قدیمیترین بانکهای جهان
ده تا از قدیمیترین بانکهای جهان که هنوز فعالاند
اگر بعضی بانکها میتوانستند حرف بزنند، از پادشاهانی میگفتند که دیگر وجود ندارند، جنگهایی که مرزها را عوض کردند و بحرانهایی که اقتصاد جهان را لرزاندند. با این حال، خودشان هنوز ایستادهاند؛ نه بهعنوان موزه، بلکه بهعنوان مؤسساتی که هنوز حساب باز میکنند، وام میدهند و در بازارهای مالی جهان فعالیت دارند
روایت ۱۰ بانک از قدیمیترین بانکهای فعال جهان؛ مؤسساتی که پیش از بسیاری از کشورهای امروزی متولد شدند، از جنگها و بحرانهای مالی عبور کردند و همچنان بخشی از ساختار اقتصاد جهانیاند
به گزارش بانک اول اگر بعضی بانکها میتوانستند حرف بزنند، از پادشاهانی میگفتند که دیگر وجود ندارند، جنگهایی که مرزها را عوض کردند و بحرانهایی که اقتصاد جهان را لرزاندند. با این حال، خودشان هنوز ایستادهاند؛ نه بهعنوان موزه، بلکه بهعنوان مؤسساتی که هنوز حساب باز میکنند، وام میدهند و در بازارهای مالی جهان فعالیت دارند. در نظام مالی جهانی که بانکها و موسسات مالی میآیند و میروند، بانکهایی وجود دارند که حتی بیش از برخی سلسههای تاریخی دوام آوردهاند. این گزارش سراغ ۱۰ بانک میرود که نه تنها در کتابهای تاریخ حضور دارند، بلکه امروز هم در اقتصاد جهانی نقش ایفا میکنند.
در ادامه، فهرستی از ۱۰ بانک جهان را مرور میکنیم که ملاک انتخاب آنها صرفاً قدمت تاریخی و استمرار فعالیت تا به امروز بوده است. این فهرست بر اساس سال تأسیس، از قدیمیترین به جدیدترین مرتب شده است؛ مؤسساتی که با وجود گذشت قرنها، هنوز در بازارهای مالی حضور فعال دارند و میراثی زنده در اقتصاد امروز بهشمار میروند
بانکی که ۵۵۰ سال از تاریخ اروپا را دیده است
بانک «مونته دی پاسکی دی سیهنا» در سال ۱۴۷۲ در شهر تاریخی سیهنای ایتالیا تأسیس شد و بهطور گسترده بهعنوان قدیمیترین بانک فعال جهان شناخته میشود. این بانک در ابتدا با هدف کمک به کشاورزان و اقشار کمدرآمد شکل گرفت و نوعی صندوق وام عمومی بود که تلاش میکرد مردم را از دام رباخواری نجات دهد. در آن دوران، بسیاری از مؤسسات مالی مشابه در اروپا ایجاد شدند اما اغلب دوام نیاوردند؛ در حالی که این بانک توانست به فعالیت خود ادامه دهد.
نام بانک به «Monte dei Paschi» یا همان «ذخایر و داراییهای تضمینشده» اشاره دارد که توسط دولت توسکانی برای تضمین وامها اختصاص داده شده بود. این پشتوانه مالی به بانک کمک کرد تا در قرنهای بعدی از بحرانهای متعدد جان سالم به در ببرد. این بانک شاهد رویدادهایی مانند جنگهای ایتالیا، انقلاب صنعتی و حتی دو جنگ جهانی بوده است.
با وجود این سابقه طولانی، این بانک در دهههای اخیر با بحرانهای مالی جدی روبهرو شد، بهویژه پس از بحران مالی ۲۰۰۸. دولت ایتالیا برای جلوگیری از فروپاشی آن میلیاردها یورو کمک مالی ارائه کرد. امروز این بانک همچنان فعال است و در سیستم بانکی ایتالیا حضور دارد، هرچند بخشی از سهام آن در اختیار دولت قرار گرفته و در حال بازسازی ساختار مالی خود است.
