۶ گام طلایی برای اعتراض به گزارش اعتبارسنجی

گاهی بعد از دریافت گزارش اعتبارسنجی متوجه می‌شوید اطلاعاتی در آن با واقعیت مطابقت ندارد؛ مثلاً قسطی که به‌موقع پرداخت کرده‌اید، معوق ثبت شده، بدهی تسویه‌شده همچنان در گزارش باقی مانده یا حتی تسهیلاتی به نام شما درج شده که متعلق به شما نیست.

 

به گزارش بانک اول چنین اشتباه‌هایی اهمیت دارند، چون اطلاعات موجود در گزارش اعتباری در ارزیابی وضعیت اعتباری‌تان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اما اگر چنین مغایرتی پیدا کردید، دقیقاً باید چه کاری انجام دهید؟ آیا می‌توان به گزارش اعتبارسنجی اعتراض کرد؟ اعتراض از کجا انجام می‌شود؟ چه مدارکی لازم است؟

 

چه زمانی می‌توان به گزارش اعتبارسنجی اعتراض کرد؟

اعتراض زمانی موضوعیت دارد که اطلاعات درج‌شده در گزارش اعتباری اشتباه، ناقص یا مغایر با سوابق واقعی شما باشد. به عنوان مثال:

• قسطی که در موعد مقرر پرداخت کرده‌اید، به‌عنوان قسط معوق ثبت شده است.
• تسهیلاتی که به‌طور کامل تسویه کرده‌اید، همچنان به‌عنوان بدهی جاری یا غیرجاری نمایش داده می‌شود.
• مبلغ بدهی درج‌شده با مبلغ واقعی بدهی شما تفاوت دارد.
• وضعیت یک تسهیلات در گزارش اشتباه ثبت شده است.
• چک برگشتی در گزارش وجود دارد، در حالی که رفع سوءاثر آن انجام شده است.
• مشخصات یک تسهیلات یا تعهد مالی متعلق به شخص دیگری به نام شما ثبت شده است.
• اطلاعات هویتی یا مشخصات مربوط به یکی از سوابق اعتباری اشتباه است.

در مقابل، اگر اطلاعات گزارش درست باشد اما از نتیجه رتبه اعتباری خود راضی نباشید، اعتراض به خودِ امتیاز به این دلیل که «کم است» با اعتراض به اطلاعات گزارش تفاوت دارد. مقررات، اعتراض را برای بررسی اطلاعات گزارش پیش‌بینی کرده است، نه برای افزایش امتیاز صرفاً به دلیل نارضایتی از رتبه.

طبق مقررات مربوط به ثبت اعتراض، مشتری مسئول بررسی اطلاعات گزارش اعتباری خود است و در صورت مشاهده مغایرت می‌تواند نسبت به اطلاعات گزارش اعتراض کند. همچنین برای اعتراض، مهلت مشخصی در نظر گرفته شده است.

نکته: اگر هدف شما رسیدن به رتبه اعتباری A1 است، اصلاح اشتباه‌های موجود در گزارش اعتباری می‌تواند یکی از اقداماتی باشد که باید در کنار بهبود سوابق مالی خود بررسی کنید.

۶ گام طلایی برای اعتراض به گزارش اعتبارسنجی

برای اعتراض به اعتبارسنجی بانکی موارد زیر را مدنظر قرار دهید:

۱) مورد اشتباه را دقیق مشخص کنید

یکی از اشتباه‌های رایج این است که فرد هنگام اعتراض می‌نویسد: «رتبه اعتباری من اشتباه است و درخواست اصلاح دارم».

این نوع اعتراض دقیق نیست. باید مشخص کنید کدام اطلاعات و چرا اشتباه است. مثلاً به جای جمله بالا بنویسید:

«در گزارش اعتباری صادرشده، تسهیلات بانک x با وضعیت بدهی غیرجاری ثبت شده است، در حالی که بدهی مربوطه در تاریخ xxxx/xx/xx به‌طور کامل تسویه شده و مستندات پرداخت آن پیوست شده است».

یا:

«در گزارش اعتباری، یک فقره چک برگشتی به شماره x درج شده است، در حالی که چک مذکور در تاریخ xxxx/xx/xx رفع سوءاثر شده است».

هرچه اعتراض دقیق‌تر باشد، بررسی آن نیز ساده‌تر خواهد بود.

