ناگهانی سریع به مراکز درمان مراجعه کنید.