سود بانک‌های بورسی در بهار ۱۴۰۵؛ بانک ملت با ۳۸.۴ همت در صدر

به گزارش بانک‌اول سود بانک‌های بورسی در بهار ۱۴۰۵ تصویر متفاوتی از وضعیت سودسازی این گروه ارائه می‌دهد. در این میان، بانک ملت با ثبت حدود ۳۸.۴ همت سود خالص در صدر قرار گرفته است. سود خالص این بانک نسبت به دوره مشابه سال گذشته بیش از ۳۰۰ درصد افزایش داشته است.

این میزان رشد، بانک ملت را در جایگاه نخست سودآوری میان بانک‌های مورد بررسی قرار داده است. پس از بانک ملت، بانک شهر با حدود ۱۲.۶ همت و بانک پاسارگاد با حدود ۱۰.۷ همت سود خالص قرار گرفته‌اند.

بانک اقتصاد نوین نیز حدود ۶.۴ همت سود خالص ثبت کرده است. بانک پارسیان با ۴.۲ همت و بانک سامان با حدود ۳.۹ همت در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در میان بانک‌های کوچک‌تر نیز بانک‌های کارآفرین و گردشگری رشد قابل‌توجهی در سودآوری داشته‌اند.

به این ترتیب، افزایش سودسازی تنها در میان بانک‌های بزرگ مشاهده نشده است. اما سؤال اصلی اینجاست: آیا رشد سود به تنهایی معیار خوبی برای قضاوت درباره عملکرد بانک‌هاست؟ پاسخ منفی است.

فاصله بانک‌ها در جذب سپرده

عملکرد بانک‌های بورسی تنها با میزان سود خالص قابل مقایسه نیست. اندازه سپرده‌ها و سهم هر بانک از نقدینگی کشور نیز در ارزیابی مقیاس فعالیت بانک‌ها اهمیت دارد. سپرده به زبان ساده، پولی است که مردم در بانک می‌گذارند و بانک از آن برای اعطای وام استفاده می‌کند.

بر اساس اطلاعات موجود، سهم سپرده‌های بانک ملت از کل نقدینگی کشور حدود ۱۴.۸ درصد بوده است. بانک صادرات با ۱۰.۱۳ درصد، بانک تجارت با ۹.۵۳ درصد و بانک پاسارگاد با ۸.۳۲ درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. سهم بانک سامان ۳.۹۴ درصد، بانک اقتصاد نوین ۳.۰۴ درصد و بانک خاورمیانه ۱.۴۴ درصد گزارش شده است.

این ارقام از فاصله قابل‌توجه بانک‌ها از نظر اندازه و مقیاس فعالیت حکایت دارد. بنابراین مقایسه سود دو بانک بدون درنظرگرفتن حجم سپرده‌ها، اندازه ترازنامه و منابع در اختیار آنها، تصویر کاملی از عملکرد واقعی ارائه نمی‌دهد. ترازنامه به زبان ساده، فهرست دارایی‌ها و بدهی‌های یک بانک است.

رشد سود؛ همه ماجرا نیست

افزایش سود خالص در نگاه نخست یک نشانه مثبت برای عملکرد بانک‌هاست. اما کیفیت سود نیز اهمیت دارد. سود حاصل از فعالیت‌های پایدار و تکرارشونده با سودی که از درآمدهای غیرعملیاتی یا اقلام یک‌باره ایجاد شده، ارزش تحلیلی یکسانی ندارد.

مهدی رادمهر، تحلیلگر بانکی، در این باره به بنکر می‌گوید: «سود بانک ملت چشمگیر است، اما باید دید چقدرش از عملیات بانکی آمده و چقدرش از فروش دارایی. اگر بخش عمده سود از عملیات پایدار باشد، آن وقت می‌توان به تداوم آن امیدوار بود.» او این روزها گزارش‌های فصلی بانک‌ها را بند به بند بررسی می‌کند و می‌گوید بیشترین وقتش صرف تفکیک سود عملیاتی از غیرعملیاتی می‌شود.

رادمهر تأکید می‌کند: «در گروه‌های تحلیلی بازار سرمایه، این روزها بحث بر سر همین موضوع داغ است که کدام بانک سود با کیفیت ساخته و کدام یک از اقلام یک‌باره سود ساخته. یکی از بچه‌های گروه می‌گفت امروز فقط ۱۲ گزارش فصلی را توانسته کامل بخواند. همین عدد کوچک نشان می‌دهد تحلیل بانک‌ها چقدر زمان‌بر شده است.»

این تحلیلگر بانکی در پایان اضافه می‌کند: «در جلسه‌های تحلیل بانک‌ها، دیگر کمتر کسی فقط به عدد سود نگاه می‌کند. حالا سهم سپرده و ترکیب دارایی‌ها هم مهم شده است.» به گفته او، هیچ‌کس نمی‌داند این فاصله بانک ملت با رقبا چقدر دوام دارد.

حرف آخر

در مجموع، داده‌های بهار ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بانک‌های بورسی از نظر میزان منابع، اندازه فعالیت و سودآوری در یک سطح قرار ندارند. بانک ملت در سود خالص فاصله محسوسی با سایر بانک‌های مورد بررسی دارد، در حالی که برخی بانک‌های کوچک‌تر نیز رشد قابل‌توجهی در سودسازی ثبت کرده‌اند.

حالا سؤال این است که در فصل‌های بعدی، این فاصله حفظ می‌شود یا بانک‌های کوچک‌تر هم به صف مدعیان اضافه می‌شوند؟