بانکی که ریشههایش به پنج قرن پیش میرسد
ریشههای بانک کارجه به سال ۱۴۸۳ در شهر بندری جنوا در ایتالیا بازمیگردد. در آن زمان، مؤسساتی با هدف کمک مالی به مردم و ارائه وامهای کوچک شکل گرفته بودند که اغلب ماهیتی خیریه داشتند. این مؤسسات که به نوعی از نخستین نمونههای بانکداری سازمانیافته محسوب میشوند، به مردم امکان میدادند با بهرههای کمتر و شرایط مناسبتر وام دریافت کنند.
در طول قرنها، این مؤسسات مالی کوچک بهتدریج توسعه یافتند و با یکدیگر ادغام شدند. این فرایند سرانجام به شکلگیری ساختار مدرن بانکی انجامید که بعدها با نام Banca Carige شناخته شد. بهدلیل موقعیت تجاری شهر جنوا، این بانک در دورههای مختلف تاریخ نقش مهمی در تأمین مالی تجارت دریایی و فعالیتهای اقتصادی منطقه ایفا کرد.
در قرن بیستم، بانک کارجه به یکی از مؤسسات مالی مهم منطقه لیگوریا در شمال ایتالیا تبدیل شد و شبکهای از شعب بانکی در سراسر کشور ایجاد کرد. این بانک خدمات متنوعی از جمله بانکداری خردهفروشی، وامهای مسکن، خدمات مالی برای شرکتها و مدیریت دارایی ارائه میداد.
در دهههای اخیر، مانند بسیاری از بانکهای اروپایی، بانک کارجه با چالشهای مالی و تغییرات ساختاری در نظام بانکی روبهرو شد. در نهایت این بانک در قالب گروه بانکی BPER Banca ادغام شد، اما فعالیتهای آن همچنان ادامه دارد. امروزه نام و میراث تاریخی کارجه هنوز در سیستم بانکی ایتالیا شناخته شده است و ریشههای آن به بیش از پنج قرن پیش بازمیگردد.
نگاهی به تاریخ قدیمیترین بانکهای فعال جهان نشان میدهد که بسیاری از مؤسسات مالی امروزی، پیشینهای بسیار طولانی دارند؛ پیشینهای که گاهی به چند قرن قبل بازمیگردد. این بانکها در دورههای مختلف، نقش مهمی در جریانهای اقتصادی زمان خود داشتهاند؛ از تأمین مالی تجارت و فعالیتهای بازرگانی گرفته تا همراهی با رشد صنعت و شکلگیری نظامهای مالی مدرن. در طول این سالها برخی از آنها با بانکهای دیگر ادغام شدهاند یا ساختارشان تغییر کرده است، اما نام و میراث تاریخیشان همچنان باقی مانده است. شاید همین تداوم نشان میدهد که در دنیای بانکداری، چیزی فراتر از سرمایه اهمیت دارد؛ اعتماد مشتریان و توانایی سازگار شدن با تغییرات اقتصادی، عواملی هستند که میتوانند یک نهاد مالی را برای قرنها پابرجا نگه دارند.
بانکی که از عصر تجارت دریایی تا والاستریت دوام آورد
بانک برنبرگ در سال ۱۵۹۰ در شهر بندری هامبورگ آلمان تأسیس شد. بنیانگذاران آن دو برادر از خانواده تاجر برنبرگ بودند که در تجارت بینالمللی فعالیت میکردند. در آن زمان هامبورگ یکی از مهمترین مراکز تجارت دریایی اروپا بود و این بانک بهسرعت به تأمین مالی بازرگانان و کشتیرانیها پرداخت.
در طول قرنها، این بانک توانست خود را با تحولات اقتصادی تطبیق دهد. در حالی که بسیاری از بانکهای قدیمی در جریان جنگها یا بحرانهای مالی از بین رفتند، برنبرگ بهتدریج فعالیت خود را به حوزههایی مانند بانکداری خصوصی، مدیریت دارایی و خدمات سرمایهگذاری گسترش داد.
