کیف پول ارز دیجیتال چیست و کدام نوع آن امن تر است؟

کیف پول ارز دیجیتال جایی است که کلید دسترسی به کوین‌ها نگه داشته می‌شود، نه خود کوین‌ها. کوین‌ها همیشه روی بلاک‌چین ثبت‌اند و کیف پول فقط اجازه‌ی جابه‌جا کردن آن‌ها را به صاحب کلید می‌دهد. پس امنیت کیف پول یعنی امنیت همین کلید. اینکه کدام نوع امن‌تر است، به مبلغ دارایی و تعداد دفعاتی بستگی دارد که از آن استفاده می‌شود.

کیف پول ارز دیجیتال دقیقاً چه چیزی را نگه می دارد؟

هر کیف پول ارز دیجیتال دو بخش اصلی دارد. بخش اول آدرس عمومی است، رشته‌ای از حروف و عدد که برای دریافت کوین به دیگران داده می‌شود. بخش دوم کلید خصوصی (Private Key) است که فقط صاحب کیف پول باید آن را داشته باشد و هر تراکنش خروجی با آن امضا می‌شود.

بیشتر کیف پول‌ها کلید خصوصی را به شکل یک عبارت بازیابی (Seed Phrase) نشان می‌دهند که معمولاً ۱۲ یا ۲۴ کلمه است. این عبارت نسخه‌ی پشتیبان کل کیف پول است. اگر گوشی گم شود یا خراب شود، با همین کلمه‌ها می‌شود کیف پول را روی دستگاه دیگری برگرداند. برعکس، هر کسی این کلمه‌ها را داشته باشد، بدون نیاز به گوشی صاحب کیف پول، به همه‌ی دارایی آن دسترسی دارد.

به همین دلیل کسی که عبارت بازیابی را دارد، صاحب واقعی کوین‌هاست، نه کسی که اپلیکیشن کیف پول روی گوشی‌اش نصب است. بسیاری از دارایی‌هایی که از کیف پول‌ها خارج می‌شوند، از همین نقطه از دست می‌روند، نه از ضعف خود بلاک‌چین.

تفاوت کیف پول گرم و سرد در چیست؟

بلاک‌چین دفتر ثبتی است که نسخه‌های آن روی رایانه‌های زیادی نگه داشته می‌شود. مؤسسه‌ی ملی استاندارد و فناوری آمریکا در پژوهش‌های بلاک‌چین NIST توضیح می‌دهد که هر بلوک با یک پیوند رمزنگاری‌شده به بلوک قبلی وصل است. به همین دلیل، تغییر دادن اطلاعات قدیمی این دفتر بسیار سخت است. ضعف معمولاً در خود این دفتر نیست، بلکه در جایی است که کلید خصوصی نگه داشته می‌شود. فرق کیف پول گرم و سرد نیز همین‌جاست.

کیف پول گرم (Hot Wallet) کیف پولی است که کلید آن روی دستگاهی متصل به اینترنت قرار دارد، مانند اپلیکیشن موبایل، افزونه‌ی مرورگر یا حساب در یک پلتفرم آنلاین. کیف پول سرد (Cold Wallet) کلید را بیرون از اینترنت نگه می‌دارد، مانند یک دستگاه سخت‌افزاری کوچک یا عبارت بازیابی که روی کاغذ نوشته شده است. مقایسه‌ی این دو به این صورت است:

ویژگی	کیف پول گرم	کیف پول سرد
اتصال به اینترنت	دائمی	فقط هنگام انتقال
سرعت استفاده	زیاد	کم
ریسک هک	بیشتر	کمتر
مناسب برای	مبلغ کم و استفاده‌ی روزانه	نگه‌داری بلندمدت

برای چه مبلغی کدام کیف پول امن تر است؟

جواب کوتاه این است که هیچ‌کدام برای همه‌ی موارد بهتر نیست. کسی که هر هفته مقدار کمی تتر خرید و فروش می‌کند، با کیف پول سرد کارش کند و دشوار می‌شود. کسی که پس‌انداز چندساله‌اش را به بیت کوین تبدیل کرده، نباید همه‌ی آن را روی گوشی نگه دارد.

راه رایج، تقسیم دارایی است. مبلغی که برای خرج روزانه یا خرید و فروش کوتاه‌مدت لازم است، در کیف پول گرم می‌ماند. باقی دارایی در کیف پول سرد نگه داشته می‌شود و فقط هر چند ماه یک بار به آن سر زده می‌شود. این روش شبیه نگه داشتن پول نقد کم در جیب و بقیه‌ی پول در حساب بانکی است.

نوع سومی نیز وجود دارد که برای بسیاری از کاربران ایرانی آشناتر است، یعنی نگه داشتن کوین در حساب یک پلتفرم آنلاین. در این حالت کلید خصوصی دست پلتفرم است و کاربر فقط اجازه‌ی برداشت دارد. این روش ساده است، اما امنیت دارایی به امنیت و صداقت همان پلتفرم بستگی پیدا می‌کند.

هیچ کیف پولی سود تولید نمی‌کند. اپلیکیشنی که در کنار نگه‌داری کوین وعده‌ی سود ثابت ماهانه می‌دهد، باید با شک دیده شود. هشدار سودهای نجومی رمزارزها نیز درباره‌ی همین وعده‌های غیرواقعی است.

سه اشتباه رایج که کیف پول را خالی می کند

اولین اشتباه، لو دادن عبارت بازیابی است. هیچ پشتیبان، اپلیکیشن یا گروه آموزشی واقعی عبارت بازیابی را نمی‌خواهد. عکس گرفتن از این کلمه‌ها و ذخیره کردن آن‌ها در پیام‌رسان یا فضای ابری خطرناک است. تایپ کردنشان در سایتی که برای «تأیید کیف پول» ساخته شده، یکی از رایج‌ترین راه‌های از دست رفتن دارایی است.

