پیامدهای جهانی هرگونه اختلال در تنگه هرمز

به گزارش  بانک اول ، رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با بیان اینکه ایران در هر سناریویی بعد از جنگ رمضان باید بر شرط استمرار کنترل تنگه هرمز پافشاری کند و اجازه ندهد وضعیت این آبراهه به حالت قبل بازگردد، گفت: رویکرد نظامی از سوی آمریکا، نمی‌تواند معادلات تنگه هرمز را به نفع این کشور تغییر دهد.

سیدطه‌حسین مدنی با اشاره به پیشنهاد آمریکا برای مذاکره پس از آتش‌بس دو هفته‌ای و پایان بدون نتیجه مذاکره یک روزه در پاکستان، گفت: ایران در جنگ رمضان نشان داد که در برابر آمریکا و رژیم صهیونیستی و متحدان آنها، کشور دست و پا بسته‌ای نیست و بسیاری از ادعاهای آمریکا برای ایران شبیه فیلم‌های هالیوودی است.

مدنی افزود: اگر امام خمینی(ره) در روزهای ابتدایی انقلاب صحبت از ارتش ۲۰ میلیون نفری به میان آوردند؛ امروز ۹۰ میلیون نفر در ایران پای کار کشور ایستاده‌اند. ایران به پشتوانه همین حمایت مردمی، در جنگ رمضان نشان داد که از قدرت کافی برای پاسخ کوبنده نظامی و ابزارهای موثر برای اثرگذاری بر اقتصاد جهانی برخوردار است.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: اکنون با توجه به آنچه در جنگ رمضان گذشت و با توجه به مذاکره یک روزه در پاکستان و البته عدم پایبندی رژیم سفاک صهیونیستی به آتش‌بس و ادامه جنایت‌های این رژیم جعلی در لبنان، سناریوهای مختلفی در قبال دشمنی آمریکا و رژیم صهیونیستی و وضعیت تنگه هرمز پیش روی ما است که به آن می‌پردازیم.

مدنی با بیان اینکه نگاه ایران به آتش‌بس و مذاکره در جهت تثبیت دستاوردهای میدان در عرصه دیپلماسی است، گفت: ایران در طرح پیشنهادی خود برای پایان جنگ ۱۰ شرط به این شرح مطرح کرده است: آمریکا به طور اصولی متعهد به تضمین عدم تجاوز شود، استمرار کنترل ایران بر تنگه هرمز، پذیرش غنی سازی، رفع همه تحریم‌های اولیه، رفع همه تحریم‌های ثانویه، خاتمه تمامی قطعنامه‌های شورای امنیت، خاتمه تمامی قطعنامه‌های شورای حکام، پرداخت خسارت ایران، خروج نیروهای رزمی آمریکا از منطقه، توقف جنگ در همه جبهه‌ها از جمله علیه مقاومت اسلامی قهرمان لبنان.

تحقق همه شروط در صورت تحقق شرط استمرار کنترل تنگه هرمز

مدنی خاطرنشان کرد: موضوعی که در اینجا می‌توان مطرح کرد این است که اگر از بین این شروط، فقط یک شرط استمرار کنترل تنگه هرمز محقق شود؛ حصول باقی شروط هم در دسترس خواهد بود.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند در این خصوص توضیح داد: اگر کنترل ایران بر تنگه هرمز استمرار داشته باشد؛ می‌توان از آن به عنوان ابزاری برای رفع اثر تحریم‌ها استفاده کرد. با توجه به اینکه عمده مشکل ما در رابطه با تحریم‌ها، بلوکه شدن منابع مالی است؛ اگر کشوری هر سناریویی علیه سیستم مالی ایران اعمال کرد ما می‌توانیم با استفاده از اهرم تنگه هرمز، اقدام متقابل انجام داده و کشورها را به صورت مستقیم و حتی غیرمستقیم از اقدام علیه سیستم مالی خود از جمله بلوکه کردن منابع مالی منصرف کنیم. همانطور که در جنگ رمضان چنین اقداماتی صورت گرفت.

وی ادامه داد: در مورد شرط پرداخت خسارت هم ابزار کنترل تنگه هرمز و ساز و کار دریافت عوارض می‌تواند بسیار موثر عمل کند به این صورت که ایران می‌تواند از طریق بالا بردن عوارض عبور از تنگه هرمز، خسارات وارد شده در جنگ را جبران کند. اگر کشوری حاضر به جبران این خسارت از طریق پرداخت عوارض نبود هم با منع تردد مواجه شده و فشارها بر اقتصاد آن از طریق ایران بیشتر می‌شود مثل استرالیا که در جریان جنگ رمضان با منع تردد مواجه و قیمت گازوئیل در این کشور ۱۰۰ درصد افزایش یافت.