بانک برنبرگ همچنان فعال است و یکی از قدیمیترین بانکهای خصوصی جهان به شمار میرود. این بانک در شهرهای مالی مهمی مانند لندن، فرانکفورت و نیویورک دفتر دارد و تمرکز اصلی آن بر مدیریت دارایی و خدمات مالی به مشتریان ثروتمند و شرکتهاست.
قدیمیترین بانک مرکزی جهان
ریکسبانک سوئد در سال ۱۶۶۸ تأسیس شد و از آن بهعنوان قدیمیترین بانک مرکزی فعال جهان یاد میشود. این بانک پس از فروپاشی یک بانک خصوصی به نام Stockholm Banco ایجاد شد؛ بانکی که نخستین اسکناسهای اروپا را منتشر کرده بود اما به دلیل مدیریت ضعیف و انتشار بیش از حد پول دچار بحران شد. دولت سوئد برای جلوگیری از تکرار چنین بحرانهایی نهادی جدید تأسیس کرد که بعدها به ریکسبانک تبدیل شد
در طول قرنهای بعد، این بانک به یکی از پیشگامان سیاستگذاری پولی مدرن تبدیل شد. بسیاری از اصولی که امروز در بانکداری مرکزی رایج هستند، از کنترل تورم گرفته تا مدیریت عرضه پول، در تجربههای اولیه چنین نهادهایی شکل گرفتند. ریکسبانک همچنین در قرن بیستم نقش مهمی در تثبیت اقتصاد سوئد ایفا کرد، بهویژه در دورههای بحران مالی جهانی.
امروز Sveriges Riksbank همچنان بانک مرکزی سوئد است و مسئول سیاستهای پولی، مدیریت نرخ بهره و حفظ ثبات مالی کشور محسوب میشود. این بانک همچنین بنیانگذار جایزه مشهور «جایزه علوم اقتصادی به یاد آلفرد نوبل» است که هر ساله به اقتصاددانان برجسته جهان اهدا میشود.
بانک خصوصی اشراف لندن
بانک C. Hoare & Co در سال ۱۶۷۲ در لندن تأسیس شد و یکی از قدیمیترین بانکهای خصوصی فعال جهان است. بنیانگذار آن هنری هوار بود که کار خود را از یک مغازه طلافروشی و صرافی آغاز کرد؛ کاری که در آن زمان در اروپا رایج بود، زیرا بسیاری از طلافروشان نقش بانکدار را هم ایفا میکردند.
در طول قرنهای بعد، این بانک بهتدریج به یکی از مؤسسات مالی مورد اعتماد طبقه اشراف بریتانیا تبدیل شد. بسیاری از خانوادههای ثروتمند انگلیسی نسلهاست که حسابهای خود را در همین بانک نگه داشتهاند. برخلاف بسیاری از بانکهای بزرگ که در ساختارهای پیچیده شرکتی ادغام شدند، C. Hoare & Co همچنان یک بانک خانوادگی باقی مانده است.
نمایی از داخل بانک C. Hoare & Co
امروزه این بانک خدمات بانکداری خصوصی و مدیریت ثروت ارائه میدهد و همچنان در ساختمان تاریخی خود در خیابان Fleet لندن فعالیت میکند. مشتریان آن عمدتاً افراد بسیار ثروتمند و خانوادههای قدیمی بریتانیا هستند و پذیرش مشتری جدید در آن معمولاً به معرفی مشتریان فعلی وابسته است.
سه قرن بانکداری مستقل در آلمان
بانک متزلر در سال ۱۶۷۴ در شهر فرانکفورت تأسیس شد؛ شهری که امروز یکی از مهمترین مراکز مالی اروپا محسوب میشود. این بانک ابتدا بهعنوان یک مؤسسه مالی خانوادگی برای تأمین مالی تجارت و سرمایهگذاری شکل گرفت و بهتدریج فعالیت خود را در حوزههای مختلف مالی گسترش داد.
خانه متعلق به خانواده متزلر که اکنون بهعنوان مهمانسرا و محل برگزاری همایشها و سمینارهای بانک متزلر استفاده میشود.
