وام ۵۰۰ میلیونی خرید کالا با کارمزد ۵.۲۵ درصد؛ کدام بانک می دهد؟

به گزارش بانک اول، امروزه خرید اقساطی لوازم خانگی و کالاهای ضروری برای بسیاری از خانوارها به دغدغه تبدیل شده است. کارت رفاهی متصل به اوراق گام به عنوان یک محصول جدید بانکی، گزینه‌ای تازه پیش روی متقاضیان گذاشته است. اما انتخاب را نباید از سقف کارت شروع کرد.

پیش از هر اقدامی باید دو نکته روشن شود. اول، آیا فروشنده کالای موردنظر پذیرنده همان کارت هست یا نه. دوم، آیا اعتبار قابل تخصیص، هزینه قرارداد و مبلغ اقساط با بودجه متقاضی تناسب دارد یا خیر.

در این بررسی، کارت رفاهی متصل به اوراق گام در سه بانک ملت، ملی و رفاه کارگران مقایسه شده است. اطلاعات منتشرشده درباره این سه بانک یکسان نیست. برای ملی و رفاه، سقف و دوره‌های اعلام‌شده در دسترس است. برای ملت، معرفی محصول و پذیرندگان، محتوای آموزشی تکمیلی، عدد ۵.۲۵ درصد و مسیر سازمانی درخواست توضیح داده شده است. با این حال، سقف، دوره بازپرداخت و فرمول دقیق هزینه آن در مدارک بررسی‌شده مشخص نیست.

گام چیست و چه تفاوتی با وام نقدی دارد؟

«گام» مخفف «گواهی اعتبار مولد» است. این ابزار برای تأمین مالی زنجیره تولید و فروش با اتکا به اعتبار بانکی طراحی شده است. به زبان ساده، خانوار با اعتبار تأییدشده از پذیرنده طرف قرارداد خرید می‌کند و تسویه سمت فروشنده از سازوکار متصل به اوراق گام پیروی می‌کند. خریدار هم بدهی خرید خود را طبق قرارداد بازپرداخت می‌کند.

درک این تفاوت مهم است: برای خرید معمول با این کارت، قرار نیست مانند سرمایه‌گذار نماد اوراق گام انتخاب و معامله کنید. همچنین اعتبار خرید را نباید وام نقدی آزاد فرض کنید. این محصول مجوز برداشت نقدی از خودپرداز، کارت‌به‌کارت یا خرید از هر پایانه فروش نیست.

چهار تفاوت اصلی با وام نقدی و کارت اعتباری معمولی وجود دارد. اول، نوع استفاده: خرید فقط در شبکه پذیرندگی محصول انجام می‌شود. دوم، تسویه سمت فروشنده وابسته به سازوکار اوراق گام است؛ پذیرش کارت بانکی عادی توسط فروشنده کافی نیست. سوم، تعهد مشتری همچنان بازپرداخت طبق قرارداد است و نام اوراق، مسئولیت اقساط را حذف نمی‌کند. چهارم، شرایط این محصول مستقل است و نباید شرایط مرابحه یا کارت سازمانی را به آن تعمیم داد.

مقایسه سه بانک؛ سقف یکسان، جزئیات متفاوت

سقف اعلام‌شده در هر سه بانک ملت، ملی و رفاه ۵۰۰ میلیون تومان است. اما جزئیات مهم دیگری هم وجود دارد که تصمیم‌گیری را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

بانک ملی دوره‌های بازپرداخت ۱۲، ۱۸ و ۲۴ ماهه اعلام کرده است. مهلت مصرف اعتبار شش ماه از صدور است و در معرفی بررسی‌شده غیرقابل تمدید اعلام شده. بانک رفاه علاوه بر سقف ۵۰۰ میلیون تومان و کارمزد اعلامی ۵.۲۵ درصد، سه دوره ۴، ۱۲ و ۲۴ ماهه دارد. برای رفاه، مراجعه به شعب و ثبت درخواست از طریق فرارفاه معرفی شده است.

بانک ملت دو عنوان کارت جداگانه دارد. یکی «کارت رفاهی متصل به اوراق گام مبتنی بر قرض‌الحسنه برای تأمین جهیزیه کالای ایرانی و لوازم خانگی» و دیگری «کارت رفاهی متصل به اوراق گام». این تفکیک برای خریدار کاربردی است. اگر برای جهیزیه مراجعه می‌کنید، باید مشخص کنید کدام عنوان کارت به شما پیشنهاد شده و فروشنده آن نوع کارت را می‌پذیرد یا نه.

