نحوه پس گرفتن پولی که به اشتباه واریز شده
اگر پول را اشتباهی واریز کردیم، چه کار کنیم؟ / اگر پول را پس ندادند چه کنیم؟
یک شماره اشتباه، چند لمس روی صفحه تلفن همراه و ناگهان پولی که قرار بود به حساب فرد دیگری برود، سر از حساب یک غریبه درمی‌آورد؛ اشتباهی که در شرایط امروز ممکن است برای هر کسی رخ دهد و راه بازگشتش همیشه ساده نیست.
یک شماره اشتباه، چند لمس روی صفحه تلفن همراه و ناگهان پولی که قرار بود به حساب فرد دیگری برود، سر از حساب یک غریبه درمی‌آورد؛ اشتباهی که در شرایط امروز ممکن است برای هر کسی رخ دهد و راه بازگشتش همیشه ساده نیست.
به گزارش بانک اول گاهی یک اشتباه ساده در وارد کردن شماره کارت یا حساب، می‌تواند یک تراکنش عادی را به یک دردسر حقوقی تبدیل کند؛ چند رقم جابه‌جا می‌شود، انتقال وجه انجام می‌گیرد و زمانی که فرد متوجه اشتباه خود می‌شود، پول دیگر در حساب مقصد نشسته است.در چنین شرایطی، اولین سؤال این است که اگر فرد دریافت‌کننده حاضر به بازگرداندن وجه نباشد، صاحب پول چه اقدامی می‌تواند انجام دهد و آیا امکان پیگیری قانونی وجود دارد؟
محمد مهاجری، وکیل پایه یک دادگستری و حقوقدان به این موضوع پاسخ داده است.مهاجری با تأکید بر اینکه پیشگیری در این موضوع اهمیت زیادی دارد، گفت هنگام انتقال وجه باید دقت کافی در وارد کردن شماره حساب، کارت یا مشخصات گیرنده وجود داشته باشد؛ چراکه در صورت واریز اشتباه، بازگرداندن وجه ممکن است مستلزم طی کردن مراحل اداری و حتی حقوقی باشد.
وی با اشاره به ماده ۲۶۵ قانون مدنی توضیح داد که در موضوع واریز وجه، میان حقوقدانان تفاسیر مختلفی وجود دارد. یکی از این دیدگاه‌ها بر مبنای «اصل عدم تبرع» است؛ به این معنا که اگر مالی به حساب شخصی واریز شود، اصل بر این نیست که این انتقال به صورت رایگان انجام شده و بنابراین امکان مطالبه آن وجود دارد.
به گفته این حقوقدان، در مقابل، تفسیر دیگری نیز وجود دارد که بر اساس آن ممکن است واریز وجه، پرداخت یک دین تلقی شود و در نتیجه، شرایط متفاوتی ایجاد کند. همین اختلاف در تفسیر می‌تواند در پرونده‌های مربوط به واریز اشتباهی وجه، اهمیت داشته باشد
اولین قدم؛ مراجعه به بانک
مهاجری توصیه کرد فرد پس از متوجه شدن اشتباه، در وهله نخست به بانک مراجعه و موضوع را اعلام کند.
وی گفت: فرد باید به بانک مقصد اعلام کند که مبلغی به اشتباه به حساب شخص دیگری واریز شده و از بانک بخواهد با صاحب حساب تماس بگیرد و موضوع را به او اطلاع دهد تا در صورت پذیرش، وجه را مسترد کند.
