اوراق گام چیست و چگونه می‌توان با آن وام خرید کالا و ازدواج گرفت؟

در سال‌های اخیر، تأمین سرمایه در گردش و حفظ پایداری زنجیره تولید به یکی از دغدغه‌های اصلی بنگاه‌های تولیدی کشور تبدیل شده است. بسیاری از تولیدکنندگان برای خرید مواد اولیه، پرداخت هزینه‌های جاری و تداوم فعالیت خود با کمبود نقدینگی مواجه هستند و این مشکل در نهایت به کاهش تولید، افزایش هزینه‌ها و حتی توقف خطوط تولید منجر می‌شود. در چنین شرایطی، ابزارهای مالی نوینی مانند اوراق گام (گواهی اعتبار مولد) به‌عنوان راهکاری برای تأمین مالی غیرتورمی معرفی شده‌اند.

نکته مهم آن است که اوراق گام دیگر صرفاً ابزاری برای واحدهای تولیدی به شمار نمی‌رود. این ابزار در طول سال ۱۴۰۴ و ابتدای سال ۱۴۰۵ تحولات مهمی را پشت سر گذاشته و دامنه کاربرد آن به دستگاه‌های دولتی، خانوارها، اصناف، متقاضیان وام ازدواج و فرزندآوری و حتی تسویه بدهی بیمه‌ای کارفرمایان گسترش یافته است. در این مطلب ، آخرین تغییرات مقرراتی را بررسی می‌کنیم و هر آنچه را که باید درباره اوراق گام بدانید، به زبانی ساده توضیح می‌دهیم.

اوراق گام چیست و چگونه کار می‌کند؟

«گام» مخفف عبارت «گواهی اعتبار مولد» است. به بیان ساده، اوراق گام نوعی اوراق بهادار محسوب می‌شود که برای تأمین مالی بنگاه‌های تولیدی طراحی شده است و بر پایه اعتبار یا ضمانت بانک یا مؤسسه اعتباری صادر می‌گردد.

به‌طور مشخص‌تر، این اوراق از سوی بانک یا مؤسسه اعتباری عامل و با معرفی بنگاه تولیدی (بنگاه متعهد) و تأمین‌کننده مواد یا خدمات (بنگاه متقاضی) صادر می‌شوند. بنگاه تولیدی از اوراق گام برای تأمین سرمایه در گردش خود استفاده می‌کند، تأمین‌کننده به‌جای دریافت وجه نقد اوراق را دریافت می‌نماید و دارنده اوراق می‌تواند آن را تا سررسید نگه دارد یا در بازار به فروش برساند.

فرایند کلی این ابزار را می‌توان در چهار مرحله خلاصه کرد. در مرحله نخست، تولیدکننده که نقش متعهد را بر عهده دارد، درخواست خود را به بانک ارائه می‌دهد و بانک پس از اعتبار سنجی، اوراق را صادر می‌کند. در مرحله دوم، تأمین‌کننده مواد اولیه که نقش متقاضی را ایفا می‌کند، به‌جای وجه نقد اوراق را دریافت می‌نماید. در مرحله سوم، تأمین‌کننده تصمیم می‌گیرد که اوراق را تا سررسید نگه دارد یا آن را پیش از موعد در بازار بفروشد. در مرحله چهارم، بانک عامل در تاریخ سررسید مبلغ اسمی اوراق را به دارنده آن پرداخت می‌کند.

باید توجه داشت که این ابزار برای تأمین سرمایه در گردش طراحی شده است و برای سرمایه‌گذاری بلندمدت یا توسعه خط تولید کاربرد ندارد.