در فهرست پذیرندگان ملت، نام‌هایی مثل شهر لوازم خانگی، شهر فرش، سرای ایرانی، گروه صنعتی نیرو موتور، دیلی مارکت، هایپر کالای خانه ایوان، پاکشوما و دیجی‌پی دیده می‌شود. اما نام دیجی‌پی در فهرست به معنی قابل خرج بودن کارت در تمام پذیرندگان این پلتفرم نیست. تأیید مدل کالا و نقطه فروش لازم است.

نرخ ۵.۲۵ درصد؛ عدد مشخص است، فرمول نه

در اطلاعات بانک ملت، عدد ۵.۲۵ درصد با عنوان «نرخ سود» دیده می‌شود. در معرفی‌های ملی و رفاه، همین عدد با عنوان «کارمزد» مطرح شده است. هم‌اندازه بودن این اعداد به معنی همسان بودن ماهیت و هزینه قرارداد نیست.

در تصویر منتشرشده از ملت گفته نشده این درصد سالانه است یا مربوط به کل دوره. مشخص نیست بر کل اعتبار مصوب اعمال می‌شود یا اعتبار مصرف‌شده. همچنین روشن نیست یک‌جا وصول می‌شود یا در پرداخت‌ها قرار می‌گیرد. در نتیجه نه می‌توان آن را خودکار کارمزد نامید و نه از روی آن قسط قطعی محاسبه کرد. این عدد در محتوای عمومی مزایای کارت آمده و بدون قرارداد نباید به تمام نسخه‌های کارت تعمیم داده شود.

مسیر سازمانی ملت؛ از درخواست محل کار تا فهرست اقساط

در نمودار اجرایی محتوای آموزشی ملت، فرایند با درخواست سازمان آغاز می‌شود. این یک تفاوت کاربردی نسبت به مسیر ثبت درخواست فردی است. اگر از طریق محل کار یا سازمان معرفی می‌شوید، ابتدا باید وضعیت همکاری آن سازمان با بانک روشن باشد.

مراحل نمایش‌داده‌شده به این ترتیب است: درخواست سازمان، بررسی و ارسال، صدور مصوبه، ارسال به شعبه، صدور کارت، تنظیم قرارداد، خرید مشتری و دریافت فهرست اقساط. برای کارمند یا عضو یک سازمان، اولین اقدام مفید مراجعه به واحد منابع انسانی یا رفاهی است. باید پرسید آیا تفاهم‌نامه فعال دارید، شعبه مجری کدام است و چه کسانی معرفی می‌شوند.

آیا توان قسط ۵۰۰ میلیون تومان را دارید؟

برای سنجش اولیه بودجه، می‌توان سهم ماهانه اصل خرید را تقسیم کرد. اگر ۵۰۰ میلیون تومان اعتبار در ۲۴ ماه بازپرداخت شود، سهم اصل در ماه حدود ۲۰.۸۳ میلیون تومان می‌شود. این عدد بدون احتساب کارمزد و هزینه‌های قرارداد است.

پس اگر ماهانه فقط ۱۰ میلیون تومان برای بازپرداخت کنار گذاشته‌اید، مصرف کامل اعتبار ۵۰۰ میلیونی در ۲۴ ماه با بودجه شما سازگار نیست. در این حالت، کاهش مبلغ خرید یا مصرف بخشی از اعتبار عملی‌تر از تمرکز بر سقف تبلیغاتی است.

خرید با کارت واقعاً ارزان است؟ 

عدد اول، قیمت نقدی همان کالا با همان خدمات است. عدد دوم، جمع وجه اولیه، همه اقساط و تمام هزینه‌های الزامی خرید اعتباری. اگر قیمت کالای اعتباری از قیمت نقدی بیشتر باشد، این اختلاف هم بخشی از هزینه تصمیم شماست. حتی اگر روی قرارداد عبارت «بدون سود» دیده شود.

برای مثال، اگر کالای یکسان نقدی ۱۰۰ میلیون تومان و نزد پذیرنده اعتباری ۱۰۸ میلیون تومان قیمت داشته باشد، پیش از هر هزینه بانکی ۸ میلیون تومان اختلاف دارید. این اختلاف نرخ سالانه وام نیست؛ فقط نشان می‌دهد قیمت کالا را باید جدا از کارمزد بانک مقایسه کرد.