آیا چک صیادی سفید امضا اعتبار دارد و تا چند سال قابل پیگیری قانونی است؟

به گزارش بانک اول چک سفید امضا چکی است که صادرکننده آن تنها بخش امضا را تکمیل کرده و سایر اطلاعات لازم مانند مبلغ، تاریخ صدور و نام ذی نفع را خالی می گذارد.

این نوع چک بسیار خطرناک است؛ زیرا:

این چک به دارنده این امکان را می دهد که بدون محدودیت، مبلغی را در چک وارد کرده و آن را برای نقد کردن به بانک ارائه دهد.

معمولاً به عنوان تضمینی برای انجام یک تعهد یا قرارداد صادر می شود، اما به دلیل ریسک های زیاد آن، باید با احتیاط استفاده شود.

طبق قانون، صدور سند سفید امضا ممنوع است و صادرکننده آن می تواند تحت پیگرد قانونی قرار گیرد. به ویژه طبق ماده ۱۳ قانون صدور چک، صدور چک سفید امضا جرم محسوب می شود و امکان دارد که صادر کننده، مجازات شود.

چک صیادی چیست؟

یکی از نکات اصلاح شده در تصمیم بانک مرکزی برای اصلاح قانون صدور چک، عرضه و ارائه ی چک صیادی است که نسبت به دسته چک های سنتی قوانین سفت و سخت تری دارند. البته دسته چک صیادی جایگزین چک های سنتی و قدیمی نمی شود و حتی با وجود این چک، چک های قدیمی همچنان اعتبار دارند و قابل استفاده هستند.

 

تفاوت مهم دسته چک صیادی با چک های قبلی، قوانین سخت گیرانه ای است که برای دریافت و در اختیار داشتن چک صیادی تعیین شده اند. در قوانین چک های قدیمی دریافت دسته چک چندان سخت و پیچیده نبود و بسیاری از افراد دسته چک داشتند. این موضوع تعداد چک های بی محل و برگشت خورده را بالا و اعتبار ابزار پرداختی به نام چک را پایین آورده بود.

چک سفید امضاء تا چند سال اعتبار دارد؟

چک سفید امضا تا زمانی که مبلغ و تاریخ بر روی آن ثبت نشود فعال نیست لذا از زمانی که مبلغ و تاریخ بر روی آن ثبت می شود فعال شده و بر اساس قانون چک از زمان ثبت تاریخ و مبلغ تا ۶ ماه اعتبار دارد.

بنابراین وجود امضا و مهر زیر چک باعث تایید اعتبار آن می شود و در صورتی که دلیلی بر سفید امضا شدن چک در متن آن نوشته نشده باشد.

دارنده چک هر زمان که بخواهد می تواند مبلغ و تاریخ مورد نظر را در آن درج کرده و برای وصول به بانک مراجعه کند.

لذا از نظر قانون، درج مبلغ، تاریخ و مهر و امضا جز الزامات چک برای نقد شدن است و از نظر قانون، امضا دارنده چک برای آنکه شخص دیگری بتواند مبلغ و تاریخ آن را هر زمان که بخواهد درج کند برای وصول، چک از بانک کفایت می کند.

اما در سامانه صیاد شرایط متفاوت است و حتی اگر چک سفید به کسی ارائه شود باید نام و مشخصات دریافت کننده چک در سامانه صیاد ثبت شده باشد تا او بتواند چک مورد نظر را از بانک وصول کند.

بنابراین در اختیار داشتن برگ چک سفید امضای صیاد بدون درج نام و مشخصات دریافت کننده، مبلغ و زمان وصول در سامانه از ارزش و اعتبار لازم برخوردار نیست.

به عبارت دیگر ساختار و فرایند صدور چک در سامانه صیاد امکان ارائه یا دریافت چک سفید امضا را از بین برده است و کسی نمی تواند مثل سابق چک سفید امضا صادر کند.

 گم شدن یا سرقت چک سفید امضا

با توجه به تغییرات جدید در قوانین صدور چک و ممنوعیت صدور چک سفید بدون نام دریافت کننده از آذر ماه ۱۳۹۹، چک های سفید امضا دیگر به صورت حامل صادر نمی شوند و دارای اعتبار برای نقد شدن نیستند. اگر چک گم یا سرقت شود، چون مشخصات دریافت کننده در سامانه صیاد بانک مرکزی ثبت می شود، برگه فیزیکی فاقد ارزش خواهد بود و شخصی که آن را پیدا کرده نمی تواند آن را تکمیل و نقد کند. در صورت گم شدن یا سرقت چک، صاحب حساب باید بلافاصله به بانک اطلاع دهد که از هر گونه سوءاستفاده جلوگیری شود. همچنین، اگر این نوع چک به عنوان ضمانت به کسی داده شده باشد و آن فرد اقدام به پر کردن مبلغ آن کند، صادرکننده می تواند با اثبات حقوقی بودن چک در مراجع قضائی از پرداخت مبلغ خودداری کند، مگر اینکه ثابت شود مبلغ چک به طور صحیح و طبق توافقات اولیه پر شده باشد.

