حسام : گامی برای کاهش حساب‌های بلااستفاده
بانک مرکزی به دنبال کاهش حساب‌های بانکی از ۶۵۰ به ۳۰۰ میلیون؛ مهلت ۱۰ روزه بانک‌ها برای بستن حساب‌های مازاد
اساس اعلام بانک مرکزی، تعداد حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی در شبکه بانکی کشور به حدود ۶۵۰ میلیون حساب رسیده است. بانک مرکزی در برنامه‌ای که برای ساماندهی این حساب‌ها در نظر گرفته، قصد دارد طی حدود دو سال، این تعداد را به حدود ۳۰۰ میلیون حساب کاهش دهد.
به گزارش بانک اول ، تعدد حساب‌های بانکی یکی از مسائلی است که بسیاری از شهروندان در طول سال‌های گذشته با آن مواجه شده‌اند؛ حساب‌هایی که گاهی برای دریافت تسهیلات، انجام امور اداری، دریافت حقوق یا استفاده از خدمات بانکی افتتاح شده‌اند و پس از مدتی بدون استفاده باقی مانده‌اند.
در همین راستا، بانک مرکزی سامانه‌ای با عنوان «حسام» راه‌اندازی کرده است تا افراد بتوانند بدون مراجعه حضوری به شعب بانک‌ها، فهرست حساب‌های بانکی خود را مشاهده و برای تعیین تکلیف حساب‌های غیرضروری و بلااستفاده اقدام کنند.
این سامانه با هدف یکپارچه‌سازی مدیریت حساب‌های سپرده اشخاص حقیقی و شفاف‌سازی وضعیت حساب‌های بانکی طراحی شده و اطلاعات حساب‌ها را از طریق پایگاه اطلاعاتی سامانه «سیاح» بانک مرکزی دریافت می‌کند.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، تعداد حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی در شبکه بانکی کشور به حدود ۶۵۰ میلیون حساب رسیده است. بانک مرکزی در برنامه‌ای که برای ساماندهی این حساب‌ها در نظر گرفته، قصد دارد طی حدود دو سال، این تعداد را به حدود ۳۰۰ میلیون حساب کاهش دهد.
سامانه حسام چه خدماتی ارائه می‌دهد؟
مهم‌ترین قابلیت این سامانه، نمایش یکپارچه حساب‌های بانکی افراد در بانک‌ها و مؤسسات اعتباری مختلف است. کاربران پس از ورود و احراز هویت می‌توانند حساب‌های ثبت‌شده به نام خود را مشاهده کرده و حساب‌هایی را که دیگر به آنها نیازی ندارند، برای تعیین تکلیف انتخاب کنند.
در این فرآیند، متقاضی باید یک حساب بانکی را به‌عنوان «حساب پایه» معرفی کند تا در صورت تأیید درخواست و بسته‌شدن حساب‌های انتخاب‌شده، موجودی باقی‌مانده آنها به حساب پایه منتقل شود.
درخواست بستن حساب به‌صورت الکترونیکی برای بانک مربوطه ارسال می‌شود و بانک پس از بررسی وضعیت حساب و اطمینان از نبود موانع قانونی یا تعهدات مرتبط، درباره اجرای درخواست اقدام می‌کند.
بر اساس آمار منتشرشده، تا ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵، بیش از ۸۱ هزار نفر به سامانه حسام مراجعه کرده و برای تعیین تکلیف یک میلیون و ۶۳۰ هزار و ۸۹۱ حساب بانکی درخواست ثبت کرده بودند؛ آماری که از استقبال اولیه کاربران از این خدمت غیرحضوری حکایت دارد.
چگونه از سامانه حسام استفاده کنیم؟
برای استفاده از این سامانه، متقاضیان باید به نشانی اینترنتی زیر مراجعه کنند:
ورود به سامانه از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند انجام می‌شود و کاربران باید احراز هویت سطح سه و احراز هویت دومرحله‌ای را فعال کرده باشند.
پس از ورود، فهرست حساب‌های بانکی نمایش داده می‌شود و کاربران می‌توانند حساب‌های موردنظر خود را بررسی کرده، حساب‌های غیرضروری را برای تعیین تکلیف انتخاب و یک حساب را به‌عنوان حساب پایه معرفی کنند.
پس از تأیید نهایی درخواست، کاربران ۴۸ ساعت فرصت دارند تا در صورت تغییر نظر، درخواست خود را اصلاح کنند. پس از پایان این مهلت، اطلاعات مربوط به درخواست برای بانک‌های مربوطه ارسال می‌شود تا فرآیند بررسی و تعیین تکلیف حساب‌ها آغاز شود.
مهلت ۱۰ روزه بانک‌ها برای رسیدگی به درخواست‌ها
یکی از تازه‌ترین تحولات مرتبط با این سامانه، اعلام مهلت ۱۰ روزه برای بانک‌ها به‌منظور رسیدگی به درخواست مشتریان است.
رضا بیات، مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی، روز ۱۲ آبان‌ماه ۱۴۰۵ با تشریح سازوکار ساماندهی حساب‌های بانکی اعلام کرد که بانک‌ها حداکثر ۱۰ روز فرصت دارند درخواست‌های ثبت‌شده مشتریان برای تعیین تکلیف و بستن حساب‌های بانکی را بررسی و اقدامات لازم را انجام دهند.
بر این اساس، بانک‌ها پس از دریافت درخواست‌های ارسالی از طریق سامانه حسام، باید وضعیت حساب‌های انتخاب‌شده را بررسی کرده و در صورت نبود موانع قانونی و بانکی، اقدامات لازم برای بستن آنها را انجام دهند.
این مهلت در شرایطی اعلام شده که تعدد حساب‌های بانکی در کشور به یکی از موضوعات مورد توجه سیاست‌گذار پولی تبدیل شده است و بانک مرکزی به دنبال کاهش حساب‌های غیرضروری، افزایش شفافیت مالی و ساماندهی اطلاعات سپرده‌گذاران است.
گامی برای کاهش حساب‌های بلااستفاده
راه‌اندازی سامانه حسام را می‌توان گامی در جهت کاهش مراجعات حضوری، تسهیل مدیریت حساب‌های بانکی و افزایش دسترسی شهروندان به اطلاعات حساب‌های خود دانست.
با این حال، موفقیت این طرح به میزان استقبال مردم، همکاری بانک‌ها، دقت اطلاعات ثبت‌شده و سرعت رسیدگی به درخواست‌های مشتریان وابسته خواهد بود؛ موضوعی که در نهایت می‌تواند به کاهش حساب‌های بلااستفاده و افزایش انضباط در شبکه بانکی کشور منجر شود.
