اطلاعات جدید درباره افزایش مبلغ کالابرگ

شعار قاطع دولت در اصلاحات ارزی مبنی بر اینکه همه ایرانیان مقیم کشور، مشمول طرح ملی کالابرگ خواهند بود؛ حالا در جریان حفظ قدرت خرید این اعتبار به 50درصد ایرانیان مقیم تغییر کرده است.‌

به گزارش بانک اول  دولت بعد از حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی در دی‌ماه 1404 اعلام کرد همه ایرانیان مقیم کشور، مشمول اعتبار کالابرگ خواهند شد. همان زمان دولت مکلف به حفظ قدرت خرید اعتبار کالابرگ متناسب با افزایش قیمت کالاهای اساسی شد؛ حالا باوجود این الزام قانونی و خط‌مشی اولیه دولت در اصلاحات ارزی، فقط 50درصد از مردم مشمول افزایش اعتبار کالابرگ شده‌اند و مابقی افراد باید افزایش قیمت کالاهای اساسی را از جیب جبران کنند.

میزان کاهش قدرت خرید کالابرگ

در دی‌ماه 1404 که اصلاح سیاست‌های ارزی و حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی در دستور کار دولت قرار گرفت، یک خانوار ایرانی می‌توانست یک سبد یکسان کالابرگی شامل 11قلم کالای اساسی را به‌طور میانگین با پرداخت حدود 5/2میلیون تومان تهیه کند.‌حالا در هفته نخست مهر ماه 1405 که قرار است افزایش اعتبار کالابرگ به مبلغ نامشخصی برای نیمی از ایرانیان اعمال شود، هزینه خرید این سبد کالای اساسی به قیمت بازار به 4/5میلیون تومان رسیده است.

با توجه به این محاسبات‌ در شرایط فعلی، یک خانوار ایرانی برای خرید همان سبد شامل 11قلم کالای اساسی که در دی‌ماه گذشته 5/2میلیون تومان قیمت داشت، باید 4/5میلیون تومان یعنی 9/2میلیون تومان بیشتر پول بدهد که یک‌میلیون تومان از آن با اعتبار کالابرگ جبران می‌شود و 9/1میلیون تومان باید از جیب خریدار پرداخت شود.‌

نکته قابل‌توجه اینکه بخش زیادی از این افزایش قیمت (اگرنگوییم همه آن) ناشی از افزایش چند، صد درصدی نرخ ارز واردات کالاهای اساسی است و طبق وعده دولت باید از محل اعتبار کالابرگ جبران شود.

چرخش طرح کالابرگ

طرح ملی کالابرگ الکترونیک با شعار انتقال یارانه ارزی کالاهای اساسی از واردات به انتهای زنجیره مصرف یعنی مردم اجرا شد. براساس این طرح، مقرر شد دولت به جای تخصیص ارز ترجیحی با نرخ 28هزار و 500تومان به واردکنندگان کالاهای اساسی، ارز این کالاها را به نرخ مرکز مبادله تغییر دهد و اختلاف نرخ این 2ارز را در قالب اعتبار کالابرگ به مصرف‌کنندگان نهایی اختصاص دهد.

نرخ دلار در بازار مبادله در زمان اجرای اصلاحات ارزی حدود 120هزار تومان بود که اینک به بیش از 170هزار تومان رسیده است.همان زمان  اما دولت با وعده حفظ قدرت خرید دائم اعتبار در برابر تورم، به‌نوعی تعهد داد که از فشار اقتصادی به مردم جلوگیری کند و پاسدار سفره مردم باشد

در ادامه به‌دلیل مسائل مختلف به‌ویژه جنگ تحمیلی سوم و بعد از آن محاصره اقتصادی، دولت با تنگنای منابع مالی مواجه شد و افزایش اعتبار کالابرگ را هر بار به بهانه‌ای به تعویق انداخت تا اینکه در نیمه دوم شهریور، رئیس‌جمهور از قطعی شدن افزایش این اعتبار خبر داد.

در ادامه، سناریوهای مختلفی برای افزایش اعتبار کالابرگ ارائه شد اما در نهایت برخلاف ‌وعده‌های قبلی دولت، افزایش اعتبار برای نیمی از مشمولان آن‌هم با شرایطی خاص و رقمی نامشخص و احتمالا اندک در دستور کار دولت قرار گرفت.

به بیانی دیگر، افزایش اعتبار در طرح ملی کالابرگ فقط نیمی از افراد دارای ملیت ایرانی را شامل می‌شود و احتمالا از این به بعد لقب ملی نیز برای آن استفاده نشود.

 ‌سناریوی نهایی افزایش کالابرگ

طبق اظهارات مکرر سخنگوی دولت و وزیر اقتصاد، دولت در نظر دارد به جهت حفظ قدرت خرید کالابرگ یک‌میلیون تومانی، مبلغ کالابرگ را برای ۴۴‌میلیون ایرانی شامل ۵ دهک کم‌درآمد افزایش دهد. زمان اعمال این افزایش، مهرماه 1405 اعلام شده است.
براساس آخرین اطلاعات، قرار است برای 3دهک پایین جامعه یعنی افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی سازمان بهزیستی، معلولان و زنان سرپرست خانوار، کالابرگ آنها بدون خوداظهاری افزایش‌‌یابد؛ اما ‌ 2دهک کم‌درآمد دیگر، بعد از خوداظهاری، ‌مبنی بر اینکه درآمد خانوار کمتر از رقم مشخصی است مشمول افزایش رقم کالابرگ خواهند شد.

روزنامه همشهری