6 راه‌حل برای رفع مسدودی حساب چک‌های برگشتی

چک، به عنوان یکی از مهم‌ترین اسناد تجاری، به دلیل داشتن ویژگی‌‌های خاص تجاری و کیفری از گذشته تاکنون از توجه ویژه قانون گذاران برخوردار بوده است. به همین دلیل این موضوع به شکل خاصی برای قانون گذاران اهمیت دارد و به‌هیچ عنوان به قانون تجارت، اکتفا نکرده‌اند، بلکه قانون صدور چک را به صورت کاملا اختصاصی تصویب نموده‌اند. اما اگر بخواهیم نگاهی به تاریخ این قانون بیندازیم باید بگوییم اولین بار قانون صدور چک در سال 1355 به منظور تعیین مقررات اختصاصی چک تصویب شد. اما با گذشت زمان در سال‌های 1372، 1397 و 1400 با توجه به نیاز روز جامعه، این قانون اصلاح گردید.

یکی از برترین اصلاحات این قانون در سال 1397 ایجاد تغییراتی در ماده 5 آن در مورد مسدودی و نحوه رفع مسدودی حساب چک برگشتی است. اما این اصلاحات در سال 1400 کاملاتر شدند طبق این تغییرات باید بگوییم چنانچه صادر کننده چک در تاریخ نوشته شده روی برگه چک و سامانه صیاد، در حساب خود موجودی کافی نداشته باشد، کمبود مبلغ چک از سایر حساب‌های بانکی وی پرداخت می‌شود. توجه داشته باشید که منظور از سایرحساب‌های بانکی، حساب‌های تمام بانک‌ها و صندوق‌ها است. یعنی اگر چک بانک ملی  فردی برگشت بخورد، حساب تمامی بانک‌ها و صندوق‌ها مسدود می‌گردد.

7 دلیل مهم مسدودی حساب چک برگشتی

باتوجه به ماده ۳ قانون صدور چک «صادر کننده چک باید در تاریخ مندرج در آن معادل مبلغ مذکور در بانک محال علیه وجه نقد داشته باشد و نباید تمام یا قسمتی از وجهی را که به اعتبار آن چک صادر کرده، به صورتی از بانک خارج نماید یا دستور عدم پرداخت وجه چک را بدهد و نیز نباید چک را به صورتی تنظیم نماید که بانک به عللی از قبیل عدم مطابقت امضا یا قلم خوردگی در متن چک، یا اختلاف در مندرجات چک و امثال آن از پرداخت وجه چک خودداری نماید.»

بنابراین باتوجه به ماده 3 قانون صدور چک، حساب چک برگشتی به دلایل زیر مسدود می‌گردد:

1. حساب کسری موجودی داشته باشد.
2. حساب موجودی نداشته باشد.
3. امضاء صادرکننده چک مطابق امضاء‌ رو چک نباشد.
4. امضاء دارای نقص باشد.
5. تاریخ عددی با حروفی روی برگه چک مغایرت داشته باشد.
6. مندرجات چک مخدوش باشند.
7. مبلغ حروفی با عددی چک مطابقت نداشته باشند.

رفع مسدودی حساب چک برگشتی چه شروطی دارد؟

 قانون گذار علاوه براینکه برای مسدودی حساب چک‌های برگشتی قانون جدید وضع نموده است، برای رفع آن نیز شرایطی مطرح کرده است. در ادامه با این شرایط به طور کامل آشنا خواهید شد:

• گذشت حداقل 3 سال، از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت چک
• عدم وجود دعوای حقوقی یا کیفری در این سه سال از طرف دارنده چک علیه صادرکننده چک برگشتی

 در ادامه با 6 راه‌حل برای رفع مسدودی حساب آشنا خواهید شد.

6 راه‌حل برای رفع مسدودی حساب چک‌های برگشتی

در قانون جدید مربوط به چک راه‌های برای رفع مسدودی چک وجود دارد که این راه‌ها به شرح زیر هستند:

واریز کسری مبلغ:

اولین روش، واریز کسری مبلغ چک به حساب جاری مزبور نزد بانک است. توجه داشته باشید که پس از واریز کسری باید درخواست مسدودی این مبلغ در بانک ثبت گردد و سپس ظرف سه روز واریز کسری را به دارنده چک اطلاع دهید. در غیر این صورت حساب تا زمان مراجعه دارنده چک مسدود خواهد بود. مگر اینکه یک سال از واریز کسری گذشته باشد.

ارائه لاشه چک به بانک:

دومین روش، ارائه لاشه چک به بانک توسط صادرکننده آن است.

