علت چک رمزدار توسط بانک مرکزی
چکهای رمزدار از سیستم بانکی حذف شدند/ جایگزین چیست؟
حذف چک رمزدار از شبکه بانکی اجرایی شد و بانک مرکزی چک تضمینشده را با هدف افزایش شفافیت، استعلامپذیری و تسهیل پرداختها جایگزین این ابزار کرد.
به گزارش بانک اول ، با اجرای برنامه بانک مرکزی، حذف چک رمزدار وارد مرحله اجرا شده و چک تضمینشده بهعنوان ابزار جدید پرداخت در شبکه بانکی جایگزین آن شده است. بانک مرکزی هدف از این تغییر را افزایش شفافیت، تسهیل استعلام، حذف محدودیتهای جغرافیایی و یکسانسازی فرآیند پرداخت چک در سراسر شبکه بانکی اعلام کرده است.
این تصمیم که از هفته پایانی فروردین ۱۴۰۵ عملیاتی شده، بخشی از برنامه اصلاح و هوشمندسازی ابزارهای پرداخت در نظام بانکی کشور به شمار میرود.
چک تضمینشده چه تفاوتی با چک رمزدار دارد؟
بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، چک تضمینشده هنگام صدور در سامانه صیاد (پیچک) ثبت میشود و ذینفع میتواند اصالت آن را از مسیرهای مختلف استعلام کند.
از مهمترین ویژگیهای این ابزار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ثبت اطلاعات چک در سامانه صیاد توسط بانک صادرکننده
- امکان پرداخت در تمامی شعب بانکها بدون محدودیت جغرافیایی
- استعلام از طریق اینترنتبانک، همراهبانک، خودپردازها، پیامک و اپلیکیشنهای بانکی
- پرداخت وجه پس از احراز اصالت چک در زمان مراجعه ذینفع
بانک مرکزی همچنین اعلام کرده است که چکهای تضمینشده، مانند چکهای رمزدار، مشمول وضعیت برگشتی نیستند و بانکها میتوانند پرداخت وجه آنها را بهصورت فوری انجام دهند.
چرا بانک مرکزی چک رمزدار را حذف کرد؟
کارشناسان حوزه پولی معتقدند استفاده از چک رمزدار در سالهای اخیر کاهش یافته و فعالان اقتصادی بیشتر از سایر ابزارهای پرداخت استفاده کردهاند.
کامران ندری، کارشناس اقتصادی و بانکداری اسلامی، در این باره گفت یکی از مهمترین مشکلات چک رمزدار، دشواری ابطال آن در صورت لغو معامله بود. به گفته وی، اگر معامله نهایی نمیشد، بازگرداندن وجه و ابطال چک نیازمند حضور فروشنده بود و همین موضوع ریسک استفاده از این ابزار را افزایش میداد.
او افزود به همین دلیل، بسیاری از افراد تنها زمانی از چک رمزدار استفاده میکردند که از قطعی بودن معامله اطمینان داشتند.
مزایای چک تضمینشده برای فعالان اقتصادی
ندری معتقد است چک تضمینشده علاوه بر تسهیل فرآیند پرداخت، از نظر شفافیت نیز مزایای قابلتوجهی دارد.
به گفته این کارشناس، امکان استعلام آنلاین، ثبت اطلاعات در سامانه صیاد و قابلیت ردیابی تراکنشها، زمینه سوءاستفاده، کلاهبرداری و پولشویی را کاهش میدهد و اعتماد بیشتری میان طرفین معامله ایجاد میکند.
وی تأکید کرد که معاملات اقتصادی بر پایه اعتماد شکل میگیرند و ابزارهای جدید بانکی میتوانند این اعتماد را تقویت کنند؛ از این رو حذف چک رمزدار، بیش از آنکه موجب تغییر در روند معاملات شود، به ارتقای امنیت و شفافیت مبادلات مالی کمک خواهد کرد.