۲) مدارک لازم برای اعتراض را آماده کنید

اعتراض بدون مدرک، در مواردی که اختلاف میان اطلاعات گزارش و سوابق واقعی مطرح است، قدرت کمتری دارد. مدارک مورد نیاز به نوع مغایرت بستگی دارد. به عنوان مثال:

• اگر مشکل مربوط به پرداخت قسط است؛ رسید پرداخت، گردش حساب، گواهی پرداخت یا تسویه بانک و هر مدرکی که تاریخ و مبلغ پرداخت را نشان دهد.
• اگر مشکل مربوط به تسویه تسهیلات است؛ نامه تسویه حساب؛ گواهی بانک، رسید تسویه و مدارک مربوط به بستن تعهد.
• اگر مشکل مربوط به چک برگشتی است؛ مدرک رفع سوءاثر، گواهی بانک و اسناد مربوط به تعیین تکلیف چک.
• اگر تسهیلات یا تعهد متعلق به شما نیست؛ مدارک هویتی، مستندات بانکی مرتبط یا هر مدرکی که بتواند عدم تعلق آن تعهد به شما را نشان دهد.

قبل از ثبت اعتراض، بهتر است مدارک را به شکل خوانا و مرتب آماده کنید تا در صورت نیاز بتوانید آن‌ها را ارائه دهید.

۳) ابتدا از بانک یا مؤسسه اعتباری پیگیری کنید

یک نکته مهم را نباید نادیده گرفت: اطلاعات گزارش اعتبارسنجی از سوابقی می‌آید که توسط تأمین‌کنندگان اطلاعات مالی و اعتباری ثبت و ارسال می‌شود. بنابراین اگر متوجه شدید مثلاً یک بانک، وضعیت یک تسهیلات را اشتباه ثبت کرده است، پیگیری از همان بانک نیز اهمیت زیادی دارد.

فرض کنید تسهیلات خود را تسویه کرده‌اید، اما همچنان در گزارش اعتباری بدهی غیرجاری نمایش داده می‌شود. در این شرایط فقط اعتراض به گزارش را ثبت نکنید؛ از بانک نیز بخواهید وضعیت تسهیلات را در سوابق خود بررسی و در صورت وجود خطا، اصلاح کند. این کار باعث می‌شود منشأ اطلاعات اشتباه نیز اصلاح شود.

۴) از مسیر اصلی اعتراض به گزارش اعتبارسنجی اقدام کنید

برای اعتراض، مسیر اصلی باید از درگاه اعتراض شرکت اعتبارسنجی صادرکننده گزارش انجام شود. مقررات، شرکت‌های اعتبارسنجی را مکلف کرده‌اند امکان ثبت و پیگیری غیرحضوری اعتراض مشتریان را فراهم کنند. در این فرآیند، هر گزارش اعتباری باید یک شناسه یکتا داشته باشد و مشتری با استفاده از آن بتواند نسبت به اطلاعات گزارش اعتراض کند. بنابراین اگر قصد اعتراض دارید، ابتدا خود گزارش را بررسی کنید و ببینید اطلاعات مربوط به نحوه ثبت اعتراض، شناسه گزارش و مسیر پیگیری در آن درج شده است یا خیر.

برای گزارش‌هایی که از طرف شرکت مشاوره رتبه‌بندی اعتباری ایران صادر شده‌اند، این شرکت مسیر مشخصی برای رسیدگی به اعتراض مشتریان اعلام کرده است. با این حال، بهتر است قبل از استفاده از هر شماره تماس یا نشانی اینترنتی، اطلاعات درج‌شده در خود گزارش یا وب‌سایت رسمی شرکت را بررسی کنید؛ چون مسیرهای ارتباطی ممکن است تغییر کنند.

۵) کد پیگیری و مدارک را نگه دارید

بعد از ثبت اعتراض، اطلاعات مربوط به درخواست را ذخیره کنید. اگر سامانه کد پیگیری، شماره درخواست یا رسید ثبت اعتراض در اختیار شما قرار داد، آن را نگه دارید. همچنین نسخه مدارکی را که ارسال کرده‌اید حفظ کنید. بهتر است یک پوشه برای این موضوع داشته باشید و در آن موارد زیر را نگه دارید:

• نسخه گزارش اعتباری
• شناسه گزارش
• متن اعتراض
• کد پیگیری
• مدارک ارسال‌شده
• پاسخ دریافت‌شده
• مکاتبات یا پیگیری‌های انجام‌شده با بانک

این کار در صورتی که اعتراض نیاز به پیگیری مجدد داشته باشد، بسیار کمک‌کننده است.

