ارزش بازار بانکها در یک سال اخیر
کدام بانکها برنده اصلی سال ۱۴۰۴ شدند؟
ارزش بازار بانکها در یک سال اخیر ۴۴ درصد رشد کرد. بانک ملت با وجود کاهش نسبی سهم، همچنان پیشرو است. تمرکز درآمدی در دست چهار بانک بزرگ است.
به گزارش بانک اول ، بازار سرمایه در بازه زمانی ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ تا ۶ اسفند ۱۴۰۴، تجربه یک رشد چشمگیر را داشته است. بر اساس آخرین آمارها، ارزش کل بازار صنعت بانکداری از حدود ۶,۱۰۷ هزار میلیارد ریال به ۸,۸۰۹ هزار میلیارد ریال رسیده است.
این رقم نشاندهنده رشدی حدود ۴۴ درصدی در ارزشگذاری بانکهاست که نشاندهنده اعتماد نسبی سرمایهگذاران و بهبود عملکرد این صنعت در این بازه زمانی است.
اما داستان اصلی، رقابت میان بزرگترین بازیگران این بازار است.
رقابت سنگین بانک ملت و تجارت
در میان تمامی بانکها، بانک ملت همچنان به عنوان رهبر بازار شناخته میشود. اگرچه سهم درصدی این بانک از ۴۲ درصد به ۳۳ درصد کاهش یافته، اما همچنان بیشترین سهم ارزش بازار را در اختیار دارد. این کاهش درصدی بیشتر به دلیل رشد سریع رقبای آن است تا افت عملکرد خود بانک ملت.
در جایگاه دوم، بانک تجارت با یک جهش قابل توجه توانسته سهم خود را به حدود ۳۰ درصد برساند. این رشد سریع، بانک تجارت را به یکی از چالشگران جدی بانک ملت تبدیل کرده است.

صعود چشمگیر بانک پاسارگاد
یکی از جذابترین داستانهای این بازه زمانی، عملکرد بانک پاسارگاد است. سهم این بانک در ارزش بازار از ۱۴ درصد به ۳۰ درصد رسیده است؛ یعنی دو برابر شدن سهم آن در کمتر از یک سال. این رشد خیرهکننده نشاندهنده جذابیت بالای سهام این بانک برای سرمایهگذاران است.
علاوه بر اینها، بانکهایی مانند بانک سامان، اقتصاد نوین و پست بانک ایران نیز شاهد افزایش سهم درصدی خود بودهاند. در مقابل، سهم درصدی سایر بانکها کاهش یافته که نشاندهنده تمرکز سرمایهها در دست تعداد محدودی از بانکهای بزرگ است.
چهار غول بانکی
اگر به جای «ارزش بازار»، به «درآمد عملیاتی» نگاه کنیم، تصویر مشابهی اما با جزئیات متفاوت میبینیم. در اسفندماه ۱۴۰۴، از مجموع ۱۳۱ هزار میلیارد ریال درآمد عملیاتی صنعت بانکداری:
- بانک ملت: با ۲۸ درصد سهم، در صدر قرار دارد.
- بانک تجارت: با ۱۶ درصد سهم، در رتبه دوم است.
- بانک پاسارگاد و بانک صادرات: هر کدام با ۱۴ درصد سهم، در رتبههای بعدی قرار دارند.
نکته قابل تأمل اینجاست که فقط چهار بانک (ملت، تجارت، پاسارگاد و صادرات) بیش از ۷۰ درصد کل درآمد صنعت را در اختیار دارند. این موضوع نشاندهنده ساختار بسیار متمرکز بازار بانکداری ایران است.
در سوی دیگر، بانکهایی مانند کارآفرین، سینا و خاورمیانه هر کدام تنها حدود ۲ درصد سهم درآمدی دارند. این فاصله زیاد، شکاف عمیق بین بانکهای بزرگ و کوچک را به خوبی نشان میدهد.
نوسانات درآمد ماهانه در سال ۱۴۰۴
بررسی روند درآمد عملیاتی در طول سال ۱۴۰۴ نیز نکات جالبی را آشکار میکند. بیشترین درآمد عملیاتی صنعت بانکداری در شهریورماه ۱۴۰۴ ثبت شده که به رقم ۱,۲۲۳,۶۰۳,۵۸ میلیون ریال رسیده است. این اوج درآمد سالانه بوده است.
در مقابل، اردیبهشتماه ۱۴۰۴ کمترین درآمد عملیاتی را با مبلغ ۷۷۲,۸۴۸,۹۶۲ میلیون ریال به خود اختصاص داده است. این نوسانات نشان میدهد که عملکرد بانکها در طول سال یکنواخت نبوده و تحت تأثیر عوامل فصلی و اقتصادی متغیر است.