وی خاطرنشان کرد: ابزار کنترل تنگه هرمز در مورد شرط پذیرش حق غنی‌سازی هم تا حدودی اثرگذار است. در این خصوص ایران ضمن اینکه می‌تواند از ابزارهایی چون خروج از NPT استفاده کند؛ می‌تواند از ابزار تنگه هرمز هم برای صحه گذاشتن بر این حق بهره‌مند شود. این ابزار در کنار خروج از NPT و مسکوت گذاشتن ساخت بمب اتم، می‌تواند بسیار موثر عمل کرده و بازدارندگی خوبی برای ایران ایجاد کند.

مدنی به موضوع محور مقاومت و لحاظ کردن آن در شروط ایران گفت: استمرار کنترل بر تنگه هرمز، دست ایران را برای حمایت از گروه‌های مقاومت به خصوص تأمین مالی آن باز خواهد گذاشت. منابع حاصل از عوارض تردد در تنگه هرمز می‌تواند به ۲۰ میلیون دلار در روز برسد. علاوه بر این، اقدامات کشورها علیه یا له محور مقاومت با ابزار تنگه هرمز قابل کنترل است.

از پرداخت عوارض به ریال تا تعریف بیمه‌های اختصاصی برای عبور از تنگه هرمز

مدنی گفت: علاوه بر اینها، در صورتی که کنترل تنگه هرمز استمرار داشته باشد؛ ایران می‌تواند با یک سری مکانیسم‌های اقتصادی، اثرات ثانویه به نفع خود ایجاد کند. مثلاً فرض کنید پرداخت عوارض به ریال تعیین شود؛ این موضوع باعث افزایش قدرت پول ملی خواهد شد. همچنین ابزارهایی چون بیمه‌های موقت و الحاقی برای عبور از خلیج فارس هم منجر به بهره‌مندی شرکت‌های بیمه و ارزآوری برای کشور می‌شود. این آثار می‌تواند در رابطه با کشورهای متحد هم مطرح شود مثلاً اگر پرداخت عوارض با یوآن و به واسطه یک بانک چینی انجام شود؛ اعتبار ایران در بانک‌های کشورهای متحد و همسو ارتقاء خواهد یافت.

مقاومت شدید دشمن در برابر استمرار کنترل تنگه هرمز

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با بیان اینکه دشمن با توجه به همین مزایای کنترل تنگه هرمز برای ایران و تبعات شدید آن برای خود، مقاومت شدیدی در برابر این شرط دارد و در برابر آن کارشکنی می‌کند، افزود: یکی از دلایلی که مذاکرات اسلام‌آباد در روزهای شنبه و یک‌شنبه ۱۱ و ۱۲ آوریل به نتیجه نهایی نرسید؛ عدم پذیرش همین شرط بود.

سناریوهای عدم توافق

وی در ادامه توضیح داد: حال باید سناریوهایی را برای تنگه هرمز در صورت عدم حصول توافق در نظر گرفت. در این شرایط دو وضعیت جنگ یا «نه جنگ نه توافق» مطرح می‌شود. در حالت اول اگر جنگ با ورود آمریکا و رژیم صهیونیستی رخ دهد؛ همان سناریوی جنگ رمضان رقم خواهد خورد و این بار با توجه به اینکه زیرساخت‌های راداری و پدافندی آمریکا در منطقه هدف گرفته شده است؛ وضعیت سختی برای آنها به وجود خواهد آمد.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند افزود: رویدادهای پیش رو در داخل آمریکا هم وضعیت را برای دولت ترامپ سخت‌ کرده است. به عنوان نمونه در روزهای آینده احتمالاً شاهد افزایش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی آمریکا خواهیم بود و به ازای هر نیم درصد افزایش نرخ بهره، ۲۰۰ میلیارد دلار به هزینه‌ها و بدهی‌های دولت آمریکا اضافه می‌شود؛ بنابراین دولت ناچار است این هزینه‌ها را از با افزایش مالیات یا کاهش خدمات اجتماعی جبران کند. هر دو این وضعیت، باعث فشار به قشر متوسط و ریزش در پایگاه رأی ترامپ می‌شود.

مدنی افزود: این وضعیت سخت با توجه به در پیش بودن انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره و احتمال پیروزی حزب دموکرات، ممکن است حتی به استیضاح ترامپ هم منجر و سخت‌تر شود.

اقتصاد جهان به تصمیمات ایران در تنگه هرمز گره خورده است

وی تصریح کرد: اگر با این شرایط، آمریکا و رژیم صهیونیستی وارد جنگ دوباره شوند؛ با وضعیت بسیار پیچیده‌تری در تنگه هرمز مواجه و آثار تورمی و رکودی بسیار بیشتری در اقتصاد جهانی پدید می‌آورند. ایران که تا پیش از جنگ رمضان، به دلایل مختلفی از تنگه هرمز به عنوان یک اهرم فشار استفاده نکرده بود؛ امروز در این زمینه تجربه بسیار ارزشمندی به دست آورده و ثابت کرده که اقتصاد جهان به تصمیمات ما در تنگه هرمز گره خورده است.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند افزود: اگرچه این تنگه محل عبور ۲۰ درصد از انرژی دنیا است اما آثار اقتصادی محدودیت در این تردد بسیار فراتر از ۲۰ درصد است. تجربه جنگ رمضان و کنترل ایران بر تنگه هرمز به خوبی این موضوع را ثابت کرد و نشان داد که عدم عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز چطور بحران‌های جهانی در سوخت، حمل و نقل، پوشاک، غذا، صنایع هایتک و ... ایجاد خواهد کرد.