در طول تاریخ، بسیاری از بانکهای خصوصی اروپا یا در بحرانهای مالی از بین رفتند یا در بانکهای بزرگ ادغام شدند. با این حال متزلر توانست استقلال خود را حفظ کند. این بانک از جنگهای اروپایی، رکودهای اقتصادی و تحولات بزرگ در سیستم مالی جهان عبور کرده و همچنان به فعالیت ادامه داده است.
ساختمان یکی از شعب بانک متزلر
امروز Bankhaus Metzler یکی از قدیمیترین بانکهای خانوادگی فعال در اروپا محسوب میشود و در حوزههایی مانند مدیریت دارایی، بانکداری سرمایهگذاری و خدمات مالی برای شرکتها فعالیت میکند. این بانک هنوز هم تا حد زیادی تحت مدیریت خانواده بنیانگذار قرار دارد.
از یک صرافی کوچک در لندن تا یک غول بانکی جهانی
ریشههای بانک Barclays به سال ۱۶۹۰ در شهر لندن بازمیگردد؛ زمانی که دو صراف به نامهای جان فرییم و توماس گولد در منطقه لومبارد استریت فعالیت مالی خود را آغاز کردند. در آن زمان، صرافان نقش مهمی در اقتصاد لندن داشتند و خدماتی مانند نگهداری پول، انتقال وجوه و تأمین مالی تجارت را ارائه میدادند. چند دهه بعد، خانواده بارکلی به این کسبوکار پیوستند و نام این بانک از همین خانواده گرفته شد.
بارکلیز در طول تاریخ خود به نوآوریهای بانکی نیز شناخته شده است. یکی از مهمترین این نوآوریها معرفی نخستین دستگاه خودپرداز (ATM) در بریتانیا در دهه ۱۹۶۰ بود؛ اتفاقی که شیوه دسترسی مردم به خدمات بانکی را برای همیشه تغییر داد. این بانک همچنین از پیشگامان توسعه بانکداری دیجیتال در اروپا محسوب میشود.
امروزه بارکلیز یکی از بزرگترین بانکهای بینالمللی جهان است. این مؤسسه در حوزههایی مانند بانکداری سرمایهگذاری، خدمات مالی جهانی، کارتهای اعتباری و بانکداری خردهفروشی فعالیت میکند و در دهها کشور حضور دارد. با وجود گذشت بیش از سه قرن از آغاز فعالیت آن، بارکلیز همچنان یکی از بازیگران مهم در بازارهای مالی جهان به شمار میرود.
بانکی که دربار سلطنتی انگلستان مشتری آن بود
ریشههای بانک خصوصی کوتس به سال ۱۶۹۲ در لندن بازمیگردد. این مؤسسه در ابتدا یک بانک کوچک خانوادگی بود، اما بهتدریج به یکی از معتبرترین بانکهای خصوصی بریتانیا تبدیل شد.
شهرت واقعی Coutts زمانی شکل گرفت که این بانک به مؤسسه مالی مورد اعتماد طبقه اشراف و نخبگان بریتانیا تبدیل شد. در طول تاریخ، مشتریان آن شامل سیاستمداران، نویسندگان مشهور، کارآفرینان بزرگ و اعضای خانواده سلطنتی بودهاند. حتی گفته میشود که این بانک از قرن هجدهم خدمات مالی به خاندان سلطنتی بریتانیا ارائه میدهد؛ موضوعی که به اعتبار و شهرت آن در حوزه بانکداری خصوصی افزوده است.
برخلاف بسیاری از بانکهای بزرگ که تمرکز اصلی آنها بر خدمات عمومی است، کوتس، همواره بر بانکداری خصوصی و مدیریت ثروت تمرکز داشته است. این بانک خدمات مالی اختصاصی، مدیریت دارایی و مشاوره سرمایهگذاری برای مشتریان بسیار ثروتمند ارائه میدهد و به همین دلیل در میان بانکهای خصوصی جهان جایگاه ویژهای دارد.
امروز کوتس بخشی از NatWest Group است و همچنان بهعنوان یکی از نمادهای بانکداری خصوصی در جهان شناخته میشود. این بانک با حفظ برند تاریخی خود، خدمات مالی پیشرفتهای برای مشتریان ثروتمند در بریتانیا و برخی بازارهای بینالمللی ارائه میدهد.
