چگونه دهک‌های پایین می‌توانند وام بگیرند؟ ۸ راهکار

بازطراحی نظام تخصیص منابع بانکی

اولین پیشنهاد، ایجاد نظامی با تمرکز بر عدالت دهکی است. سهم مشخصی از منابع بانکی باید به دهک‌های پایین اختصاص یابد و بانک‌هایی که این تسهیلات را ارائه می‌دهند، مشوق دریافت کنند.

همسان‌سازی اندازه و ساختار وام‌ها با نیاز واقعی

راهکار دوم، تطبیق حجم و نوع تسهیلات با نیاز واقعی اقشار ضعیف است. به جای ارائه وام‌های کوچک و کم‌اثر، سیاست‌گذار باید به تسهیلات هدفمند با بازده اجتماعی و اقتصادی تمرکز کند.

کاهش نابرابری جغرافیایی در دسترسی به وام

راهکار سوم به توسعه شعب سیار، بانکداری دیجیتال و صندوق‌های محلی اشاره دارد. دولت می‌تواند با مشوق‌های مالی، بانک‌ها را به فعالیت در مناطق کم‌برخوردار ترغیب کند تا فاصله نابرابری جغرافیایی کاهش یابد.

ایجاد نظام اعتبارسنجی اجتماعی مبتنی بر داده‌های رفاه

راهکار چهارم، استفاده از اطلاعات رفاه ایرانیان برای طراحی مدل‌های اعتبارسنجی اجتماعی است. شاخص‌هایی مانند سابقه پرداخت قبوض، دریافت یارانه و اشتغال غیررسمی می‌تواند معیار مناسبی برای ارزیابی اعتبار باشد.

توسعه سازوکارهای ضمانت جایگزین

پنجمین پیشنهاد شامل ایجاد صندوق ملی ضمانت خرد، توسعه ضمانت گروهی و بیمه‌های خرد است تا اقشار فاقد ضامن رسمی نیز بتوانند از وام‌ها بهره‌مند شوند.

تقویت هماهنگی نهادی و نظارت بر عدالت اعتباری

راهکار ششم، تشکیل شورای ملی تسهیلات خرد با حضور وزارت تعاون، بانک مرکزی و کمیته امداد است تا فرآیند تصمیم‌گیری یکپارچه شود. سامانه رصد آنلاین و گزارش سالانه عدالت اعتباری شفافیت و ارزیابی مستمر سیاست‌ها را تضمین می‌کند.

ارتقای سواد مالی و توانمندسازی وام‌گیرندگان

راهکار هفتم بر آموزش مالی تاکید دارد. برگزاری دوره‌های مالی برای زنان سرپرست خانوار و کسب‌وکارهای خرد و ارائه مشاوره پیش از دریافت وام می‌تواند نرخ نکول و ریسک اعتباری را کاهش دهد.

گذار به مؤسسات مالی خرد پایدار

 هشتمین و آخرین راهکار، حرکت از حمایت مالی صرف به ایجاد مؤسسات مالی خرد غیر دولتی با خدمات چندگانه است. این مؤسسات می‌توانند علاوه بر اعتباردهی، سپرده‌پذیری و ارائه خدمات بیمه‌ای نیز انجام دهند، در حالی که دولت نقش نظارت و آموزش مالی گروه‌های هدف را برعهده دارد.