به گفته وی، ممکن است در بخشی از موارد، شخص دریافت‌کننده پس از اطلاع از اشتباه، وجه را بازگرداند و موضوع بدون ورود به مراحل حقوقی پایان پیدا کند
وقتی بانک شماره تماس صاحب حساب را نمی‌دهد
اما در این مسیر ممکن است یک مانع هم وجود داشته باشد؛ اینکه بانک، اطلاعات تماس صاحب حساب مقصد را در اختیار فرد واریزکننده قرار ندهد.مهاجری این موضوع را از نظر قانونی قابل درک دانست و توضیح داد که بانک نمی‌تواند صرفاً به دلیل درخواست یک مشتری، اطلاعات شخص دیگری را در اختیار او قرار دهد
با این حال، به گفته وی، فرد می‌تواند از بانک بخواهد که خودش با صاحب حساب تماس بگیرد و به او اطلاع دهد که مبلغی به اشتباه به حسابش واریز شده است؛ بدون اینکه اطلاعات تماس صاحب حساب را در اختیار واریزکننده قرار دهد.
اگر پول را پس ندادند چه کنیم؟
این حقوقدان مرحله بعدی را زمانی دانست که فرد دریافت‌کننده وجه، با وجود اطلاع از اشتباه، از بازگرداندن پول خودداری کند
مهاجری گفت در چنین شرایطی، فرد می‌تواند با استناد به واریز اشتباهی، موضوع را از طریق مراجع قضایی پیگیری و استرداد وجه را مطالبه کند.وی افزود در این موارد، موضوع می‌تواند در قالب مطالبه وجهی که به اشتباه واریز شده یا بحث دارا شدن ناعادلانه مطرح شود؛ به این معنا که مبلغی وارد حساب فردی شده که استحقاق دریافت آن را نداشته است.مهاجری تأکید کرد که در چنین پرونده‌ای، اثبات اینکه میان واریزکننده و دریافت‌کننده هیچ‌گونه رابطه مالی یا حقوقی وجود نداشته، اهمیت دارد.
چه مدارکی می‌تواند به اثبات اشتباه کمک کند؟
این وکیل دادگستری برای اثبات اشتباه بودن واریز، به دو نکته اشاره کرد.نخست اینکه ممکن است شماره حساب فردی که قرار بوده وجه به او پرداخت شود، با شماره حساب شخصی که اشتباهاً وجه به حساب او منتقل شده، شباهت داشته باشد. در این صورت، ارائه پرینت یا تصویر مشخصات حساب مقصد موردنظر می‌تواند به اثبات اشتباه کمک کند.
نکته دوم، اثبات رابطه مالی یا حقوقی با فردی است که قرار بوده وجه برای او واریز شود.برای مثال، اگر فرد قرار بوده مبلغی را برای وکیل خود واریز کند اما به اشتباه آن را به حساب شخص دیگری منتقل کرده باشد، ارائه قرارداد وکالت و سایر مدارک مرتبط می‌تواند برای قاضی روشن کند که وجه با هدف پرداخت به شخص دیگری منتقل شده و واریز به حساب فرد دوم ناشی از اشتباه بوده است.
هزینه و زمان پیگیری چقدر است؟
مهاجری در ادامه با اشاره به دشواری‌های پیگیری حقوقی، گفت این مسیر ممکن است زمان‌بر باشد و به‌ویژه برای مبالغ پایین، هزینه و زمان پیگیری برای فرد آزاردهنده شود
او با ارائه یک مثال درباره مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان توضیح داد که در صورت استفاده نکردن از وکیل، فرد ابتدا حدود ۳.۵ میلیون تومان هزینه دادرسی پرداخت می‌کند و در صورت تجدیدنظرخواهی، حدود ۴.۵ میلیون تومان دیگر هزینه خواهد داشت.
به گفته مهاجری، در مرحله اجرای احکام نیز برای وصول وجه، هزینه‌ای حدود ۵ میلیون تومان ایجاد می‌شود و مجموع این هزینه‌ها در چنین مثالی به حدود ۱۳ میلیون تومان می‌رسد.این حقوقدان همچنین زمان پیگیری چنین پرونده‌ای را در کوتاه‌ترین حالت حدود یک تا یک‌ونیم سال عنوان کرد و به همین دلیل تأکید داشت که دقت هنگام انتقال وجه، مهم‌ترین و کم‌هزینه‌ترین راه برای جلوگیری از چنین دردسری است.
