آیا بانک‌ها در دام هوش مصنوعی گرفتار می‌شوند؟

به گزارش بانک اول هوش مصنوعی آمده که بماند. این را همه می‌دانیم. اما سؤال اینجاست: با چه هزینه‌ای؟

مودیز، آژانس رتبه‌بندی معتبر، یک هشدار جدی داده. می‌گوید بانک‌ها و شرکت‌های بیمه دارند با سرعت عجیبی به سمت هوش مصنوعی می‌روند. خب، این تا اینجایش خوب است. اما مشکل از جایی شروع می‌شود که همه می‌روند سراغ چند شرکت خاص. همان چند غول فناوری که مدل‌های هوش مصنوعی و زیرساخت‌های ابری را در دست دارند.

مودیز نگران است. راست هم می‌گوید.
مودیز می‌گوید هوش مصنوعی می‌تواند مقایسه محصولات مالی را برای مشتریان آسان‌تر کند. اگر مشتری به راحتی بتواند حساب‌هایی با نرخ بهره بالاتر پیدا کند، ممکن است پولش را سریع جابه‌جا کند. این یعنی ریسک خروج ناگهانی سپرده‌ها از یک بانک. درست مثل همان چیزی که در بحران سیلیکون ولی بانک دیدیم.

حالا نمونه عینی این تحول را ببینید

لویدز بنکینگ گروپ. یکی از بزرگ‌ترین بانک‌های بریتانیا. چارلی نان، مدیرعامل، برنامه ۱۳ میلیارد پوندی سرمایه‌گذاری در فناوری اعلام کرده. هدف؟ جذب مشتری جدید، افزایش بهره‌وری و پرداخت بیشتر به سهامداران.

اما یک بخش دیگر هم دارد. کاهش ۲ میلیارد پوند از هزینه‌ها. یعنی چه؟ یعنی تأثیر مستقیم روی نیروی انسانی. نان خودش پذیرفته که مشاغل تغییر می‌کنند. می‌گوید باید بازآموزی کنیم و نیروهای جدید استخدام کنیم. اما واقعیت این است که بخشی از شغل‌ها حذف می‌شوند.

آینده اشتغال در بانک‌ها چه می‌شود؟
مودیز برآورد کرده که تا سال ۲۰۳۰، احتمال انجام کار یک نیروی انسانی متوسط و باتجربه توسط هوش مصنوعی، حدود ۲۰ درصد است. این یعنی نه یک انقلاب ناگهانی، اما یک تغییر تدریجی و جدی.

نکته مهم این است که احتمالاً شغل‌ها حذف نمی‌شوند، بلکه ماهیتشان عوض می‌شود. کارکنان باید مهارت‌های جدید یاد بگیرند. نقش‌های سنتی جای خود را به نظارت، تحلیل و مدیریت فناوری می‌دهند.

حرف آخر اینکه…

مودیز یک تصویر دوگانه رسم کرده. از یک سو، هوش مصنوعی فرصت بزرگی است برای کاهش هزینه و افزایش درآمد. از سوی دیگر، ریسک‌های جدی دارد که نباید نادیده گرفته شوند.

سؤال اصلی این نیست که آیا بانک‌ها باید از هوش مصنوعی استفاده کنند یا نه. سؤال این است: چطور از آن استفاده کنند بدون اینکه وابسته شوند؟ چطور نوآوری را با مدیریت ریسک متعادل کنند؟

هوش مصنوعی می‌تواند صنعت مالی را قدرتمندتر کند. اما اگر وابستگی به زیرساخت‌هایش کنترل نشود، همان فناوری ممکن است بخشی از کنترل را به دست شرکت‌های فناوری بدهد. این بزرگترین تناقضی است که بانک‌ها در سال‌های پیش‌رو با آن روبه‌رو خواهند شد.