پیش‌بینی تازه درباره آینده بازار طلا
آیا آسیا به قطب جدید ذخایر طلای جهان تبدیل می‌شود؟ پیش‌بینی تازه درباره آینده بازار طلا
گزارش تازه بانک DBS نشان می‌دهد قطب‌های طلای آسیا در حال تبدیل شدن به مقصدی جدی برای ذخیره‌سازی امن طلای بانک‌های مرکزی هستند؛ به‌طوری‌که یک‌چهارم بانک‌های مرکزی بررسی‌شده، نگهداری ذخایر طلای خود در این منطقه را ارزیابی می‌کنند.
در دنیایی که تنش‌های ژئوپلیتیکی، تحریم‌های اقتصادی و رقابت قدرت‌های بزرگ، معادلات نظام مالی بین‌المللی را تغییر داده‌اند، امنیت ذخایر ارزی به یکی از دغدغه‌های مهم بانک‌های مرکزی تبدیل شده است. طلا در چنین شرایطی بار دیگر جایگاه خود را به‌عنوان دارایی راهبردی تقویت کرده، اما پرسش مهم فقط میزان خرید طلا نیست؛ بلکه این است که ذخایر طلای جهان در کجا نگهداری شوند و چه مراکزی از امنیت، اعتبار و زیرساخت لازم برای میزبانی آنها برخوردارند. در این میان، آسیا در حال مطرح کردن ادعایی جدی برای تغییر نقشه جغرافیایی بازار جهانی طلاست. برای بررسی نوسانات کوتاه‌مدت بازار، خبر قیمت جهانی طلا کاهش یافت را بخوانید.
به گزارش بانک اول به نوشته کیتکونیوز ، اهمیت روزافزون آسیا در اکوسیستم جهانی طلا، توجه مؤسسات مالی بین‌المللی را بیش از گذشته به خود جلب کرده است؛ اما نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد شمار قابل‌توجهی از بانک‌های مرکزی نیز اکنون در حال بررسی این منطقه به‌عنوان مقصدی برای نگهداری امن ذخایر طلای خود هستند.
این نتایج در گزارش پژوهشی جدید گروه خدمات مالی DBS مستقر در سنگاپور منتشر شده است؛ گروهی که در ۱۹ بازار آسیایی فعالیت دارد. این گزارش با عنوان «طلا در عصر تحول» به بررسی «نقش در حال تغییر فلز گران‌بها در نظام مالی جهانی، ظهور قطب‌های طلای آسیا و توسعه طلای توکنیزه‌شده» می‌پردازد.
این پژوهش همچنین یافته‌های یک نظرسنجی مستقل از بانک‌های مرکزی، مدیران دارایی و بانک‌ها را دربر می‌گیرد که به سفارش DBS و توسط مؤسسه کانتار در سپتامبر ۲۰۲۶ انجام شده است.
آسیا در کانون توجه بانک‌های مرکزی؛ ۲۵ درصد به دنبال ذخیره‌سازی طلا در این منطقه
گروه DBS هم‌زمان با انتشار این پژوهش در ۱۰ نوامبر اعلام کرد: «حدود نیمی از مدیران دارایی و بانک‌های شرکت‌کننده در نظرسنجی گفته‌اند که توسعه زیرساخت‌های طلا با پشتوانه دولت‌ها، علاقه مؤسسات آنها به قطب‌های طلای آسیا را افزایش داده است؛ در حالی که ۲۵ درصد از پاسخ‌دهندگان بانک‌های مرکزی، این منطقه را برای نگهداری ذخایر رسمی طلا در حال ارزیابی هستند.»
در ادامه این گزارش آمده است: «یک‌چهارم پاسخ‌دهندگان از بانک‌های مرکزی به‌طور فعال در حال بررسی قطب‌های طلای آسیا به‌عنوان مکان‌های احتمالی برای نگهداری ذخایر رسمی طلا هستند؛ موضوعی که اهمیت نقدشوندگی بازار، شفافیت مقرراتی و وجود زیرساخت‌های قابل‌اعتماد را برای تبدیل علاقه به اقدام عملی نشان می‌دهد.»
بر اساس این پژوهش، حدود ۵۰ درصد از شرکت‌کنندگان، ثبات حقوقی و بی‌طرفی سیاسی را مهم‌ترین معیارهای خود برای انتخاب یک مکان جدید جهت نگهداری طلا عنوان کرده‌اند.
تیمور بایگ، اقتصاددان ارشد بانک DBS، در این باره گفت: «آسیا مدت‌هاست که بزرگ‌ترین منبع تقاضای جهانی برای طلای فیزیکی بوده است؛ با این حال، بخش عمده‌ای از زیرساخت‌های معاملاتی طلا همچنان در مراکز مالی غرب متمرکز شده است. با افزایش نقش آسیا در بازار طلا و ظهور کانال‌های جدید سرمایه‌گذاری، توسعه زیرساخت‌های قابل‌اعتماد بازار اهمیت حیاتی خواهد داشت.»
