توصیههای کلیدی به کسبه برای ادامه فعالیت در شرایط جنگی
عبور از بحران مالی جنگ؛ چکها و اقساط بانکی را چه کنیم؟
در روزهای اخیر و با توجه به شرایط پرتنش ناشی از جنگ، بسیاری از هموطنان ما با مشکلات جدی در کسبوکارهای خود روبهرو شدهاند؛ چه آنهایی که فعالیتشان در بستر اینترنت است و چه کسبوکارهای فیزیکی. کاهش فروش، اختلال در جریان نقدینگی و نااطمینانی اقتصادی، فشار زیادی بر صاحبان کسبوکار وارد کرده است. در چنین شرایطی، نگرانیهای مالی نیز بیشتر خود را نشان میدهند.
به گزارش بانک اول در روزهای اخیر و با توجه به شرایط پرتنش ناشی از جنگ، بسیاری از هموطنان ما با مشکلات جدی در کسبوکارهای خود روبهرو شدهاند؛ چه آنهایی که فعالیتشان در بستر اینترنت است و چه کسبوکارهای فیزیکی. کاهش فروش، اختلال در جریان نقدینگی و نااطمینانی اقتصادی، فشار زیادی بر صاحبان کسبوکار وارد کرده است.
در چنین شرایطی، نگرانیهای مالی نیز بیشتر خود را نشان میدهند. چکهایی که موعدشان رسیده یا اقساط وامهایی که زمان پرداختشان نزدیک است، میتوانند استرس این روزهای پرالتهاب را چند برابر کنند. اگر بخواهیم این دغدغهها را خلاصه کنیم، معمولاً در دو موضوع اصلی نمود پیدا میکنند:
۱- فرارسیدن سررسید چکهایی که صادر کردهاید.
۲- دشواریهای پرداخت اقساط وام در شرایط بحرانی
در ادامه این مطلب، میخواهیم به سراغ برخی راهکارها و نکاتی برویم که کمتر درباره آنها صحبت شده است؛ راهکارهایی که شاید بتوانند در این روزها کمی از فشار مالی شما کم کنند یا دستکم گزینههای پیشِ رویتان را روشنتر کنند.
۱- راهکارهایی برای مدیریت چکهای سررسیدشده که توان وصول نقدی آن را نداریم
برخی از این راهکارها را مرور میکنیم:
یک راهکار کمتر گفتهشده: «حلقه تسویه بدهی»
یکی از روشهای کاربردی و در عین حال سادهای که کمتر درباره آن صحبت شده است، استفاده از روش «حلقه تسویه در بازار» است. این روش در میان برخی از کسبه و فعالان بازار استفاده میشود و میتواند در شرایط کمبود نقدینگی بسیار کمککننده باشد.
ایده اصلی این روش ساده است: در بسیاری از موارد، بدهیها در بازار بهصورت زنجیرهای شکل میگیرند.
برای مثال، سیکل بدهی زیر را مشاهده کنید:
در حالت عادی، هر کدام از این افراد باید بهصورت جداگانه پول تهیه کنند و بدهی خود را بپردازند. اما در روش «تسویه حلقهای»، همه طرفها با هم به یک توافق میرسند و بدهیها با یکدیگر تهاتر میشود و در نهایت فقط اختلاف نهایی پرداخت میشود. به مثال ساده زیر توجه کنید.
فرض کنید:
شما باید ۱۰۰ میلیون تومان به شخص A پرداخت کنید.
شخص B به شما ۸۰ میلیون تومان بدهکار است.
شخص C نیز ۸۰ میلیون تومان به B بدهکار است.
در این شرایط میتوان توافق کرد که C مبلغ ۸۰ میلیون تومان را مستقیماً به A پرداخت کند. در نتیجه، بخش بزرگی از بدهیها تسویه میشود و شما فقط باید ۲۰ میلیون تومان باقیمانده را تأمین کنید.
تماس زودهنگام و مذاکره برای تعویض چک
این نکته تنها مختص کسبه نیست؛ حسابداران نیز باید بهخوبی با آن آشنا باشند. در واقع این موضوع به یکی از مباحث مهم حسابداری در حوزه اسناد تجاری بازمیگردد؛ جایی که درباره شیوههای تعویض و جایگزینی اسناد تجاری، از جمله چک، برای مدیریت بهتر تعهدات و امور مالی صحبت میشود. ما میخواهیم از همین مفهوم حسابداری برای فضای کسبوکار استفاده کنیم و آن را با مذاکره پیشگیرانه تلفیق کنیم؛ مذاکرهای که میتواند از ایجاد سوءتفاهم جلوگیری کند.
نگاه کنید؛ وقتی موعد چک شما نزدیک است و میدانید که امکان تأمین وجه آن وجود ندارد، نباید صبر کنید تا چک به سررسید برسد و بعد تماس بگیرید یا بدتر از آن، دارنده چک هنگام مراجعه به بانک با نبود موجودی مواجه شود. بهترین کار این است که پیش از سررسید با دارنده چک تماس بگیرید و موضوع را صادقانه در میان بگذارید. این کار دو فایده مهم دارد:
اول اینکه از ایجاد سوءتفاهم جلوگیری میکند و دوم اینکه ممکن است دارنده چک بر اساس وصول آن، برنامه یا معامله مالی دیگری تنظیم کرده باشد و شما با اطلاعرسانی بهموقع، او را در تصمیمگیری بهتر کمک میکنید.
