پنجمین حراج اوراق هم شکست خورد؛ چرا بازار بدهی خریدار ندارد؟

به گزارش بانک اول تازه‌ترین گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد از مجموع ۴۷ هزار میلیارد تومان اوراق عرضه‌شده در حراج ۹ تیر، تنها ۳ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان به فروش رسیده؛ یعنی کمتر از ۱۰ درصد از کل عرضه.

نکته قابل توجه اینجاست که مانند چهار حراج قبلی، بانک‌ها و مؤسسات اعتباری هیچ مشارکتی در خرید این اوراق نداشتند و تمام خرید انجام‌شده نیز توسط سرمایه‌گذاران بازار سرمایه و تنها روی یک نماد، یعنی «اراد ۲۹۱»، صورت گرفته است. در مقابل، چند نماد دیگر حتی یک متقاضی هم نداشتند.

 

چرا بازار از خرید اوراق دولتی فاصله گرفته است؟ به گفته کارشناسان، یکی از مهم‌ترین دلایل، انتظار فعالان اقتصادی برای افزایش نرخ بهره است. بسیاری از سرمایه‌گذاران و بانک‌ها ترجیح می‌دهند به جای خرید اوراق با نرخ‌های فعلی، منتظر انتشار اوراق جدید با بازدهی بالاتر بمانند. از سوی دیگر، محدود بودن پذیرش درخواست بانک‌ها در عملیات بازار باز نیز انگیزه شبکه بانکی برای خرید اوراق را کاهش داده است.

 

در چنین شرایطی، دولت برای تأمین مالی از بازار بدهی با چالش جدی روبه‌رو شده است؛ زیرا اوراق بدهی یکی از مهم‌ترین ابزارهای تأمین کسری بودجه بدون استقراض مستقیم از بانک مرکزی محسوب می‌شود. اگر روند استقبال ضعیف از حراج‌ها ادامه پیدا کند، فشار بر سایر روش‌های تأمین مالی دولت افزایش خواهد یافت.

به نظر می‌رسد تا زمانی که تکلیف نرخ بهره روشن نشود، بازار همچنان در وضعیت انتظار باقی بماند و فروش اوراق نیز با دشواری همراه باشد؛ موضوعی که می‌تواند بر سیاست‌های مالی دولت و حتی مسیر متغیرهای پولی در ماه‌های آینده اثرگذار باشد.