اوراق گام از کجا شکل گرفت؟

در سال ۱۳۹۵ بانک مرکزی ایران طرح استفاده از گواهی اعتبار مولد را به‌عنوان یک ورقه بهادار اسلامی در دستور کار خود قرار داد. اهدافی که برای این طرح در نظر گرفته شده بود، شامل رفع موانع پولی، رونق تولید، هدایت نقدینگی به سمت فعالیت‌های مولد اقتصادی، تأمین سرمایه در گردش پایدار برای واحدهای تولیدی، بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی و بازار سرمایه و در نهایت جلوگیری از نشت تسهیلات از بخش مولد به بخش غیرمولد اقتصاد بود.

دستورالعمل اوراق گام در سال ۱۳۹۸ و با هدف ابزارسازی برای تأمین اعتبار واحدهای تولیدی، به تصویب شورای پول و اعتبار رسید. این طرح ابتدا در کمیته نقدینگی بانک مرکزی مطرح شد و پس از تأیید شورای فقهی بانک مرکزی، مسیر تصویب نهایی خود را طی کرد.

جدول زیر مهم‌ترین رویدادهای مسیر تحول این ابزار را نشان می‌دهد:

زمان	رویداد
۱۳۹۵	طرح گام به‌عنوان یک صکوک اسلامی در بانک مرکزی مطرح شد.
۱۳۹۸	دستورالعمل گام پس از تأیید شورای فقهی، در شورای پول و اعتبار به تصویب رسید.
۲۰ بهمن ۱۴۰۳	کارت رفاهی متصل به اوراق گام برای خرید کالای بادوام رونمایی شد.
۲۷ آبان ۱۴۰۴	اصلاحیه ۱۹ ماده‌ای دستورالعمل گام در هیئت عالی بانک مرکزی تصویب شد.
خرداد ۱۴۰۵	آیین‌نامه الزام ۹ دستگاه دولتی به پذیرش اوراق گام در دولت تصویب شد.
۵ شهریور ۱۴۰۵	شیوه‌نامه کارت رفاهی وام ازدواج و فرزندآوری به شبکه بانکی ابلاغ شد.
۹ شهریور ۱۴۰۵	تفاهم‌نامه طرح «هم‌گام» میان سازمان تأمین اجتماعی و دو بانک امضا شد.

آخرین تحولات و اصلاحات اوراق گام

اوراق گام از زمان معرفی تاکنون چند مرحله اصلاح ساختاری را پشت سر گذاشته است. در ادامه، مهم‌ترین تغییراتی را که بنگاه‌ها و مخاطبان عمومی باید در سال ۱۴۰۵ از آن‌ها آگاه باشند، بررسی می‌کنیم.

الزام دستگاه‌های اجرایی به پذیرش اوراق گام

بر اساس آیین‌نامه اجرایی پذیرش اوراق گواهی اعتبار مولد در دستگاه‌های اجرایی، این دستگاه‌ها موظف شدند بخشی از مطالبات خود از بدهکاران را به‌جای وجه نقد و از طریق اوراق گام و به ارزش اسمی تسویه کنند. طبق این مقررات، دستگاه‌های اجرایی باید حداقل ۲۰ درصد و حداکثر ۵۰ درصد از مطالبات مشمول خود را از طریق اوراق گام و برات الکترونیکی زنجیره تولید بپذیرند.

این الزام عمدتاً بدهی‌های مالیاتی، عوارض، حق بیمه تأمین اجتماعی، بدهی به گمرک، بدهی به وزارت نفت و نیرو و بدهی به بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی را در بر می‌گیرد. مهم‌ترین اثر این مقررات، افزایش نقدشوندگی و گردش اوراق گام در بازار بوده است.

اصلاحیه دستورالعمل ناظر بر اوراق گام (آبان ۱۴۰۴)

هیئت عالی بانک مرکزی در چهل‌وهشتمین جلسه خود و در تاریخ ۲۷ آبان ۱۴۰۴، اصلاحیه دستورالعمل ناظر بر گواهی اعتبار مولد را در ۱۹ ماده و ۱۵ تبصره تصویب کرد. این مصوبه به استناد جزء (۲) بند (پ) ماده (۱۰) قانون برنامه هفتم پیشرفت و بند (۱۲) جزء (الف) ماده (۴) قانون بانک مرکزی به تصویب رسیده است. این اصلاحیه سه محور اصلی دارد که در ادامه توضیح می‌دهیم.