البته صرفِ اطلاع دادن کافی نیست. شما باید پیشنهاد عملی نیز ارائه دهید. یکی از پیشنهادهای منطقی، تعویض چک با تاریخ جدید است؛ به این صورت که از دارنده چک بخواهید چک فعلی را به شما برگرداند و در مقابل، چکی با سررسید جدیدتر—مثلاً یک ماه بعد—دریافت کند. یا اینکه بخشی از مبلغ چک را نقد پرداخت کنید و برای باقیمانده چکی با موعد یک ماه بعد صادر کنید. (چون وقتی طرف مقابل بخشی از پول خود را دریافت کرده باشد، ذهنش بیشتر به سمت ادامه همکاری میرود تا برگشت چک.)
تجربه نشان داده است که حسننیت در کلام و اقدام همزمان با آن، در بسیاری از موارد—even در معاملاتی که طرفین شناخت زیادی از یکدیگر ندارند—میتواند به حل مسئله کمک کند و از بروز مشکلات حقوقی جلوگیری کند.
تبدیل چک به نقدینگی از طریق تنزیل
یکی از مشکلاتی که گاهی با آن مواجه میشویم، ناهماهنگی میان زمان تأمین مالی و تعهدات مالی ماست. به بیان سادهتر، ممکن است چکی در اختیار داشته باشیم که تاریخ وصول آن بعد از سررسید چکی است که خودمان صادر کردهایم.
اگر در چنین شرایطی قرار گرفتید، میتوانید «تنزیل چک» را به عنوان یکی از راهحلهای نهایی در نظر بگیرید. در این روش، برخی اشخاص یا مؤسسات چک شما را با کسر درصدی از مبلغ آن و دریافت تعهداتی از شما نقد میکنند تا بتوانید تعهدات خود را در موعد مقرر انجام دهید.
البته در اینگونه معاملات حتماً باید دقت کنید که تنزیلکننده چک را بهخوبی بشناسید. اگر طرف معامله یک مؤسسه یا شرکت است، بهتر است پیش از اقدام، استعلامهای حقوقی لازم را دریافت کنید و سپس ادامه دهید.
همچنین حتماً به نرخ تنزیل توجه کنید و دقت داشته باشید وثایقی که در صورت عدم وصول چک از شما دریافت میشود، متناسب با مبلغ همان چک باشد.
۲- دشواریهای پرداخت اقساط وام در شرایط بحرانی
بهصورت خلاصه میتوان گفت یکی از راهکارها، مذاکره با بانک و درخواست امهال یا استمهال وام است. پیش از هر چیز لازم است بدانید که پذیرش درخواست شما برای بانکها با ریسک اعتباری همراه است و به همین دلیل معمولاً بانکها بهراحتی چنین درخواستهایی را نمیپذیرند. در اغلب موارد، این نوع درخواستها تنها برای مشتریان بزرگ یا کسبه فعال و شناختهشدهای که سابقه تعامل مثبت و قابلقبولی با بانک داشتهاند مورد پذیرش قرار میگیرد.
با این حال، ما این موضوع را بهعنوان یک امکان احتمالی بررسی میکنیم و آن را بهنوعی «سنگی در تاریکی» میدانیم تا شاید بتوان به نتیجهای رسید.
در ادامه نیز جدولی مختصر از نکات و اطلاعاتی که لازم است بدانید ارائه شده است.
| عنوان | توضیح و مفهوم | نکته |
| امهال وام | یعنی بانک با درخواست شما موافقت کرده و تسهیلات جدیدی میدهد تا بدهی قبلی شما را تسویه کند. در واقع، وام فعلی بسته میشود و یک وام جدید با ساختار تازه، مدت جدید و اقساط از ابتدا تعریف میشود. | شروع اقساط از نو با شرایط جدید (مدت، نرخ، یا مبلغ متفاوت) |
| استمهال وام | یعنی شما از بانک میخواهید صرفاً مهلت بیشتری برای پرداخت اقساط فعلی داشته باشید. وام همان است، فقط زمان پرداخت جابهجا میشود. معمولاً چند ماه تنفس یا تعویق در اقساط داده میشود. | تعویق یا تمدید زمان پرداخت بدون تغییر ساختار وام |
توصیههای کلیدی به کسبه برای ادامه فعالیت در شرایط جنگی
در شرایط جنگی یا بحرانهای شدید اقتصادی، بهتر است تا حد امکان از صدور چک با مبالغ درشت خودداری کنید؛ حتی اگر در حال حاضر مطمئن هستید که توانایی پاس کردن آن را دارید. در چنین شرایطی آینده کسبوکارها بهسختی قابل پیشبینی است و ممکن است اتفاقات پیشبینینشده جریان نقدی شما را تحت تأثیر قرار دهد.
بهتر است تعهدات بزرگ را مدیریتپذیرتر کنید. اگر ناچار به صدور چک هستید، مبلغهای بزرگ را به چند چک با مبالغ کوچکتر تقسیم کنید و تاریخ سررسید آنها را نیز در بازههای زمانی مختلف تنظیم کنید. این کار باعث میشود اگر شرایط بازار یا کسبوکار دچار بحران شد، همه تعهدات شما بهطور همزمان سررسید نشوند و فرصت بیشتری برای مدیریت نقدینگی و تصمیمگیری داشته باشید.
