صندوق طلا یا گواهی سپرده شمش طلا
صندوق طلا یا گواهی سپرده شمش طلا؛ کدام روش سرمایه‌گذاری چه تفاوتی دارد؟
گواهی سپرده شمش طلا و صندوق طلا از ابزارهای سرمایه‌گذاری روی طلا در بورس هستند. هر دو امکان بهره‌مندی از نوسانات قیمت طلا را بدون نیاز به نگهداری فیزیکی آن در خانه فراهم می‌کنند، اما سازوکار متفاوتی دارند. در ادامه به این بحث می‌پردازیم.
به گزارش بانک اول گواهی سپرده شمش طلا و صندوق طلا از ابزارهای سرمایه‌گذاری روی طلا در بورس هستند. هر دو امکان بهره‌مندی از نوسانات قیمت طلا را بدون نیاز به نگهداری فیزیکی آن در خانه فراهم می‌کنند، اما سازوکار متفاوتی دارند.
در گواهی سپرده، سرمایه‌گذار مستقیماً اوراقی را می‌خرد که نماینده مقدار مشخصی شمش موجود در خزانه است. در صندوق سرمایه‌گذاری طلا، سرمایه‌گذار واحدهای یک ETF را می‌خرد و مدیریت صندوق تصمیم می‌گیرد دارایی‌ها چگونه میان شمش، سکه و سایر ابزارهای مجاز توزیع شوند.
گواهی سپرده شمش طلا چیست؟
گواهی سپرده کالایی نوعی اوراق بهادار است که به پشتوانه کالای استاندارد نگهداری‌شده در یک انبار مورد تایید صادر می‌شود. در مورد طلا، این کالا شمش استاندارد است. در واقع شما به‌جای اینکه خود شمش را از بازار بخرید، گواهی مبتنی بر بخشی از شمش موجود در خزانه را معامله می‌کنید.
گروه مالی فارابی درباره این بازار این‌گونه توضیح می‌دهد: هر گواهی سپرده شمش معادل مقدار مشخصی طلاست و دارایی پایه در خزانه مورد تایید بورس کالا نگهداری می‌شود.
این ساختار چند مشکل خرید سنتی طلا را کاهش می‌دهد:
ریسک نگهداری فیزیکی طلا
نگرانی از اصالت طلا
عدم نیاز به خرید یک شمش کامل
صندوق طلا چیست؟
صندوق طلا یک صندوق کالایی قابل معامله یا ETF است. سرمایه افراد در صندوق جمع می‌شود و مدیر صندوق طبق امیدنامه آن را در ابزارهای مجاز سرمایه‌گذاری می‌کند. این دارایی‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
گواهی سپرده شمش طلا
گواهی سپرده سکه
ابزارهای مشتقه
وجه نقد و سایر دارایی‌های مجاز
یعنی وقتی واحد صندوق می‌خرید، مستقیما یک گواهی شمش مشخص خریداری نکرده‌اید؛ شما صاحب واحد یک پرتفوی مدیریت‌شده شده‌اید.
بررسی تفاوت در روش مدیریت گواهی سپرده طلا و صندوق طلا
مهم‌ترین تفاوت این است که برای خرید گواهی سپرده شمش، سرمایه‌گذار خودش زمان ورود و خروج را انتخاب می‌کند و دارایی تقریبا مشخص است پس مدیریت مستقیم است.
در صندوق طلا، یک مدیر حرفه‌ای ترکیب پرتفوی را مدیریت می‌کند. ممکن است در دوره‌ای سهم شمش افزایش پیدا کند، در دوره‌ای از سکه استفاده شود یا ابزار مشتقه وارد پرتفوی شود. پس صندوق طلا برای کسی مناسب‌تر است که ترجیح می‌دهد مدیریت ترکیب ابزارها را به تیم صندوق بسپارد.
بررسی تفاوت گواهی شمش و صندوق در مواجهه با حباب سکه
گواهی سپرده شمش تحت تاثیر ارزش شمش قرار می‌گیرد. اما صندوقی که بخشی از پرتفوی خود را در گواهی سکه قرار داده است، می‌تواند از تغییر حباب سکه نیز تاثیر بگیرد. پس:
اگر حباب سکه افزایش یابد، دارایی صندوق در سکه ممکن است بیشتر رشد کند.