محور نخست، افزودن اشخاص حقیقی به‌عنوان رکن متعهد است. پیش از این، تنها بنگاه‌های تولیدی که اشخاص حقوقی محسوب می‌شدند، امکان ایفای نقش متعهد را داشتند. با اجرای این اصلاحیه، خانوارها و صنوف مختلف نیز می‌توانند از ظرفیت اوراق گام بهره‌مند شوند و بدین ترتیب نیازهای واقعی‌تری از اقتصاد خانوار و کسب‌وکارهای کوچک پوشش داده می‌شود.

محور دوم، افزایش ضریب تنزیل اوراق گام از ۲۵ درصد به ۵۰ درصد است. این تغییر، سقف مجاز تنزیل اوراق توسط متقاضی اول را افزایش داده است و هدف از آن، رفع موانع نقدشوندگی و بهینه‌سازی سازوکارهای انتقال منابع در بازار ثانویه عنوان شده است.

محور سوم، ایجاد وحدت رویه در تعیین سقف اعتباری برای اوراق گام و برات الکترونیکی است. این تغییر با هدف ایجاد یکپارچگی نظام‌مند میان دو ابزار مشابه و افزایش رقابت‌پذیری آن‌ها انجام شده است.

طرح «هم‌گام» و تسویه بدهی بیمه‌ای کارفرمایان

یکی از تازه‌ترین و مهم‌ترین تحولات این حوزه، امضای تفاهم‌نامه سازمان تأمین اجتماعی با دو بانک کشور در تاریخ ۹ شهریور ۱۴۰۵ برای اجرای طرح «هم‌گام» است.

بر اساس این طرح، سازمان تأمین اجتماعی فهرست مطالبات معوق خود از کارفرمایان را در اختیار بانک‌های عامل قرار می‌دهد. بانک عامل پس از اعتبارسنجی، اوراق گام را برای تسویه بدهی کارفرمایان صادر می‌کند و این اوراق قابلیت انتقال در زنجیره‌های پایین‌دست را دارند.

مقامات مسئول، چهار مزیت کلیدی را برای این طرح برشمرده‌اند که در ادامه ذکر می‌کنیم.

اوراق گام برای مردم عادی: کارت‌های رفاهی

از اواخر سال ۱۴۰۳ و به‌ویژه در شهریور ۱۴۰۵، اوراق گام از یک ابزار تخصصی تأمین مالی بنگاه‌ها به بستری برای چند محصول بانکی خرد و کاربردی برای مردم عادی تبدیل شده است.

آنچه این محصولات را برای عموم مردم متفاوت می‌کند، این است که فرد لزوماً نیازی به خرید و فروش اوراق گام در بورس ندارد. اوراق در پس‌زمینه توسط بانک صادر و به فروشگاه طرف قرارداد تحویل می‌شود و آنچه در اختیار مصرف‌کننده قرار می‌گیرد، یک کارت اعتباری برای خرید کالا است، نه خود ورقه بهادار.

کارت رفاهی خرید کالای بادوام

در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۴۰۳ و با حضور رئیس‌کل وقت بانک مرکزی، از «کارت رفاهی متصل به اوراق گام» رونمایی شد. این ابزار برای تأمین مالی خرید کالاهای بادوام مانند لوازم خانگی طراحی شده است و مشخصات آن در جدول زیر آمده است:

ویژگی	جزئیات
زمان رونمایی	۲۰ بهمن ۱۴۰۳
سقف اعتبار فردی	تا ۳۰۰ میلیون تومان
دوره بازپرداخت	حداکثر ۲۴ ماه
نرخ	حداکثر ۶٫۲۵ درصد، شامل ۴ درصد کارمزد صدور کارت و ۲٫۲۵ درصد مربوط به اوراق گام
شرط صدور	اعتبارسنجی خانوار در شبکه بانکی، بدون نیاز به افتتاح حساب و گردش حساب
کاربرد	خرید کالای بادوام تولید داخل از پذیرندگان طرف قرارداد
نحوه تسویه	صدور اوراق گام توسط بانک عامل به ذی‌نفعی شرکت یا فروشگاه پذیرنده