متحدان آمریکا تمایلی به جنگ جدید ندارند

وی با بیان اینکه جنگ‌افروزی قبلی آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه و مدیریت هوشمند تنگه هرمز توسط ایران و تسری تبعات آن به اقتصاد جهانی، باعث بروز شکاف بسیار زیاد میان آمریکا و اروپا شده و پیمان‌های بین‌المللی مانند ناتو را هم تحت تأثیر قرار داده است، گفت: در صورت شروع دوباره جنگ، این شکاف‌ها بسیار عمیق‌تر خواهد شد.

اگر اسرائیل به تنهایی وارد جنگ شود؛ چه رخ خواهد داد؟

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند در ادامه گفت: یک حالت دیگر در صورت عدم توافق و بروز جنگ هم وجود دارد. اینکه اسرائیل به تنهایی و بدون مشارکت آمریکا وارد جنگ شود. این سناریو از نظر ایدئولوژیک بهترین حالت ممکن برای ایران است. چون همانطور که گفته شد ایران طی جنگ رمضان، با تمرکز بر اهداف مرتبط با آمریکا در کشورهای منطقه از جمله پایگاه‌ها و رادارها، توان رصد و پدافند دور اسرائیل را تضعیف کرده و اکنون با یک قدرت ویژه می‌تواند وارد جنگ با اسرائیل شود. این وضعیت با توجه به حضور جبهه مقاومت در عراق و لبنان و وجود خصومت ویژه نسبت به اسرائیل در سوریه و اردن و حتی مصر، می‌تواند اوج بگیرد و با پشتیبانی از طرف ایران و یمن، پایان رژیم صهیونیستی را رقم بزند.

سناریوی نه جنگ نه توافق

وی افزود: سناریوی آخر در حالت عدم توافق، وضعیت نه جنگ نه توافق است. اگر چنین شرایطی به وجود آید، با توجه به اینکه ایران شروع کننده جنگ نخواهد بود؛ در عوض به تداوم اعمال حاکمیت در تنگه هرمز و مدیریت این آبراهه حیاتی خواهد کرد. اگر آمریکا و رژیم صهیونیستی در قبال این وضعیت وارد جنگ نشوند عملاً بر حاکمیت ایران صحه گذاشته‌اند و تثبیت این حاکمیت، دست ایران را برای خون‌خواهی امام امت، فرماندهان و شهروندانی که در این جنگ به شهادت رسیدند را بازتر خواهد کرد.

مدنی تصریح کرد: در کل این جنگ، آمریکا را وارد باتلاقی کرده که به راحتی قادر به خروج از آن نیست. این کشور به همراه رژیم صهیونیستی باعث شد تنگه‌ای که تا مدتی پیش باز و تردد در آن با تأمین امنیت از طرف ایران در جریان بود؛ امروز به روی دولت‌های متخاصم بسته شود. ایرانی که از طرف آنها ضعیف تلقی می‌شد امروز در برابر آمریکایی که ابرقدرت بلامنازع به شمار می‌رفت، ایستاده است. هژمونی آمریکا امروز در جهان زیر سوال رفته و هیچ اقدام نظامی نمی‌تواند معادلات تنگه هرمز را به نفع آن تغییر دهد.

وی با اشاره به ادعای ترامپ برای بستن تنگه هرمز، گفت: ممکن است ما در این خصوص آسیب‌هایی ببینیم و در صادرات نفت چالش‌هایی ایجاد شود؛ اما یادمان نرفته که همین آمریکا، نفتکش‌های روی آب ایران و روسیه را از تحریم خارج کرد تا بتواند بازار را کنترل کند بعد هم ادعا کرد که چند میلیون بشکه نفت وارد بازار شده است.

مدنی با بیان اینکه اکنون از حدود ۲۰ میلیون بشکه، نزدیک به شش میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور می‌کند، افزود: اگر آمریکا با این تصمیم بخواهد عبور همین شش میلیون بشکه را هم محدود کند؛ بازار انرژی جهان بیش از پیش مختل شده و اگر از حمل و نقل دریایی ایران جلوگیری شود؛ ایران می‌تواند اقدامات بیشتری از جمله مین‌ریزی گسترده‌تر در این مسیر داشته باشد. وضعیتی که احتمالاً قیمت آتی نفت برنت را به بالای ۱۳۰ دلار می‌رساند که این یک فاجعه اقتصادی برای جهان محسوب می‌شود.