کلاهبرداری فانتوم چیست؟ | وقتی کلاهبرداران با هویت پلیس سراغ پول‌ شمامی‌آیند

به گزارش بانک اول کلاهبرداری‌های هک‌شدن ساختگی که به آنها کلاهبرداری‌های فانتوم (Phantom Scams) نیز گفته می‌شود در سال‌های اخیر افزایش چشمگیری داشته‌اند. آنها کلاهبردار‌هایی هستند که در آن افراد را متقاعد می‌کنند پول یا رایانه‌شان توسط یک هکر به خطر افتاده است.

سپس کلاهبردار، قربانی را تحت فشار قرار می‌دهد تا پس‌انداز خود را به یک حساب به‌اصطلاح امن منتقل کند؛ در حالی که آن حساب در واقع تحت کنترل خود کلاهبرداران است.

رشد هوش مصنوعی، بانکداری آنلاین و شبکه‌های اجتماعی به گسترش این نوع کلاهبرداری کمک کرده است. روش‌های بیشتر برای پرداخت و دریافت پول به معنای نقاط ورود بیشتری برای سوءاستفاده کلاهبرداران است.

کلاهبرداری‌های ساختگی چگونه کار می‌کنند؟

برخی از رایج‌ترین کلاهبرداری‌های هکر فانتوم در چند مرحله انجام می‌شوند.

مرحله اول: پشتیبانی فنی جعلی

معمولاً این مرحله با یک پیام پاپ‌آپ، پیام متنی یا تماس تلفنی آغاز می‌شود که ادعا می‌کند رایانه یا دستگاه شما ویروس دارد. وقتی با شماره‌ای که در پیام به شما داده شده تماس می‌گیرید، فردی که خود را به‌عنوان پشتیبان فنی معرفی می‌کند ممکن است از شما بخواهد یک نرم‌افزار دسترسی از راه دور (Remote Access) دانلود کنید.

مرحله دوم: هشدار جعلی بانک

در مرحله بعد ممکن است شخص دیگری با شما تماس بگیرد و ادعا کند حساب‌های بانکی شما در حال هک شدن هستند. کلاهبرداران اغلب می‌توانند اطلاعات نمایش‌داده‌شده در Caller ID یا همان شناسه تماس‌گیرنده را جعل کنند؛ بنابراین ممکن است تصور کنید تماس واقعاً از یک شماره تلفن معتبر است.

آنها ممکن است بگویند برای محافظت از حساب و پول شما باید فوراً اقدام کنید و از شما بخواهند همین حالا وارد حساب بانکی‌تان شوید تا موجودی خود را بررسی کنید. اما از آنجا که آنها اکنون به دستگاه شما دسترسی از راه دور دارند، می‌توانند ورود شما به حساب را مشاهده کنند و اطلاعاتتان را جمع‌آوری کنند.

مرحله سوم: جعل هویت دولت

مرحله نهایی ممکن است شامل تماس فرد سومی باشد که ادعا می‌کند از یک سازمان دولتی یا نهاد مجری قانون تماس گرفته است. آنها ممکن است شما را تحت فشار قرار دهند تا پولتان را به یک حساب امن منتقل کنید یا برای محافظت از دارایی‌هایتان آن را به چیز‌هایی مانند رمزارز یا شمش‌های طلا تبدیل کنید.

در برخی نسخه‌های این کلاهبرداری، از قربانی خواسته می‌شود اپلیکیشنی را دانلود کند که ظاهراً انتقال وجه را سریع‌تر می‌کند. در واقع، با این کار دسترسی از راه دور به دستگاه خود را در اختیار کلاهبرداران قرار می‌دهید و آنها می‌توانند مستقیماً از حساب شما پول سرقت کنند؛ در بسیاری از موارد حتی تمام پس‌انداز زندگی فرد.

روش‌ها ممکن است متفاوت باشند، اما تاکتیک اصلی تقریباً همیشه یکسان است: ایجاد حس فوریت و وادار کردن قربانی به تصمیم‌گیری از روی ترس و وحشت.

