۳ درس پولی که والدین باید به کودکان یاد بدهند

به گزارش بانک اول ، مدیریت پول معمولاً زمانی جدی گرفته می‌شود که فرزند به دانشگاه می‌رود یا اولین حقوقش را می‌گیرد. اما آیا واقعاً باید تا آن زمان صبر کرد؟

ست وندر، مدیر مالی شرکت Acorns، نظر دیگری دارد. به اعتقاد او، حتی حدود هشت‌سالگی می‌تواند نقطه شروع خوبی برای آشنایی کودک با مفاهیم ساده سرمایه‌گذاری باشد.

قرار نیست کودک از همان ابتدا معامله‌گر سهام شود. موضوع چیز دیگری است؛ اینکه از سال‌های نخست زندگی بفهمد پول فقط برای خرج کردن نیست. بخشی از آن می‌تواند برای آینده کنار گذاشته شود.

  

این توصیه در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده که بازارهای مالی دیگر مثل گذشته دور از دسترس نیستند. اپلیکیشن‌های سرمایه‌گذاری و شبکه‌های اجتماعی، اطلاعات مالی را در چند ثانیه مقابل چشم کاربران می‌گذارند. خوب و بدش هم کنار هم دیده می‌شود.

پس بهتر نیست کودک قبل از مواجهه جدی با این فضا، اصول اولیه را یاد بگیرد؟

وندر این دیدگاه را فقط از روی کتاب مطرح نمی‌کند. او نخستین تجربه جدی خود از بازار سهام را در کلاس ششم و از طریق یک باشگاه سرمایه‌گذاری مدرسه به دست آورده است. حالا همان مفاهیم را به فرزندان خودش آموزش می‌دهد.
درس اول؛ با پول کم شروع کنید

اولین نکته ساده است: مبلغ مهم نیست، عادت مهم است.

بسیاری از افراد سال‌ها سرمایه‌گذاری را عقب می‌اندازند چون فکر می‌کنند برای ورود به بازار باید پول زیادی داشته باشند. وندر برای رد این تصور به یک مثال ساده اشاره می‌کند: حتی پنج دلار در روز می‌تواند شروع کار باشد.

قرار نیست همین مبلغ به‌تنهایی کسی را ثروتمند کند. مسئله، استمرار است.

کودک هم می‌تواند همین مفهوم را با پول توجیبی تمرین کند. همه پول را خرج نکند. بخشی را کنار بگذارد و برای آینده نگه دارد.

به این ترتیب، سرمایه‌گذاری دیگر یک تصمیم بزرگ و ترسناک نیست. تبدیل می‌شود به یک عادت کوچک؛ درست مثل ورزش یا مطالعه.
درس دوم، سود مرکب است

مفهومش پیچیده نیست. سودی که یک سرمایه ایجاد می‌کند، می‌تواند خودش دوباره سود بسازد. این چرخه اگر زمان کافی داشته باشد، اثر قابل‌توجهی ایجاد می‌کند.

برای کودک هم لازم نیست سراغ فرمول‌های سخت رفت. یک مثال ساده کافی است. مقدار کمی پول که مرتب کنار گذاشته شود و در طول زمان رشد کند، می‌تواند در آینده به رقم بزرگ‌تری برسد.

اما نکته مهم‌تر از خود پول، مفهوم زمان است.

کودک باید بفهمد ثروت همیشه با یک تصمیم بزرگ یا یک سود ناگهانی ساخته نمی‌شود. گاهی چند تصمیم کوچک و تکراری، نتیجه‌ای بسیار بزرگ‌تر می‌سازند.

و این فقط درس اقتصاد نیست. کودک هم‌زمان صبر را هم یاد می‌گیرد.
افت بازار شکست نیست

اما سخت‌ترین درس شاید همین باشد: بازار همیشه بالا نمی‌رود.

قیمت سهام ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها کاهش پیدا کند. دیدن این افت برای کسی که تازه سرمایه‌گذاری را شروع کرده، می‌تواند ترسناک باشد. واکنش طبیعی هم این است که سریع دارایی را بفروشد.

وندر معتقد است کودک باید از همان ابتدا بداند افت بازار بخشی از ذات بازارهای مالی است.

آیا هر کاهش قیمت به معنای شکست است؟ پاسخ وندر منفی است.

