تاثیر جنگ در بازار خودرو چگونه است؟

به گزارش بانک اول جنگ اسفند نشان نداده است. داده‌های قیمتی خودروهای داخلی در فاصله زمانی پنجم اسفندماه (پیش از آغاز تنش‌ها)، هفدهم فروردین‌ماه (در میانه درگیری‌ها) و بیست‌وسوم فروردین‌ماه (در دوره آتش‌بس) حاکی از آن است که سطح عمومی قیمت‌ها تغییر محسوسی را تجربه نکرده و بازار در وضعیت «ثبات نسبی» قرار گرفته است.

 بررسی ۱۱ خودروی پرتیراژ داخلی نشان می‌دهد که میانگین رشد قیمت‌ها در این بازه زمانی کمتر از ۸درصد بوده است. این در حالی است که اگر برخی نوسانات شدید در چند مدل خاص کنار گذاشته شود، رشد واقعی بازار به حدود ۴درصد کاهش می‌یابد.

 بلاتکلیفی که از شرایط نامشخص اقتصاد کلان، نوسانات نرخ ارز، وضعیت تولید خودروسازان و ابهام در سیاست‌های صنعتی نشات گرفته بود؛ به‌گونه‌ای که هم عرضه‌کنندگان در تصمیم‌گیری برای فروش مردد ماندند و هم متقاضیان به دلیل نبود چشم‌انداز روشن، از ورود جدی به بازار خودداری کرده و رفتار احتیاطی در پیش گرفتند.

 بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد خودروهایی که دارای پلاک سال ۱۴۰۵ هستند، کمتر وارد بازار شده‌اند. عرضه‌کنندگان به دلیل رکود شدید بازار و نبود قیمت مشخص برای محصولات، از عرضه خودرو با قیمت مشخص امتناع می‌کنند که همین موضوع منجر به ثبات نسبی قیمت‌ها نیز شده است.

در واقع، دارندگان خودرو ترجیح داده‌اند از فروش دارایی خود خودداری کنند. این رفتار، بازار را در وضعیت «کم‌عمق» قرار داده؛ بازاری که در آن معاملات کاهش یافته اما قیمت‌ها نیز به دلیل نبود عرضه کافی افت نمی‌کند. 

در چنین شرایطی، نه تنها مبنای مشخصی برای تعیین قیمت وجود ندارد، بلکه فعالان بازار نیز با احتیاط بیشتری عمل می‌کنند. این وضعیت موجب شده قیمت‌گذاری از یک رفتار واکنشی سریع، به یک رویکرد محافظه‌کارانه و مبتنی بر انتظار تبدیل شود.

در این زمینه برخی از دست اندرکاران بازار با اشاره به رکود فراگیر بازار تصریح می‌کنند که بازار اگر چه ثبات داشته و نوسان قیمتی شدید در دوره جنگ و آتش‌بس دیده نمی شود با این حال خریدار و فروشنده جدی نیز در بازار وجود ندارد.

یکی دیگر از نکات مهم در تحلیل بازار خودرو، رسیدن قیمت‌ها به سطحی است که به نظر می‌رسد دیگر ظرفیت افزایش قابل‌توجه را ندارد. این موضوع بیش از هر چیز به وضعیت درآمدی خانوارها بازمی‌گردد.

به بیان دیگر، حتی اگر عوامل افزایشی مانند رشد نرخ ارز یا کاهش تولید فعال شوند، بازار به دلیل نبود تقاضای کافی، توان همراهی با افزایش قیمت  را ندارد.  این «سقف قیمتی» باعث شده بازار در برابر شوک‌های بیرونی مقاومت بیشتری از خود نشان دهد و از جهش‌های ناگهانی فاصله بگیرد.

 بررسی همزمان سمت عرضه و تقاضا نشان می‌دهد که بازار خودرو در وضعیت خاصی از عدم تعادل قرار دارد؛ وضعیتی که در آن نه عرضه به‌طور کامل فعال است و نه تقاضا به شکل پرقدرت وارد بازار می‌شود. از یک سو، فروشندگان به دلیل نااطمینانی از آینده، تمایلی به عرضه ندارند و از سوی دیگر، خریداران نیز به دلیل نااطمینانی نسبت به وضعیت تولید و نگرانی از آینده، با احتیاط عمل می‌کنند.