چرا بانک‌های مرکزی دوباره به ذخایر طلا روی آورده‌اند؟
در این پژوهش تأکید شده است که تخصیص دارایی به طلا از سوی بانک‌های مرکزی، به یکی از پایه‌های ساختاری و مسلط بازار جهانی طلا تبدیل شده است. این روند از تلاش بخش رسمی اقتصاد برای بهینه‌سازی ترکیب ذخایر ارزی در شرایطی ناشی می‌شود که فضای ژئوپلیتیکی جهان بیش از گذشته دچار چندپارگی شده است. نمونه‌ای از معاملات طلای فیزیکی در ایران در گزارش معامله بیش از یک تن شمش طلا در ۲۱ حراج امسال؛ آمار جدید حراج طلا اعلام شد را بخوانید.
در گزارش DBS آمده است: «اگرچه ذخایر طلای بانک‌های مرکزی از نظر تاریخی ریشه در دوران استاندارد طلا دارند، اما دلایل نگهداری طلا در شرایط کنونی بیش از گذشته نگاهی رو به آینده دارد. طلا اکنون به‌طور فزاینده‌ای نه به‌عنوان دارایی به‌جامانده از گذشته، بلکه به‌عنوان یک دارایی راهبردی برای ذخایر ارزی در نظر گرفته می‌شود.»
این پژوهش با استناد به داده‌های شورای جهانی طلا نشان می‌دهد که ذخایر طلای بانک‌های مرکزی جهان در فاصله سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۵، به‌طور متوسط سالانه ۱.۲ درصد افزایش یافته است. این روند در شرایطی اتفاق افتاده که تنش‌های ژئوپلیتیکی، خطر تحریم‌های بیشتر و نگرانی‌ها درباره تمرکز ذخایر ارزی در تعداد محدودی از دارایی‌ها و حوزه‌ها افزایش یافته است.
در همین زمینه، گزارش DBS تأکید می‌کند: «به همین دلیل، تقاضای بانک‌های مرکزی به منبعی هرچه پایدارتر برای حمایت ساختاری از بازار طلا تبدیل شده است.»
طلای توکنیزه‌شده و ابزارهای سرمایه‌گذاری جدید؛ مسیر تازه توسعه بازار آسیا
در همین حال، مؤسسات مالی بر فرصت‌هایی تمرکز کرده‌اند که محصولات دیجیتال مبتنی بر طلا و سایر ابزارهای سرمایه‌گذاری مرتبط می‌توانند در این منطقه ایجاد کنند.
گزارش DBS در این باره می‌نویسد: «در کنار شکل‌های فیزیکی طلا، پاسخ‌دهندگان صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) با سهم ۲۷ درصد، ابزارهای مشتقه با سهم ۲۷ درصد و طلای توکنیزه‌شده با سهم ۱۸ درصد را به‌عنوان کانال‌های سرمایه‌گذاری دارای بیشترین ظرفیت رشد مورد انتظار در ۱۲ ماه آینده رتبه‌بندی کرده‌اند.»
بر اساس این پژوهش، مؤسسات مالی در اولویت‌بندی معیارهای توسعه بازار طلا، نقدشوندگی بازار، شفافیت مقرراتی، زیرساخت‌های تسویه و نگهداری دارایی و بهره‌وری هزینه‌ها را بالاتر از هم‌ترازی مناطق زمانی و نزدیکی جغرافیایی قرار داده‌اند. برای شناخت اصطلاحات نرخ ارز، راهنمای تفاوت دلار آزاد، رسمی، توافقی، اسکناس و حواله چیست؟ را بخوانید.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم آسیا در سال ۲۰۲۵ بیش از نیمی از سرمایه‌گذاری جهانی در شمش و سکه طلا و همچنین تقاضای جواهرات را به خود اختصاص داده است؛ این در حالی است که تقاضای جهانی طلا در همان سال از ۵ هزار تن فراتر رفت و ارزش آن با ثبت رکوردی جدید به ۵۵۵ میلیارد دلار رسید.
گزارش DBS در جمع‌بندی این موضوع می‌گوید: «در نتیجه، تقویت زیرساخت‌های منطقه‌ای می‌تواند نقدشوندگی بازار را در ساعات معاملاتی آسیا افزایش دهد، فرایند تسویه و پایاپای معاملات در داخل منطقه را تسهیل کند و از گسترش معاملات در قالب شمش‌های طلا حمایت کند.»