ارائه رضایت نامه به بانک:

سومین روش، ارائه یک رضایت نامه به بانک است. این رضایت نامه باید از دارنده چک گرفته شده باشد و توسط دفاتر اسناد رسمی تنظیم گردیده باشد. همچنین می‌تواند این رضایت نامه در قالب یک نامه رسمی باشد که از شخص حقوقی یا حقیقی دارنده چک، گرفته شود.

ارائه نامه رسمی از مراجع قضایی:

چهارمین روش، ارائه یک نامه رسمی از سوی مراجع قضایی یا ثبتی دارای صلاحیت می‌باشد. در این نامه باید پایان یافتن عملیات اجرایی مربوط به چک برگشتی قید گردد و سپس به بانک تحویل داده شود.

ارائه حکم قضایی به بانک:

پنجمین روش، ارائه حکم قضایی با موضوع عدم بدهکاری صاحب حساب به بانک است.

گذشت 3 سال از تاریخ برگشت چک:

چنانچه مدت سه سال، از تاریخ برگشت چک گذشته باشد و در این مدت، هیچ دعوای حقوقی یا کیفری در خصوص برگشت چک در دادگاه انجام نشده باشد، می‌توانید برای رفع مسدودی حساب چک برگشتی اقدام کنید.

مراحل رفع مسدودی حساب چک برگشتی

چنانچه حساب شما به دلیل چک برگشتی مسدود شده باشد باید مراحل زیر را به صورت حضوری قدم به قدم طی کنید:

1. پیش از هرکاری باید کسری مبلغ را به حساب مذکور واریز کنید یا برای در یافت رضایت‌نامه، نامه شخص حقوقی یا دستور قضایی اقدامات اولیه را انجام دهید.
2. سپس با در دست داشتن مدارک فوق به بانک مورد نظر مراجعه کنید.
3. فرم درخواست رفع مسدودی حساب بانکی را تکمیل نموده و همراه با کارت شناسایی تحویل بانک دهید.
4. شعبه بانک پس از بررسی مدارک، مسدودی حساب شما را رفع کرده و به شما نتیجه را اعلام خواهد کرد.

توجه: پس از رفع مسدودی حساب چک برگشتی، دارنده چک را از این موضوع مطلع کنید.

رفع مسدودی حساب چک برگشتی چقدر طول می‌کشد؟

معمولاً مسدودی حساب چک برگشتی پس از مراجعه حضوری به بانک و ارائه مدارک به‌صورت فوری و در همان روز رفع می‌گردد. البته لازم است بدانید که مدت زمان رفع مسدودی حساب باتوجه‌به شرایط بانکی و سیاست‌های هر بانک متفاوت است. برای اطلاعات دقیق‌تر در این باره، بهتر است با بانک موردنظر تماس بگیرید.

نحوه استعلام مبالغ مسدود شده حساب‌ها بابت چک برگشتی

برای استعلام مبالغ مسدود شده، باید مراحل زیرا طی کنید:

ابتدا وارد سامانه محچک بانک مرکزی شوید.

سپس در قسمت پی‌نوشت وب سایت گزینه «استعلام مبالغ مسدود شده حساب‌ها بابت چک برگشتی» را انتخاب کنید.

اطلاعات خواسته شده را با دقت وارد کنید. (این اطلاعات شامل کدملی و شماره تلفن همراه صاحب چک، مشخصات چک است)

سپس روی گزینه «دریافت کد تایید» کلیک کنید.

 در نهایت مبالغ مسدوده شده حساب‌ها بابت چک را مشاهده خواهید کرد.

نحوه استعلام رفع مسدودی حساب چک برگشتی

گرفتن استعلام رفع مسدودی حساب چک برگشتی یا بهتر است بگوییم رفع سوء اثر از چک یکی از کارهای است که حتما باید پس از واریز کسری وجه و برداشت آن توسط دارنده چک انجام دهید. زیرا در صورتی که رفع سوء اثر به‌درستی انجام نشود و همچنان حساب مسدود بماند. عواقب برگشت چک به فرد متحمل می‌شود.

از این عواقب می‌توانیم به جلوگیری از صدور چک جدید، دریافت دسته چک جدید، مسدودی تمام حساب‌های بانکی و غیره اشاره کرد.

مدت زمان برای رفع سوءاثر چک برگشتی

در صورت بستن چک به دلیل اختلاف حساب، شما تا ۱۰ روز کاری فرصت دارید:

• یا وجه چک را به دارنده پرداخت کنید و رسید دریافت نمایید.
• یا موجودی چک را در حساب خود واریز کنید.
• یا از دارنده چک درخواست کنید که رضایت بدهد و رفع سوءاثر کند.

در غیر این‌صورت، محدودیت‌های قانونی به شکل کامل ادامه پیدا می‌کنند.

سوالات متداول