ممنوعیت بلوبانک و کیوبانک در بازار طلا/ خریداران با موجودی خود چه کنند؟

بانک مرکزی چند دلیل برای برای توقف معاملات برخط طلا در نئوبانک‌ها معرفی کرده است. مورد اول مهار پولشویی است. یکی از دلایل مغایرت این رویه با ابزارهای پولی و برنامه‌های کنترلی بانک مرکزی است

به گزارش بانک اول بخشنامه جدید بانک مرکزی به شکل مستقیم خطاب با نئوبانک‌هایی مثل بلوبانک سامان و کیوبانک کشاورزی صادر شده است و بی‌شباهت به ماجرای ممنوعیت عرضه قلیان در کافه‌ها نیست.

دلیل دوم افزایش سرعت و تعداد تراکنش‌های مشکوک در بسترهای آنلاین است. سامانه‌های دیجیتال امکان جابه‌جایی سریع و متوالی پول را در بازه‌های زمانی کوتاه فراهم می‌کنند. این اتفاق کار سامانه‌های نظارتی را در ردگیری دقیق پول سخت می‌کند و شناسایی حساب‌های مبدا و مقصد را با تاخیر روبه‌رو می‌کند. تراکنش‌های مکرر در فواصل کوتاه امکان شناسایی هویت واقعی دارنده وجه را کم می‌کند.

دلیل سوم به نحوه ساختار تراکنش‌ها و دور زدن فیلترهای نظارتی مربوط می‌شود. خریدار در نئوبانک‌ها مثل سایر پلتفرم‌های طلای آنلاین می‌توانست با هر میزان بودجه‌ای برای خرید اقدام کند. این قابلیت مسیر را برای انجام تراکنش‌های خرد باز می‌کرد. تکرار این پرداخت‌های ریز در سیستم حساسیت ابزارهای مبارزه با پولشویی را نسبت به گردش حساب‌ها کم کرد و مانع از هشدار سامانه‌های هوشمند شد.

دلیل چهارم مغایرت این رویه با ابزارهای پولی و برنامه‌های کنترلی بانک مرکزی است. طبق اعلام بانک مرکزی گسترش بدون قاعده خرید و فروش طلای دیجیتال در شبکه بانکی اثر سیاست‌های کنترلی بازار پول را کم می‌کند و قدرت نظارت بر جریان نقدینگی را کاهش می‌دهد. بانک مرکزی می‌گوید مشارکت بانک‌ها در این بازارها مانعی بر سر راه اجرای سیاست‌های کلان پولی کشور ایجاد می‌کند.

تکلیف خریداران چه می‌شود؟

با ابلاغ این بخشنامه بخش ثبت خرید جدید در اپلیکیشن نئوبانک‌ها مسدود شده است. افرادی که پیش از صدور دستور در نئوبانک‌هایی مانند بلوبانک حساب طلا باز کرده و موجودی دارند، دسترسی به دارایی خود را حفظ می‌کنند. این افراد هر زمانی که بخواهند می‌توانند طلای خود را به قیمت روز بفروشند و مبلغ حاصل از فروش را به حساب بانکی خود منتقل کنند اما اجازه خرید مجدد طلا از این مسیر را نخواهند داشت.

بانک مرکزی به تمام نئوبانک‌ها و بانک‌های فعال ضرب‌الاجل داده است تا ارائه این خدمات را به صفر برسانند. طبق اخطار بانک مرکزی در صورت متوقف نشدن این روند اقدامات نظارتی و انتظامی علیه موسسه اعتباری و مدیران آنها در دستور کار فوری قرار می‌گیرد.

این دستورالعمل در حال حاضر به طور مستقیم خطاب به موسسات اعتباری و بانک‌ها صادر شده است. شبکه بانکی ملزم شده است تا هرگونه مباشرت مستقیم یا مشارکت غیرمستقیم در سامانه‌های برخط طلا را متوقف کند. کاربران نئوبانک‌ها از این پس فقط امکان تسویه و بستن موقعیت‌های دارایی طلای خود را دارند و هیچ امکان جدیدی برای افزایش سرمایه‌گذاری طلا در این نرم‌افزارها تعریف نخواهد شد.