اگر حباب تخلیه شود، همان دارایی می‌تواند عقب‌تر از شمش حرکت کند.
تفاوت گواهی شمش طلا و صندوق طلا در NAV
برای گواهی شمش، تمرکز اصلی روی قیمت همان گواهی و ارزش طلای پایه است. اما صندوق طلا مفهومی به اسم NAV یا ارزش خالص دارایی‌ها دارد. واحدهای ETF در بورس قیمت می‌خورد و ممکن است قیمت بازار با NAV فاصله داشته باشد.
اگر قیمت بالاتر از NAV باشد حباب مثبت و اگر پایین‌تر باشد حباب منفی شکل می‌گیرد. پس خریدار صندوق قبل از معامله بهتر است قیمت تابلو و NAV را کنار هم ببیند.
تفاوت در ترکیب دارایی‌های گواهی شمش طلا و صندوق طلا
این مورد در گواهی شمش طلا کاملا مشخص است و دارایی آن شمش است. اما صندوق‌ها با یکدیگر متفاوت‌اند. بعضی از آن‌ها تقریبا تمام دارایی را در شمش نگهداری می‌کنند و بعضی سهم بیشتری از سکه یا ابزارهای دیگر دارند. به همین دلیل اگر هدف سرمایه‌گذار قرار گرفتن مستقیم در معرض تغییرات قیمت شمش طلا باشد، گواهی سپرده ساختار ساده‌تری برای تحلیل دارد.
اگر هدف استفاده از مدیریت پرتفوی و مجموعه‌ای از ابزارهای طلا باشد، صندوق طلا انتخاب مناسب‌تری است.
تفاوت در امکان تحویل فیزیکی
در گواهی سپرده، تحت ضوابط بازار و پس از رسیدن دارایی به حد لازم، امکان درخواست تحویل کالا وجود دارد. اما سرمایه‌گذاری در صندوق طلا معمولا با هدف تحویل گرفتن طلا انجام نمی‌شود. سرمایه‌گذار واحد ETF را می‌خرد و هنگام خروج، واحد را در بازار می‌فروشد. بنابراین اگر هدف، تحویل شمش استاندارد باشد، گواهی سپرده انتخاب مناسب‌تری است.
تفاوت در دانش مورد نیاز برای خرید صندوق طلا و گواهی شمش
هیچ‌کدام از این ابزارها بدون ریسک نیستند. اما گواهی شمش سرمایه‌گذار را مستقیما درگیر تصمیم‌گیری درباره همان دارایی می‌کند. در صندوق، مدیر صندوق بخشی از تصمیم‌های مربوط به ترکیب پرتفوی را انجام می‌دهد. به همین دلیل برای فردی که نمی‌خواهد مدام قیمت را چک و تصمیم‌گیری کند، صندوق ساختار ساده‌تری دارد.
کدام ابزار برای سرمایه‌گذاری با پول کم مناسب‌تر است؟
هر دو ابزار امکان ورود با سرمایه‌ای به‌مراتب کمتر از خرید یک شمش کامل را فراهم کرده‌اند. گواهی سپرده شمش به واحدهای کوچک تقسیم شده و ETF نیز واحدهای سرمایه‌گذاری کوچک دارد.
بنابراین دیگر لازم نیست برای قرار گرفتن در معرض شمش، قیمت یک شمش کامل در اختیار سرمایه‌گذار باشد.
جمع‌بندی
صندوق طلا و گواهی سپرده شمش دو راه متفاوت برای سرمایه‌گذاری روی طلا در بورس هستند. برای داشتن بهترین انتخاب میان آن‌ها باید از خود بپرسید:
آیا تحویل فیزیکی برایم مهم است؟
آیا می‌خواهم فقط شمش داشته باشم یا سبدی متنوع از ابزارهای طلا؟
آیا دانش لازم برای سرمایه‌گذاری مستقیم را دارم؟
آیا می‌خواهم خودم ترکیب دارایی را مدیریت کنم یا مدیر صندوق؟
ایبنا