۶) نتیجه اعتراض را پیگیری کنید

ثبت اعتراض پایان کار نیست. بعد از بررسی درخواست، نتیجه را پیگیری کنید و ببینید اطلاعات گزارش اصلاح شده است یا خیر.

طبق مقررات، در صورتی که اطلاعاتی مانند تسهیلات غیرجاری تسویه‌شده یا چک رفع سوءاثر شده اصلاح شود، حداکثر زمان مورد نیاز برای به‌روزرسانی اطلاعات توسط شرکت اعتبارسنجی پس از اصلاح اقلام، ۱۰ روز کاری اعلام شده است. بنابراین اگر بانک یا مؤسسه اعتباری اطلاعات را اصلاح کرده است، اما گزارش شما همچنان همان وضعیت قبلی را نشان می‌دهد، موضوع را دوباره بررسی و پیگیری کنید. در نهایت نیز بهتر است یک گزارش اعتباری جدید دریافت کنید و ببینید اطلاعات مورد اعتراض واقعاً اصلاح شده است یا خیر.

اگر اعتراض پذیرفته نشد چه کنیم؟

اگر اعتراض شما رد شد، ابتدا ببینید دلیل رد درخواست چیست. گاهی مشکل از این است که مدرک کافی ارائه نشده یا اطلاعاتی که به آن اعتراض کرده‌اید، طبق سوابق رسمی بانک صحیح بوده است. در این شرایط:

۱) دلیل رد اعتراض را بررسی کنید.

۲) اگر مدرک جدیدی دارید، آن را آماده کنید.

۳) از بانک یا مؤسسه‌ای که اطلاعات را ثبت کرده است، توضیح و مستندات بخواهید.

۴) در صورت وجود مغایرت، درخواست اصلاح اطلاعات در منبع را پیگیری کنید.

۵) در صورت لزوم، دوباره فرآیند اعتراض را بر اساس اطلاعات و مدارک جدید پیگیری کنید.

آیا اعتراض به گزارش باعث افزایش رتبه اعتباری می‌شود؟

نه لزوماً. هدف از اعتراض، اصلاح اطلاعات اشتباه است، نه افزایش مصنوعی امتیاز اعتباری. مثلاً اگر واقعاً یک قسط را با تأخیر پرداخت کرده‌اید و این تأخیر به‌درستی در گزارش ثبت شده است، اعتراض صرفاً به این دلیل که رتبه شما پایین آمده، مبنای اصلاح اطلاعات نیست.

اما اگر همان قسط به‌موقع پرداخت شده و اشتباهاً معوق ثبت شده باشد، اصلاح اطلاعات می‌تواند باعث تغییر وضعیت گزارش و در نتیجه تغییر امتیاز اعتباری شود. بنابراین باید بین این دو موضوع تفاوت قائل شد:

«رتبه من پایین است» با «اطلاعاتی که رتبه بر اساس آن محاسبه شده اشتباه است» یکی نیست.

نکته: اگر رتبه اعتباری A2 دارید، قبل از اینکه برای بهتر شدن رتبه‌تان به فکر اقدامات مختلف بیفتید، یک بار گزارش اعتباری‌تان را موشکافانه بررسی کنید؛ شاید مسئله نه رفتار مالی شما، بلکه یک اطلاعات اشتباه در همین گزارش باشد.

چک‌لیست نهایی اعتراض به گزارش اعتبارسنجی

قبل از ثبت اعتراض، این موارد را بررسی کنید:

 

مورد اقدام	وضعیت
گزارش اعتباری را کامل مطالعه کرده‌ام	☐
دقیقاً می‌دانم به کدام اطلاعات اعتراض دارم	☐
شناسه گزارش اعتباری را در اختیار دارم	☐
تاریخ و جزئیات مورد اشتباه را مشخص کرده‌ام	☐
مدارک اثبات‌کننده ادعای خود را آماده کرده‌ام	☐
در صورت نیاز، موضوع را از بانک یا مؤسسه اعتباری پیگیری کرده‌ام	☐
اعتراض را از مسیر رسمی ثبت کرده‌ام	☐
کد پیگیری یا رسید اعتراض را نگه داشته‌ام	☐
نتیجه اعتراض را پیگیری کرده‌ام	☐
پس از اصلاح، گزارش اعتباری جدید را بررسی کرده‌ام	☐