دومین اشتباه، نصب اپلیکیشن جعلی یا کلیک روی لینک جعلی است. بسیاری از کیف پول‌های تقلبی ظاهر کاملاً شبیه نسخه‌ی اصلی دارند. اپلیکیشن کیف پول فقط باید از سایت رسمی سازنده یا فروشگاه رسمی سیستم‌عامل نصب شود. لینکی که در پیام یا تبلیغ آمده، باید پیش از وارد کردن هر اطلاعاتی بررسی شود.

سومین اشتباه، انتقال روی شبکه‌ی اشتباه است. یک کوین مانند تتر روی چند شبکه‌ی مختلف وجود دارد و آدرس‌ها در شبکه‌های مختلف ممکن است شبیه یکدیگر باشند. اگر کوین روی شبکه‌ای فرستاده شود که کیف پول مقصد آن را پشتیبانی نمی‌کند، برگرداندنش ممکن است بسیار دشوار یا ناممکن باشد. ارسال یک مبلغ آزمایشی کوچک پیش از انتقال اصلی، این خطا را تا حد زیادی کم می‌کند.

نهاد ناظر اتحادیه‌های اعتباری آمریکا نیز منبعی آموزشی در این زمینه دارد. منابعی مانند راهنمای دارایی دیجیتال NCUA شناخت ارز دیجیتال و ریسک‌های آن را پیش از خرید لازم می‌دانند.

آیا برای معامله روی قیمت ارز دیجیتال در بروکر ارانته کیف پول لازم است؟

همه‌ی کسانی که با ارز دیجیتال سروکار دارند، نمی‌خواهند کوین را نگه دارند. بعضی فقط روی تغییر قیمت آن معامله می‌کنند. در این روش معامله روی قیمت انجام می‌شود و کوینی تحویل گرفته نمی‌شود، پس کیف پول لازم نیست و ریسک گم شدن عبارت بازیابی نیز وجود ندارد. معامله‌ی ارزهای دیجیتال در بروکر ارانته از همین نوع است و روی پلتفرم متاتریدر ۵ انجام می‌شود. برای شروع، دانلود متاتریدر 5 از سایت رسمی بروکر ارانته انجام می‌شود تا نسخه‌ی اصلی پلتفرم نصب شود. پیش از حساب واقعی، حساب دمو امکان می‌دهد این نوع معامله با پول مجازی امتحان شود.

تفاوت مهم دیگر در هزینه‌هاست. کسی که کوین می‌خرد و به کیف پول خود منتقل می‌کند، کارمزد خرید و کارمزد شبکه برای انتقال می‌پردازد. در معامله روی قیمت، کارمزد شبکه وجود ندارد و هزینه‌ی اصلی اسپرد است، یعنی فاصله‌ی قیمت خرید و فروش. اگر موقعیت معاملاتی چند روز باز بماند، هزینه‌ی نگهداری شبانه (سوآپ) نیز حساب می‌شود. پس معامله روی قیمت برای کسی مناسب‌تر است که به حرکت قیمت در کوتاه‌مدت یا میان‌مدت توجه دارد. نگهداری کوین بیشتر به کار کسی می‌آید که می‌خواهد خود دارایی را سال‌ها داشته باشد یا از آن برای پرداخت و انتقال استفاده کند.

در این روش می‌شود هم روی بالا رفتن قیمت و هم روی پایین آمدن آن معامله کرد، چیزی که با نگه داشتن کوین در کیف پول ممکن نیست. دنبال کردن اخبار ارزهای دیجیتال برای این نوع معامله اهمیت بیشتری دارد، چون قیمت به خبرها سریع واکنش نشان می‌دهد.

نگهداری کوین و معامله روی قیمت هر کدام چه ریسکی دارند؟

ریسک نگهداری کوین بیشتر امنیتی است. هیچ نهادی تراکنش اشتباه را برنمی‌گرداند و هیچ بیمه‌ای برای کوینی که از کیف پول شخصی خارج شده وجود ندارد. لو رفتن عبارت بازیابی، هک دستگاه، اپلیکیشن جعلی یا انتقال اشتباه ممکن است کل دارایی را از بین ببرد و بیشتر تراکنش‌های بلاک‌چین قابل برگشت نیستند. در کیف پولی که کلیدش دست یک پلتفرم آنلاین است، ریسک بسته شدن یا مسدود شدن همان پلتفرم نیز اضافه می‌شود.

ریسک معامله روی قیمت از جنس دیگری است. ارزهای دیجیتال در یک روز ممکن است چند ده درصد بالا و پایین بروند. بازار آن‌ها در آخر هفته نیز باز است و حرکت‌های بزرگ گاهی در ساعت‌هایی رخ می‌دهد که معامله‌گر پای نمودار نیست. در معامله با اهرم (Leverage)، چنین حرکتی می‌تواند در مدت کوتاهی بخش بزرگی از موجودی حساب را از بین ببرد. اهرم ابزاری نیست که به کار همه بیاید و ممکن است به از دست رفتن سرمایه منجر شود. تعیین حجم معامله و حد ضرر برای هر موقعیت، پیش از باز کردن آن، بخش اصلی مدیریت این ریسک است.

در کل هر دو مسیر ریسک دارند و تفاوتشان در جنس ریسک است. یکی به نگه داشتن درست یک کلید وابسته است و دیگری به مدیریت حجم معامله در بازاری پرنوسان.