آیا چک سفید امضای قدیمی اعتبار دارد؟

چک سفید امضای قدیمی که در سامانه صیاد ثبت نشده باشد از نظر قانونی معتبر است. اما دارنده چک برای آنکه بخواهد چک را وصول کند باید به صورت حضوری به بانک عامل مراجعه کرده و در صورت برگشت خوردن چک برای آن گواهی عدم پرداخت دریافت کند.

سپس با در دست داشتن چک، گواهی عدم پرداخت، قرارداد و مدارک شناسایی برای وصول آن اقدام کرده و از طریق فرایند دادگاه یا اجرای ثبت برای وصول آن اجرائیه بگیرد.

بنابراین هر چند بانک مرکزی سامانه الکترونیک صیاد را برای نقل و انتقالات مالی در قالب چک راه اندازی کرده است اما چک های قدیمی صادر شده هنوز به قوت خود باقی هستند منتهی شرایط وصول آنها باید رعایت شود.

آیا صادر کننده چک سفید امضا به لحاظ کیفری قابل تعقیب است؟

بر اساس ماده ۱۳ قانون صدور چک که در سال ۱۳۸۲ هجری خورشیدی اصلاح شده است. صادر کننده چک سفید امضا به لحاظ کیفری قابل تعقیب نیست و دارنده چک سفید امضا فقط می تواند به صورت حقوقی تخلف در پرداخت این نوع چک را پیگیری کند.

همچنین باید به این نکته توجه کرد که با راه اندازی سامانه صیاد به وسیله بانک مرکزی و لزوم ثبت نام دریافت کننده، مبلغ و موعد وصول چک در سامانه، دیگر امکان ارائه چک سفید امضا به دیگران وجود ندارد.

مراحل پیگیری چک سفید امضا گمشده؟

وقتی چک سفید امضا گم می شود اگر چک از نوع صیادی باشد باید صاحب چک به سرعت از طریق آپ بانک یا سایت بانک مرکزی وارد قسمت مدیریت چک های صادر شده گردد. سپس شماره سریال چک را انتخاب کرده یا جستجو کند.

در ادامه وضعیت چک را مسدود یا ابطال زده و گزارش مفقودی آن را تکمیل کند. پس از انجام این فرایند چک در سیستم غیر فعال شده و قابلیت انتقال یا نقد شدن آن از بین می رود. لازم به ذکر است که اگر چک  سفید امضای گمشده قدیمی یا غیر صیادی باشد.

مراحل پیگیری آن به این صورت است که دارنده چک باید حتماً به شعبه بانکی مراجعه کند که دست چک در آن صادر شده است.

سپس به صورت کتبی گزارش مفقودی چک را به شعبه مورد نظر بدهد تا در سیستم بانک ثبت شود. پس از ثبت گزارش مفقودی چک، بانک  تا روشن شدن وضعیت چک از پرداخت وجه آن به ارائه دهنده چک خودداری می کند.

 

در صورت تمایل به دریافت مشاوره تلفنی از وکیل چک در تهران با شماره ۰۹۱۲۳۵۷۶۰۳۷ تماس حاصل فرمایید، با مشورت و راهنمایی وکیل زودتر به نتیجه خواهید رسید.

سخن پایانی

ایا چک صیادی سفید امضا اعتبار دارد؟  شاید سوال پر تکراری باشد که ذهن مخاطب و افراد دارای دسته چک را به خود مشغول کند.

در پاسخ به این سوال باید گفت که با راه اندازی سامانه چک صیادی از سوی بانک مرکزی و الزام به ثبت نام گیرنده و مبلغ چک در سامانه باعث شده است که این امکان از بین برود و چیزی به اسم چک صیادی سفید امضا وجود نداشته باشد.

اگر چک سفید امضا گم شده باشد و چک مورد نظر صیادی باشد، صاحب چک باید در اسرع وقت با مراجعه به سامانه صیاد یا اپلیکیشن و آپ بانک نسبت به مسدود کردن آن اقدام کند.

 اگر چک سفید گم شده قدیمی باشد صاحب چک باید در اسرع وقت به شعبه بانک صادر کننده مراجعه کرده و با ارائه مدارک درخواست مسدود شدن چک را تا روشن شدن وضعیت ثبت کند.

در پاسخ به این سوال که چک سفید امضا تا چند سال اعتبار دارد؟ باید گفت چک سفید امضا از زمانی که تکمیل شود یعنی رقم و موعد وصول آن درج شود فعال می شود و دارنده آن از زمان درج تاریخ وصول تا ۶ ماه وقت دارد که نسبت به نقد کردن آن اقدام کند.

اما چک سفید امضایی که در آن رقم و تاریخ ثبت نشده باشد غیر فعال است و تاریخ اعتبار آن نامحدود می باشد.