سه اولویت اصلی بانک مرکزی اعلام شد

به گزارش بانک اول عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، با تأکید بر اهمیت مهار تورم، این هدف را اولویت اصلی سیاست‌گذار پولی کشور اعلام کرد و گفت تمام اقدامات و برنامه‌های بانک مرکزی در چارچوب این هدف راهبردی طراحی و اجرا می‌شود.

کنترل تورم مزمن

همتی با اشاره به عوامل ساختاری تورم در کشور اظهار داشت:

«تورم مزمن در ایران ریشه در عواملی مانند پولی شدن کسری بودجه دولت دارد که متأسفانه به دلیل آثار جنگ و تداوم تحریم‌ها تشدید شده است.»

رئیس کل بانک مرکزی تصریح کرد که بانک مرکزی در عین حمایت از ثبات نظام تأمین مالی دولت، تمام تلاش خود را برای به حداقل رساندن آثار تورمی این فرآیند به کار گرفته است. به عبارت دیگر، بانک مرکزی نمی‌تواند از تأمین مالی دولت شانه خالی کند، اما تلاش می‌کند این تأمین مالی به کمترین افزایش تورم ممکن منجر شود.

مدیریت روزانه نقدینگی

همتی در ادامه به تشریح سیاست‌های عملی بانک مرکزی برای کنترل تورم پرداخت:

«در حوزه سیاست پولی، بانک مرکزی با جدیت، کنترل و کاهش شتاب رشد نقدینگی را پیگیری می‌کند تا از تجربه رشد بالای نقدینگی و تورم ناشی از آن جلوگیری شود.»

او تأکید کرد که این سیاست به‌ویژه در شرایط فعلی که نیاز ریالی تأمین مالی دولت به دلیل کاهش درآمدهای نفتی و مالیاتی افزایش یافته، از اهمیت دوچندانی برخوردار است.

رئیس کل بانک مرکزی با ارائه جزئیات بیشتری از فرآیند کنترل نقدینگی گفت:

«رشد نقدینگی و پایه پولی به صورت روزانه تحت مدیریت دقیق قرار دارد و ابزارهای جذب نقدینگی برای مدیریت آن به کار گرفته می‌شود.»

این یعنی بانک مرکزی دیگر به صورت فصلی یا ماهانه به آمار نقدینگی نگاه نمی‌کند، بلکه تیم‌های عملیاتی به صورت روزانه وضعیت را رصد کرده و در صورت نیاز، اقدامات جذب نقدینگی (مانند فروش اوراق یا افزایش نرخ سود) را انجام می‌دهند.

حفظ اشتغال 

همتی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط خاص اقتصادی کشور گفت:

«حفظ و بازسازی زنجیره تولید و تامین نیز در دستور کار بانک مرکزی است. لذا در شرایط کنونی، جلوگیری از کمبود کالا و حفظ اشتغال، اولویت بالاتری پیدا کرده است.»

این رویکرد نشان می‌دهد بانک مرکزی کاملاً آگاه است که کنترل تورم به تنهایی کافی نیست و اگر با رکود و بیکاری همراه شود، نتیجه مطلوبی نخواهد داشت. بنابراین، هدفگذاری بانک مرکزی «تورم پایین همراه با حفظ اشتغال» است، نه صرفاً تورم پایین به هر قیمتی.

نظارت بانکی در خدمت تولید و اشتغال

رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به نقش نظارتی این نهاد بر بانک‌ها عنوان کرد:

«وظیفه نظارت بانکی نیز کاملاً بر این محور متمرکز شده تا منابع اعتباری به طور مؤثر و بدون ایجاد ریسک سیستمیک در خدمت تولیدکنندگان، صادرکنندگان و حفظ اشتغال قرار گیرد.»

به گفته همتی، بانک مرکزی اطمینان حاصل خواهد کرد که منابعی که در اختیار بانک‌ها قرار می‌گیرد، به جای سفته‌بازی و فعالیت‌های غیرمولد، صرف تأمین مالی تولید، صادرات و طرح‌های اشتغال‌زا شود.

حرف آخر

سخنان امروز رئیس کل بانک مرکزی نشان می‌دهد که بانک مرکزی ایران در شرایط بسیار دشواری قرار دارد. از یک سو، تورم مزمن (که ریشه در کسری بودجه مزمن و تحریم‌ها دارد) نیازمند سیاست پولی انقباضی و کنترل شدید نقدینگی است.

از سوی دیگر، جنگ و کاهش درآمدهای نفتی، نیاز دولت به تأمین مالی ریالی را افزایش داده و هرگونه سیاست انقباضی شدید می‌تواند به تولید و اشتغال آسیب بزند.

همتی در این سخنان تلاش کرده است تعادل را نشان دهد: کنترل تورم اولویت اصلی است، اما نه به قیمت از بین رفتن اشتغال و ایجاد کمبود کالا.

این رویکرد دوگانه اگر موفق باشد، می‌تواند تورم را به تدریج کاهش دهد بدون اینکه رکود سنگینی به اقتصاد تحمیل کند. اما اجرای آن نیازمند دقت بالا، هماهنگی با دولت و ابزارهای نوین سیاست پولی است.