دوره‌های نزولی حتی ممکن است فرصت خرید دارایی با قیمت پایین‌تر ایجاد کنند؛ البته این به معنی تضمین سود یا مناسب بودن خرید هر دارایی نیست. نکته اصلی، داشتن نگاه بلندمدت و دوری از تصمیم‌های هیجانی است.

اینجا یک تفاوت مهم مطرح می‌شود: ماندن در بازار با زمان‌بندی بازار یکی نیست.

سرمایه‌گذار نمی‌تواند با اطمینان بگوید دقیقاً چه روزی بازار صعودی می‌شود یا چه زمانی به کف می‌رسد. اگر فرد در یک دوره نامناسب از بازار خارج شود، ممکن است بهترین روزهای رشد را از دست بدهد.

برای همین، آموزش مالی باید بیشتر از آنکه روی پیش‌بینی قیمت تمرکز کند، روی طرز فکر تمرکز داشته باشد.
چرا این آموزش امروز مهم‌تر شده است؟

این روزها فاصله میان مردم و بازارهای مالی بسیار کمتر از گذشته است. یک اپلیکیشن کافی است تا فرد بتواند به بازار دسترسی پیدا کند. شبکه‌های اجتماعی هم هر روز پر از توصیه‌های سرمایه‌گذاری هستند.

اما همه این توصیه‌ها قابل اعتماد نیستند.

بخشی از این محتوا روی سودهای سریع، معاملات پرریسک و تصمیم‌های هیجانی تمرکز دارد. کودکی که از قبل با مفهوم ریسک، نوسان و افق زمانی آشنا شده باشد، احتمالاً در بزرگسالی نگاه متفاوتی خواهد داشت.

هدف آموزش سرمایه‌گذاری به کودک هم خرید سهام نیست. هدف، ساختن یک ذهنیت مالی درست است.

والدین می‌توانند از پول توجیبی شروع کنند. بخشی برای خرج، بخشی برای پس‌انداز و در صورت مناسب بودن شرایط، بخشی برای سرمایه‌گذاری بلندمدت.

وقتی بازار بالا رفت، درباره رشد سرمایه صحبت کنند. وقتی افت کرد، درباره نوسان توضیح بدهند.

و مهم‌تر از همه، نباید کودک را با وعده «سود سریع» به بازار علاقه‌مند کنند.
از ۵ دلار تا یک عادت ماندگار

پیام اصلی وندر در نهایت بسیار ساده است: شروع کنید.

پنج دلار در روز قرار نیست به‌تنهایی آینده مالی یک فرد را تغییر دهد. اما عادت به پس‌انداز و سرمایه‌گذاری منظم می‌تواند در سال‌های بعد اهمیت زیادی پیدا کند.

کودکی که زودتر این رفتار را تمرین کند، فرصت بیشتری برای یادگیری دارد. حتی اشتباه کردن هم در این سن می‌تواند بخشی از آموزش باشد.

سرمایه‌گذاری در این نگاه فقط یک فعالیت اقتصادی نیست. یک مهارت زندگی است.

و شاید مهم‌ترین چیزی که والدین می‌توانند به فرزندشان بدهند، نه پول بیشتر، بلکه درک درست از پول باشد.

او باید بداند سرمایه‌گذاری با قمار فرق دارد. بداند بازار همیشه صعودی نیست. بفهمد سود مرکب بدون زمان معنای چندانی ندارد. و یاد بگیرد که برای ساختن ثروت، همیشه لازم نیست دنبال یک فرصت طلایی و یک‌شبه بگردد.

گاهی همه‌چیز از همان پول کوچکی شروع می‌شود که امروز تصمیم می‌گیریم خرجش نکنیم.
جمع‌بندی

توصیه ست وندر بر سه پایه استوار است: سرمایه‌گذاری منظم، درک سود مرکب و شناخت نوسانات بازار.

به باور او، این مفاهیم را می‌توان از حدود هشت‌سالگی آموزش داد. نه با کلاس‌های سنگین و اصطلاحات پیچیده؛ با تجربه‌های ساده و روزمره.

امروز شاید مبلغ سرمایه کودک ناچیز باشد. اما چیزی که اهمیت دارد، ذهنیتی است که در حال شکل گرفتن است.

در نهایت، سرمایه‌گذار موفق کسی نیست که همیشه حرکت بعدی بازار را درست حدس بزند. کسی است که می‌داند چرا سرمایه‌گذاری می‌کند، برای چه مدتی قرار است بماند و در روزهای سخت چطور احساساتش را کنترل کند.