در عمل، شخص به‌جای دریافت وام نقدی، اعتباری برای خرید از فروشگاه‌های طرف قرارداد در اختیار می‌گیرد. هدف اعلام‌شده این طرح، تأمین مالی خرد و غیرتورمی خانوار بدون خلق پول جدید توسط بانک‌ها است.

کارت رفاهی ازدواج و فرزندآوری

در شهریور ۱۴۰۵ و بر اساس ماده ۴۸ ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۴۰۵، بانک مرکزی شیوه‌نامه اجرایی تازه‌ای را ابلاغ کرد که به متقاضیان تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری اجازه می‌دهد به‌جای دریافت وام نقدی، از «کارت رفاهی متصل به اوراق گام مبتنی بر قرض‌الحسنه» استفاده کنند.

متقاضیان برای بهره‌مندی از این طرح، پنج مرحله زیر را طی می‌کنند. نخست باید در سامانه تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و وام فرزندآوری ثبت‌نام کنند. سپس پس از ثبت‌نام اولیه، گزینه دریافت اعتبار در قالب کارت رفاهی را به‌جای گزینه نقدی انتخاب می‌نمایند. در مرحله سوم، فهرست پذیرندگان طرف قرارداد بانک را بررسی می‌کنند؛ زیرا بانک موظف است لینک این فهرست را در سامانه درج کند. در مرحله چهارم، بانک و شعبه مورد نظر خود را انتخاب می‌کنند و کد رهگیری را از طریق پیامک دریافت می‌نمایند. در مرحله پنجم، در مهلت مقرر با مدارک لازم به شعبه مراجعه کرده و پرونده خود را تشکیل می‌دهند.

سقف اعتبار این کارت با سقف‌های تعیین‌شده در دستورالعمل تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری برابر است و مدت اعتبار کارت برای استفاده، حداکثر ۶ ماه تعیین شده است. شرایط ضامن نیز مطابق همان دستورالعمل تسهیلات قرض‌الحسنه خواهد بود.

اهمیت و هدف انتشار اوراق گام

سه دلیل کلیدی برای معرفی ابزار گام وجود دارد که در ادامه توضیح می‌دهیم.

دلیل نخست، تأمین مالی بنگاه‌های تولیدی است. یکی از چالش‌های اصلی بنگاه‌های کوچک و متوسط و گاه بنگاه‌های بزرگ‌تر در کشور، تأمین سرمایه در گردش برای خرید مواد اولیه، تأمین خدمات و حفظ زنجیره تولید است. ابزارهای سنتی مانند تسهیلات بانکی زمان‌بر و هزینه‌بر هستند و الزامات پیچیده‌ای دارند؛ بنابراین اوراق گام به‌عنوان راهکاری جایگزین و سریع‌تر مطرح شده است.

دلیل دوم، کاهش فشار بر نظام بانکی و کنترل خلق پول است. هنگامی که بنگاه‌ها به تسهیلات بانکی متوسل می‌شوند، خلق پول و فشار بر بانک‌ها افزایش می‌یابد و در نهایت به تورم دامن می‌زند. ابزار گام با هدایت تأمین مالی از مسیر بازار بدهی به‌جای خلق پول بانکی، به کاهش این فشار کمک می‌کند. طرح هم‌گام و کارت‌های رفاهی متصل به اوراق گام نیز بر پایه همین منطق طراحی شده‌اند.

دلیل سوم، تقویت زنجیره تولید و تأمین است. از آنجا که اوراق گام قابلیت انتقال دارند و می‌توانند به‌جای پول نقد در معاملات تأمین‌کنندگان به کار روند، امکان بهبود جریان تأمین در زنجیره تولید را فراهم می‌کنند.

