وام فوری بدون اعتبارسنجی، فقط با چند کلیک
پیامکهای وام بدون اعتبارسنجی؛ کلاه تبلیغاتی یا واقعیت؟
وعده وام بدون اعتبارسنجی؛ تبلیغ فریبنده یا واقعیت؟ کارشناسان میگویند چنین چیزی از نظر اقتصادی و قانونی غیرممکن است.
به گزارش بانک اول ، این روزها برای بسیاری از کاربران پیامک رسیده است: «وام فوری بدون اعتبارسنجی، فقط با چند کلیک». در شرایطی که سیستم بانکی کشور برای پرداخت کوچکترین تسهیلات، سختگیریهای زیادی در حوزه اعتبارسنجی اعمال میکند، برخی پلتفرمهای لندتک چنین وعدههایی میدهند. اما آیا واقعاً میتوان بدون هیچ بررسیای به افراد ناشناس پول داد؟
وعدهای که با منطق کسبوکار جور در نمیآید
فعالان حوزه لندتک میگویند اعطای تسهیلات بدون ارزیابی رفتار مالی کاربران، عملاً یعنی پذیرش نرخ نکول بسیار بالا. چنین ریسکی با هیچ منطق اقتصادی و تجاری سازگار نیست. به باور آنها، این دست ادعاها بیشتر جنبه ویترینی و تبلیغاتی دارد تا واقعیت عملی.
به عبارت ساده، هیچ بنگاه اقتصادی عاقلی به غریبههای کامل پول قرض نمیدهد بدون اینکه اول ببیند آنها چه سابقهای دارند، چقدر درآمد دارند و چقدر احتمال دارد پول را پس ندهند. پس قضیه از چه قرار است؟
جنگ و بیثباتی
اوضاع اقتصادی این روزها به هیچ وجه معمولی نیست. اقتصاد کشور زیر سایه جنگ خم شده و بیثباتی به تنها متغیر قطعی بازار تبدیل شده است. در چنین شرایطی، حتی مشتریانی که سابقه عالی هم دارند ممکن است به دلیل تعطیلی کارخانه یا از دست دادن شغل، توان بازپرداخت وام خود را از دست بدهند.
کارشناسان هشدار میدهند که وعده وام بدون اعتبارسنجی در میانه موج تعدیل نیرو و بحران معیشت، نه تنها کمکی نمیکند، بلکه میتواند به بنبست نقدینگی برای خود مردم و بحران بازپرداخت برای پلتفرمها دامن بزند. به نظر میرسد این پیامکهای انبوه بیشتر یک مانور تبلیغاتی و فاقد پشتوانه اجرایی باشند.
اعتبارسنجی حتی با وثیقه هم وجود دارد
محمد صادق آزادانی، کارشناس اقتصادی، در این باره میگوید: «چه از نظر قوانین و مقررات و چه از نظر مدل کسبوکار، اعطای وام بدون اعتبارسنجی عملاً غیرممکن است. تنها استثنا زمانی است که کاربر وثیقه مشخصی ارائه کند. اما نکته مهم اینجاست: خود وثیقه هم اعتبارسنجی میشود.»
او توضیح میدهد: «فرض کنید کسی بیتکوین یا استیبلکوین به عنوان وثیقه میدهد. بر اساس نوع دارایی، میزان نوسان، کیفیت و ریسک آن، درصد اعتبار و کارمزد متفاوتی تعیین میشود. یعنی حتی در این مدل هم عملاً فرایند اعتبارسنجی وجود دارد؛ فقط شکل آن عوض شده است.»
تبلیغات برندینگ یا واقعیت؟
آزادانی با اشاره به فضای رقابتی لندتکها تأکید میکند: «در بسیاری از موارد، این ادعاها بیشتر جنبه برندینگ و جلب توجه دارد تا اجرای واقعی. از منظر کسبوکار هم اصلاً منطقی نیست که یک مجموعه بدون هیچ بررسیای به جمعیتی ناشناس وام بدهد. حتی اگر فرض کنیم قانون و نظارتی هم در کار نباشد، باز هم منطق اقتصادی چنین ریسکی را اجازه نمیدهد، مخصوصاً حالا که نرخ نکول به خاطر شرایط جنگی بالاست.»
او معتقد است کاربر نهایی وقتی وارد فرایند دریافت وام میشود، کمکم با لایههای مختلف اعتبارسنجی روبهرو خواهد شد: «شرکتها امیدوارند کاربر پس از ورود به فرایند، به ادامه مسیر علاقهمند شود و مراحل را طی کند. اما واقعیت این است که آن وعده اولیه، یک بازی تبلیغاتی بیش نیست.»
پشت صحنه چه خبر است؟
رئیس کمیسیون لندتک نصر تهران نیز در گفتوگو با خبرنگار ما تأکید کرد که ممکن است کاربر متوجه تمام فرایندهای اعتبارسنجی پشت صحنه نشود، اما سیستم به طور خودکار در حال انجام انواع بررسیهاست.
او توضیح میدهد: «مسئله تجربه کاربری بسیار جدی است. اکثر این شرکتها تلاش میکنند فرایند را ساده و روان طراحی کنند تا کاربر درگیر پیچیدگیهای اعتبارسنجی نشود. اما در نهایت، بانک یا ارائهدهنده اعتبار بدون ارزیابی کیفیت کاربر و اعتبارسنجی دقیق، هیچ اعتباری در اختیار کسی قرار نمیدهد.»
فریب ظاهر ساده را نخورید
نتیجه نهایی این است: وعده «وام بدون اعتبارسنجی» در عمل قابل تحقق نیست. هر پلتفرمی که چنین ادعایی کند، یا در حال فریب کاربران است یا فرایند اعتبارسنجی را به شکلی پنهان و خودکار طراحی کرده که کاربر متوجه آن نمیشود.
در شرایط جنگی و اقتصادی ناپایدار امروز، هوشیاری بیشتر از همیشه لازم است. اگر پیشنهادی بیش از حد خوب به نظر میرسد، احتمالاً داستانی پشت آن وجود دارد. قبل از هر اقدامی، تحقیق کنید و فریب وعدههای فریبنده را نخورید.
