جزئیات جدیدصدور چک دیجیتال؛ مانع‌تراشی ممنوع!

به گزارش بنکر (Banker)، در حالی که توسعه و گسترش استفاده از چک دیجیتال به‌عنوان یکی از سیاست‌های کلیدی بانک مرکزی در مسیر تحول بانکداری الکترونیک دنبال می‌شود، گزارش‌ها از بروز برخی ناهماهنگی‌ها در اجرای این طرح در تعدادی از شعب بانکی حکایت دارد.

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد برخی شعب بانک‌ها با استناد به ضوابطی که مبنای قانونی ندارند، شروطی همچون الزام به داشتن دسته‌چک کاغذی یا پاس شدن ۸۰ درصد چک‌های قبلی را برای صدور چک دیجیتال مطرح می‌کنند؛ موضوعی که اکنون با واکنش و شفاف‌سازی رسمی بانک مرکزی مواجه شده است.

چک دیجیتال معادل چک کاغذی است

بر اساس قانون چک، تمامی مقررات، تعهدات و الزامات مربوط به چک‌های کاغذی برای چک‌های دیجیتال نیز برقرار است. از این رو، از منظر اعتبار حقوقی و قانونی هیچ تفاوتی میان این دو ابزار پرداخت وجود ندارد.

کارشناسان نظام بانکی معتقدند چک دیجیتال علاوه بر برخورداری از اعتبار کامل قانونی، به دلیل بهره‌مندی از زیرساخت‌های الکترونیکی، سطح امنیت بالاتری نسبت به چک‌های سنتی دارد و می‌تواند در کاهش جعل، سوءاستفاده و خطاهای عملیاتی نقش مؤثری ایفا کند.

شرط دسته‌چک کاغذی ممنوع!

مسئولان بانک مرکزی به‌صراحت اعلام کرده‌اند هیچ ارتباط قانونی یا فنی میان داشتن دسته‌چک کاغذی و امکان دریافت چک دیجیتال وجود ندارد.

بر این اساس، تمامی متقاضیان واجد شرایط می‌توانند بدون نیاز به دریافت دسته‌چک فیزیکی، برای اخذ چک دیجیتال اقدام کنند. همچنین نخستین دسته‌چک الکترونیکی شامل ۱۰ برگ چک، بدون الزام به سابقه پاس شدن ۸۰ درصد چک‌های کاغذی در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد.

این موضع‌گیری رسمی عملاً بسیاری از محدودیت‌هایی را که در برخی شعب به مشتریان اعلام می‌شد، فاقد وجاهت اجرایی و قانونی می‌داند.

بانک مرکزی در ادامه توضیحات خود اعلام کرده است که پس از استفاده از ۱۰ برگ نخست چک دیجیتال، امکان افزایش تعداد برگ‌های دسته‌چک الکترونیکی متناسب با سوابق و عملکرد مشتری فراهم خواهد شد.

همچنین این نهاد ناظر تأکید کرده که شرط محاسبه و بررسی پاس شدن ۸۰ درصد چک‌های کاغذی نیز در آینده نزدیک حذف می‌شود؛ اقدامی که می‌تواند فرآیند دسترسی مشتریان به خدمات چک دیجیتال را تسهیل کند.

لزوم اصلاح رویه‌های داخلی بانک‌ها

کارشناسان معتقدند استمرار اعمال محدودیت‌های سلیقه‌ای در برخی شعب، علاوه بر ایجاد سردرگمی برای مشتریان، با سیاست‌های کلان بانک مرکزی در حوزه بانکداری دیجیتال و توسعه خدمات غیرحضوری نیز مغایرت دارد.

با توجه به شفاف‌سازی اخیر بانک مرکزی، انتظار می‌رود شبکه بانکی کشور در سریع‌ترین زمان ممکن نسبت به بازنگری و اصلاح فرآیندهای داخلی خود اقدام کرده و از اجرای مقرراتی که در دستورالعمل‌های رسمی پیش‌بینی نشده است، خودداری کند.

توسعه چک دیجیتال یکی از مهم‌ترین برنامه‌های نظام بانکی برای افزایش امنیت تراکنش‌ها، کاهش وابستگی به اسناد کاغذی و تسریع ارائه خدمات مالی محسوب می‌شود؛ موضوعی که اجرای یکپارچه و بدون مانع آن می‌تواند به ارتقای کیفیت خدمات بانکی و افزایش رضایت مشتریان منجر شود.