چگونه از خودتان محافظت کنید؟

طبق توصیه TEG Federal Credit Union، بهترین دفاع ساده است: هرگز به تماس‌ها، پیام‌های متنی یا پیام‌های پاپ‌آپی ناخواسته‌ای که درباره حساب بانکی یا رایانه شما هستند اعتماد نکنید.

اگر چنین پیامی دریافت کردید، فوراً تماس را قطع کنید. هرگز به درخواست فردی که بدون اینکه انتظارش را داشته‌اید با شما تماس گرفته، نرم‌افزار یا اپلیکیشن کنترل و مشاهده از راه دور دانلود نکنید.

اگر به کلاهبرداری مشکوک هستید، مستقیماً با بانک خود تماس بگیرید و از شماره‌ای استفاده کنید که در وب‌سایت رسمی بانک یا پشت کارت بانکی شما درج شده است. هیچ بانک، شرکت فناوری یا سازمان دولتی معتبر و قانونی هرگز از شما نمی‌خواهد پس‌اندازتان را به یک حساب امن منتقل کنید یا طلا و رمزارز بخرید.

کلاهبرداری‌های هک‌شدن ساختگی چه تفاوتی با بدهی ساختگی دارند؟

برخلاف کلاهبرداری‌های هک‌شدن ساختگی که معمولاً بر دسترسی پیدا کردن به پول یا حساب بانکی قربانی تمرکز دارند، بدهی ساختگی یا بدهی زامبی (Zombie Debt) نوع متفاوتی از کلاهبرداری است.

در این نوع کلاهبرداری، مجرمان تلاش می‌کنند قربانی را وادار کنند بدهی‌های جعلی یا بدهی‌هایی را که دیگر قابل مطالبه نیستند، پرداخت کند.

در گذشته این کار معمولاً از طریق ایمیل‌های ضعیف و پر از غلط یا تماس‌های تلفنی غیرقانع‌کننده انجام می‌شد؛ اما امروزه کلاهبرداران از مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) استفاده می‌کنند تا تهدید‌های حقوقی کاملاً طبیعی، دقیق و متناسب با محل زندگی قربانی بنویسند. این بدهی‌ها ممکن است قبلاً پرداخت شده باشند، در جریان ورشکستگی بخشیده شده باشند یا توسط افراد سودجو به‌صورت مصنوعی افزایش یافته باشند.

کلاهبرداران معمولاً خود را به‌عنوان وصول‌کننده بدهی معرفی می‌کنند و با استفاده از زبان تهاجمی، تهدید‌های جعلی به دستگیری یا ایجاد ترس و ارعاب، قربانی را می‌ترسانند تا فوراً پول پرداخت کند. در بسیاری از موارد، آنها با استفاده از توضیحات گیج‌کننده سعی می‌کنند توضیح دهند چرا بدهی‌ای که فرد تصور می‌کرد قبلاً پرداخت یا تسویه شده، هنوز بدهکار است.

هم‌زمان، آنها همچنان از روش ایجاد ترس و وحشت استفاده می‌کنند تا قربانی فرصت بررسی دقیق ماجرا و فهمیدن اینکه این بدهی اساساً چگونه ایجاد شده را نداشته باشد.

این روش می‌تواند به‌خصوص علیه افراد مسن مورد استفاده قرار گیرد.

کلاهبرداران همچنین از عوامل خودکار هوش مصنوعی استفاده می‌کنند تا اطلاعات عمومی موجود درباره یک فرد را جمع‌آوری کنند، از آن اطلاعات یک پروفایل درباره هدف خود بسازند و با استفاده از نمونه‌های صوتی، صدای افراد را شبیه‌سازی کنند و خود را به‌جای مأموران قانون یا مسئولان بانک جا بزنند. گاهی اوقات نیز ممکن است از قربانی بخواهند برای تسویه این بدهی‌های ساختگی، با رمزارز یا حواله بانکی (Wire Transfer) پرداخت کند.

مشابه کلاهبرداری‌های هک‌شدن ساختگی، هنگام دریافت چنین تماس‌هایی باید فوراً تلفن را قطع کنید و هم‌زمان اطلاعات شخصی خود را ایمن کنید و پرداخت‌ها را متوقف یا مسدود کنید.