پرداخت سهمیه ی ۱۰۰۰ یورو برای چه مواردی قابل استفاده است؟چه کسانی از این خبر منتفع می‌شوند؟

به گزارش بانک اول  بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران گام بلندی در راستای ساماندهی بازار رسمی اسکناس ارز برداشت. دستورالعمل اجرایی جدیدی تحت عنوان «نحوه خرید و فروش ارز به‌صورت اسکناس در سرفصل تأمین نیازهای ضروری» به شبکه بانکی کشور ابلاغ شده است.

بر اساس این دستورالعمل، هر شخص حداکثر ۱۰۰۰ یورو (یا معادل آن به دلار) در بازه ۳۶۵ روز می‌تواند ارز اسکناس دریافت کند.

این ۱۰۰۰ یورو برای چه مواردی قابل استفاده است؟

هدف از این سیاست، پوشش نیازهای خرد و ضروری مردم است؛ نیازهایی که معمولاً رقم زیادی ندارند ولی  دسترسی به ارز برای آنها در گذشته دشوار بوده است. از مهم‌ترین این موارد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ثبت‌نام و خرید مقاله از مجلات بین‌المللی

• پرداخت هزینه‌های سفارت و دریافت ویزا

• ثبت‌نام در آزمون‌های بین‌المللی مانند آیلتس و تافل

• خرید اشتراک نرم‌افزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مثل ChatGPT Plus و ابزارهای مشابه

• تأمین مازاد نیاز مسافرتی (در صورتی که ارز مسافرتی دریافتی کافی نباشد)

• سایر نیازهای مشابه

نکته جالب اینکه در این دستورالعمل تصریح شده که این نیازها معمولاً کمتر از هزار دلار هستند، بنابراین سقف ۱۰۰۰ یورو برای اکثر متقاضیان کاملاً کافی به نظر می‌رسد.

تفاوت مهم بین اسکناس ارز و حواله ارزی

یکی از نکات کلیدی این دستورالعمل، تفکیک قاطع میان بازار اسکناس ارز و بازار حواله ارزی است. بانک مرکزی تأکید کرده است که این دو مسیر کاملاً از یکدیگر جدا هستند و منابع یکی برای دیگری مصرف نمی‌شود.

منابع ارز اسکناس از طریق خرید اسکناس از صادرکنندگان تأمین می‌شود. به این معنا که صادرکنندگانی که ارز اسکناس وارد کشور می‌کنند، این ارز را به بانک‌ها می‌فروشند و بانک‌ها نیز آن را در اختیار مردم قرار می‌دهند. محل مصرف این نوع ارز نیز نیازهای خرد شخصی مانند هزینه سفارت، خرید مقاله، ثبت‌نام در آزمون‌های بین‌المللی و خرید اشتراک نرم‌افزارهای هوش مصنوعی است.

در مقابل، منابع حواله ارزی برای واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه و واسطه‌ای استفاده می‌شود. این نوع ارز در بازار ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران معامله می‌گردد و محل مصرف آن کاملاً متفاوت از ارز اسکناس است.

به عبارت ساده، اسکناس ارز برای نیازهای روزمره و شخصی مردم طراحی شده و حواله ارزی برای تأمین کالاهای اساسی و مواد اولیه کارخانه‌ها. این دو هیچ تداخلی با یکدیگر ندارند. بنابراین نگرانی از بابت کاهش ارز وارداتی کالاهای اساسی وجود ندارد.

گام دوم بانک مرکزی

این دستورالعمل تنها یک اقدام مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک راهبرد مرحله‌ای و هدفمند برای ایجاد بازار رسمی و عمیق اسکناس ارز در کشور است.

گام اول در دی‌ماه ۱۴۰۴ برداشته شد: اعطای مجوز به شبکه صرافی‌ها برای خرید و فروش اسکناس با متقاضیان.

گام دوم اکنون برداشته می‌شود: استفاده از شبکه بانکی (همانند تجربه بسیاری از کشورهای دیگر) برای پاسخگویی به تقاضای اسکناس مردم.

با این دو گام، بانک مرکزی تلاش کرده است تا هم دسترسی مردم به ارز اسکناس را افزایش دهد و هم شفافیت و نظارت بر این بازار را بهبود بخشد.

بانک‌ها موظف به اجرا و نظارت هستند

در بخش پایانی این ابلاغیه، بانک مرکزی به کلیه بانک‌ها تکلیف کرده است که ضمن رعایت سایر ضوابط و مقررات ارزی، این بخشنامه را به تمام شعب و واحدهای ارزی ذیربط ابلاغ کنند و بر حسن اجرای آن نظارت کامل داشته باشند.

این تأکید نشان می‌دهد که بانک مرکزی قصد دارد این سیاست را جدی و بدون استثنا اجرا کند و تخلف احتمالی در این حوزه را برنمی‌تابد.

چه کسانی از این خبر منتفع می‌شوند؟

این خبر برای گروه‌های زیر خبر خوبی است:

• دانشجویان و محققان که نیاز به پرداخت هزینه مقاله یا ثبت‌نام در آزمون‌های بین‌المللی دارند.

• متقاضیان ویزا که باید هزینه سفارت را به ارز پرداخت کنند.

• کاربران حرفه‌ای نرم‌افزارهای هوش مصنوعی که نیاز به اشتراک‌های خارجی دارند.

• مسافرانی که ارز مسافرتی دریافتی آنها کفاف هزینه‌هایشان را نمی‌دهد.

در مجموع، به نظر می‌رسد بانک مرکزی با این اقدام توانسته است تعادلی میان تأمین نیازهای خرد ارزی مردم و حفظ منابع ارزی برای واردات کالاهای اساسی برقرار کند.