بانکی که امپراتوری بریتانیا را تأمین مالی کرد
بانک انگلستان در سال ۱۶۹۴ در لندن تأسیس شد؛ نهادی که بعدها به یکی از تأثیرگذارترین بانکهای جهان تبدیل شد. شکلگیری این بانک به شرایط سیاسی و اقتصادی آن زمان بازمیگردد. دولت بریتانیا درگیر جنگهای پرهزینه با فرانسه بود و برای تأمین منابع مالی به سرمایه نیاز داشت. گروهی از سرمایهگذاران خصوصی پذیرفتند مبلغ قابل توجهی به دولت وام بدهند و در مقابل، مجوز تأسیس بانکی را دریافت کردند که بعدها «Bank of England» نام گرفت. این توافق نقطه آغاز یکی از مهمترین نهادهای مالی تاریخ شد.
شعبه بانک انگلستان در پلیموث، فعال از سال ۱۸۳۴ تا ۱۹۴۹
در قرن هجدهم و نوزدهم، بانک انگلستان بهتدریج نقشهایی فراتر از یک بانک معمولی به عهده گرفت. این بانک به مرکز انتشار اسکناس در بریتانیا تبدیل شد و نقش مهمی در تثبیت نظام پولی کشور ایفا کرد. همچنین در دورههایی که بحرانهای مالی رخ میداد، بانک انگلستان بهعنوان «آخرین وامدهنده» به بانکها عمل میکرد؛ مفهومی که بعدها به یکی از اصول اساسی بانکداری مرکزی در سراسر جهان تبدیل شد. تجربهها و سیاستهای این بانک الهامبخش شکلگیری بسیاری از بانکهای مرکزی دیگر در اروپا و جهان شد. در قرن بیستم، با تغییر ساختار نظام مالی بریتانیا، نقش بانک انگلستان بهطور رسمی بهعنوان بانک مرکزی تثبیت شد.
امروز بانک انگلستان، یکی از مهمترین بانکهای مرکزی جهان محسوب میشود. این نهاد علاوه بر تعیین نرخ بهره و مدیریت تورم، مسئول انتشار اسکناس در انگلستان و حفظ ثبات سیستم مالی کشور است. در دورههای بحران اقتصادی جهانی، تصمیمهای این بانک از نزدیک توسط دولتها، سرمایهگذاران و بازارهای مالی در سراسر جهان دنبال میشود.
نهادی مالی برای حمایت از تجارت، صنعت و توسعه اقتصادی
بانک اسکاتلند در سال ۱۶۹۵ با مجوز پارلمان اسکاتلند تأسیس شد و یکی از قدیمیترین بانکهای فعال در بریتانیا به شمار میرود. شکلگیری این بانک در دورهای اتفاق افتاد که اقتصاد اسکاتلند در حال تغییر و حرکت به سمت تجارت و فعالیتهای اقتصادی گستردهتر بود. هدف اصلی از تأسیس آن، ایجاد نهادی مالی برای حمایت از تجارت، صنعت و توسعه اقتصادی این کشور بود.
در قرن هجدهم، Bank of Scotland نقش مهمی در تأمین مالی فعالیتهای تجاری و صنعتی ایفا کرد. در طول قرنهای بعد، بانک اسکاتلند با تغییرات و رقابتهای مختلف در نظام بانکی بریتانیا روبهرو شد، اما توانست جایگاه خود را حفظ کند. این بانک یکی از سه بانکی است که هنوز اجازه انتشار اسکناس در اسکاتلند را دارند؛ موضوعی که نشاندهنده نقش تاریخی و اهمیت آن در نظام مالی این کشور است.
امروزه Bank of Scotland بخشی از Lloyds Banking Group است، اما همچنان با نام تاریخی خود فعالیت میکند. این بانک خدمات گستردهای از جمله بانکداری خردهفروشی، وامهای مسکن، خدمات مالی برای کسبوکارها و مدیریت حسابهای بانکی ارائه میدهد و همچنان یکی از نامهای شناختهشده در سیستم بانکی بریتانیا محسوب میشود.
