تورم فصلی رکورد زد؛ رشد قیمت‌ها تقریباً دو برابر سال قبل شد

به گزارش بانک اول  شدت افزایش قیمت‌ها در طول فصل‌های زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ به‌مراتب بیشتر از فصل‌های متناظر سال قبل بوده است. بر اساس نمودار، میزان افزایش قیمت‌ها در طول زمستان ۱۴۰۳ معادل ۱۰.۷ درصد و در بهار ۱۴۰۴ برابر ۱۰.۳ درصد بوده، در حالی که این شاخص در زمستان ۱۴۰۴ به ۲۴.۶ درصد و در بهار ۱۴۰۵ به ۲۱.۰ درصد رسیده است. این ارقام نشان می‌دهد آهنگ رشد قیمت‌ها در هر دو فصل، نسبت به الگوی متعارف سال قبل، جهش معناداری داشته است.

اهمیت این یافته در آن است که افزایش قیمت‌ها در داخل هر فصل، تحت تأثیر شوک‌های هم‌زمان انتظاری، ارزی و عرضه قرار گرفته است. در زمستان ۱۴۰۴، تشدید نااطمینانی‌های اجتماعی و جنگ باعث افزایش رفتارهای احتیاطی در میان خانوارها و بنگاه‌ها شد. در چنین شرایطی، تقاضا برای نگهداری دارایی‌های جایگزین پول، خریدهای پیش‌دستانه و انتقال سریع‌تر نقدینگی به بازار کالاها افزایش یافت؛ در نتیجه سرعت گردش پول بالا رفت و فشار تورمی تقویت شد.

هم‌زمان، آغاز جنگ رمضان و تداوم آن تا میانه بهار ۱۴۰۵، شوک دوم را به اقتصاد وارد کرد. این شوک از مسیر اختلال در زنجیره تأمین، افزایش هزینه حمل‌ونقل، رشد نااطمینانی در بازار ارز و افزایش هزینه مبادله، به تشدید روند افزایش قیمت‌ها انجامید. به همین دلیل، اگرچه تورم بهار ۱۴۰۵ نسبت به زمستان ۱۴۰۴ اندکی کاهش یافته، اما همچنان در سطح بسیار بالای ۲۱ درصد باقی مانده است؛ سطحی که حدود دو برابر بهار ۱۴۰۴ است. دلیل کاهش تورم در بهار نیز تا حد زیادی به انتظارات فعالان اقتصادی وابسته بوده است. گفتگوهای دیپلماتیک میان ایران و آمریکا در این فصل سبب شد از حرارت تورم کاسته شود و شتاب افزایش قیمت‌ها کاهش یابد.

 می‌توان انتظار داشت با ایجاد یک تفاهم میان طرفین جنگ، به مرور تورم در فصول آتی کاهنده باشد. البته که باید به این نکته نیز توجه کرد که یک دلیل شعله ور شدن تورم انتظارات است، دلیل اصلی ایجاد تورم، به سیاست‌های نادرست پولی و مالی باز میگردد. ایجاد یک اقتصاد با ثبات در سال جاری یا سال‌های آتی نیازمند اصلاحات گسترده در بخش‌های مختلف اقتصاد است به گونه ای که هیچ دیپلماسی خارجی بدون اصلاحات داخلی در نهایت به سر غایت خود نمی‌رسد.