افزایش تهدیدات امنیتی و بروز نااطمینانیهای سیاسی
چه آیندهای برای بازارهای ایران رقم خواهد خورد؟
افزایش تهدیدات امنیتی و بروز نااطمینانیهای سیاسی، باعث تشدید انتظارات تورمی و نوسانات در بازار ارز و طلا شده است.این تغییرات به دلایل ساختاری و انتظاری مختلفی برمیگردد که تنها به آزادسازی نرخ ارز یا حرکت به سمت تکنرخی شدن محدود نمیشود.
به گزارش بانک اول ،افزایش تهدیدات امنیتی و بروز نااطمینانیهای سیاسی، باعث تشدید انتظارات تورمی و نوسانات در بازار ارز و طلا شده است. به گفته مرتضی افقه، اقتصاددان، این تغییرات به دلایل ساختاری و انتظاری مختلفی برمیگردد که تنها به آزادسازی نرخ ارز یا حرکت به سمت تکنرخی شدن محدود نمیشود.
عوامل مختلف تاثیرگذار بر نوسانات بازار ارز و طلا
مرتضی افقه در گفتوگو با ایبنا در خصوص تحولات اخیر بازار ارز و طلا اظهار داشت که علاوه بر اصلاحات ارزی، عوامل مختلفی بر قیمت ارز و طلا تاثیرگذار هستند. وی توضیح داد: «آزادسازی و اصلاح سیاستهای ارزی ممکن است به عنوان محرک اولیه عمل کرده باشد، اما آنچه امروز بیشتر از همه بر بازار تاثیر میگذارد، سایه جنگ و نااطمینانیهای سیاسی است که بهطور مستمر از داخل و خارج کشور بازتولید میشود.»
رفتار اقتصادی در شرایط نااطمینانی
افقه با اشاره به شرایط روانی حاکم بر اقتصاد کشور، توضیح داد که در زمانهایی که تهدیدات امنیتی و احتمال بروز درگیری نظامی بهطور مداوم در رسانهها مطرح میشود، طبیعی است که فعالان اقتصادی رفتار خود را بر اساس بدبینی نسبت به آینده تنظیم کنند. این موضوع به نوسانات در بازار ارز و طلا دامن میزند.
سرمایهگذاری محتاطانه و فرار از سرمایه
در شرایط فعلی، تولیدکنندگان به دلیل عدم وضوح در آینده اقتصادی از سرمایهگذاری جدید خودداری میکنند و سرمایهگذاران به دنبال حفظ ارزش داراییهای خود هستند. این باعث میشود بخشی از سرمایهها به سمت تبدیل به ارز و خروج از کشور سوق پیدا کند. مصرفکنندگان نیز به دلیل نگرانی از آینده، تقاضای احتیاطی برای خرید ارز و طلا افزایش میدهند که این هم فشار تقاضا و هم تورم را تشدید میکند.
تاثیر تحریمها و ناکارآمدیهای ساختاری بر نوسانات اقتصادی
افقه تاکید کرد که ریشه نوسانات بازار ارز و طلا بیش از آنکه ناشی از انتظارات تورمی کلاسیک باشد، به انتظارات منفی نسبت به آینده، جنگ و نااطمینانیهای سیاسی باز میگردد. این انتظارات در نهایت میتواند به تورم بالفعل منجر شود
تحلیل ریشههای عمیق وضعیت اقتصادی
وی ادامه داد: «ریشه اصلی وضعیت کنونی اقتصاد در تداوم تحریمها و ناکارآمدیهای ساختاری است. تحریمهایی که سالها ادامه داشته، فرصتهای اقتصادی کشور را محدود کردهاند. در گذشته، دولتها با استفاده از منابع جایگزین بخشی از تبعات کاهش درآمدهای نفتی را جبران کردند، اما پس از گذشت سالها این منابع نیز به پایان رسیده است و اکنون با اضافه شدن تهدیدات جنگی، آسیبپذیری اقتصاد افزایش یافته است.»
وضعیت اقتصادی ناشی از ساختارهای ناکارآمد
افقه افزود که ریشه اصلی وضعیت اقتصادی کنونی به ناتوانی در اصلاح ساختارهای اقتصادی در دهههای گذشته برمیگردد، بهطوری که این مسئله باعث شده اقتصاد کشور در برابر تحریمها و شوکهای خارجی تابآوری لازم را نداشته باشد.
تغییر در الگوی سرمایهگذاری خانوارها
این اقتصاددان همچنین به تغییر ترکیب داراییهای خانوارها اشاره کرد و گفت: «در شرایط نااطمینانی و احتمال جنگ، مردم داراییهای خود را به بازار ارز و طلا منتقل کردهاند که این مسئله باعث نوسانات شدید در بازار شده است. فروش داراییهای بزرگ مانند ملک و خودرو و ورود منابع حاصل از آن به بازار ارز و طلا، واکنشی طبیعی در چنین شرایطی است.