سازوکار انتشار، معامله و تحصیل اوراق گام

مراحل صدور

فرایند صدور اوراق گام در پنج مرحله انجام می‌شود. در مرحله نخست، بنگاه تولیدی یا شخص متعهد درخواست استفاده از اوراق گام را به بانک ارائه می‌دهد و بانک پس از اعتبارسنجی، سقف اعتباری را تعیین می‌کند. در مرحله دوم، بنگاه متعهد تأمین‌کننده مواد اولیه را به بانک معرفی می‌نماید. در مرحله سوم، بنگاه متقاضی مدارک مربوط به فروش مواد اولیه یا خدمات را به بانک ارائه می‌دهد و درخواست صدور اوراق می‌کند. در مرحله چهارم، بانک یا مؤسسه اعتباری عامل پس از انجام بررسی‌ها اوراق گام را منتشر می‌کند؛ ارزش اسمی هر برگه معمولاً یک میلیون ریال است و اوراق به نام بنگاه متقاضی صادر می‌شود. در مرحله پنجم، اوراق به تأمین‌کننده تحویل داده می‌شود و وی می‌تواند آن را تا سررسید نگه دارد یا پیش از سررسید در بازار ثانویه و با احتساب ضریب تنزیل مصوب به فروش برساند.

معاملات اوراق گام

اوراق گام پس از انتشار و بسته به شرایط، می‌تواند در بازار سرمایه و در «بازار ابزارهای نوین مالی» فرابورس ایران معامله شود. در «سامانه گام» که مخصوص همین اوراق طراحی شده است، امکان انتقال اوراق میان بنگاه‌ها و اشخاص وجود دارد و نقل‌وانتقال در این سامانه تنها بر اساس قیمت اسمی اوراق انجام می‌شود.

سررسید اوراق معمولاً بین یک تا ۱۲ ماه تعیین می‌شود و بانک عامل پس از سررسید موظف است مبلغ اسمی را به دارنده اوراق پرداخت کند. تسویه و پایاپای معاملات اوراق گام در فرابورس معمولاً به‌صورت T+1 انجام می‌شود و در بسیاری از نمادها محدودیتی برای تعداد اوراق قابل خرید توسط اشخاص حقیقی و حقوقی وجود ندارد.

اصطلاحات مهم در اوراق گام

اصطلاح	تعریف
بنگاه	به اشخاص حقوقی و پس از اصلاحیه اخیر در برخی موارد اشخاص حقیقی گفته می‌شود که مجاز به فعالیت در بخش‌های اقتصادی مولد هستند.
بانک عامل	بانکی است که مجوز انتشار اوراق گام را دارد و در سررسید، مبلغ اسمی را به دارنده اوراق پرداخت می‌کند.
بنگاه متعهد	خریدار نهاده است که فروشنده نهاده را از طریق سامانه به بانک معرفی می‌کند.
بنگاه متقاضی	فروشنده نهاده است که اوراق گام را پس از صدور دریافت می‌کند.
سامانه گام	سامانه صدور و مدیریت اوراق گام است و نقش کلیدی در نقل‌وانتقال این اوراق ایفا می‌کند.
سقف ضمانت	حداکثر میزان مجاز ضمانت اوراق گام برای بانک عامل را مشخص می‌کند.
سقف اعتباری	حداکثر مقداری است که متعهد می‌تواند اوراق گام دریافت کند و معمولاً به‌صورت درصدی از فروش سال قبل تعیین می‌شود.
ضریب تنزیل	درصدی است که بر اساس آن ارزش اسمی اوراق برای معامله پیش از سررسید کاهش می‌یابد و برای متقاضی اول به ۵۰ درصد افزایش یافته است.
برات الکترونیکی زنجیره تولید	ابزار مالی مشابه اوراق گام است که در مقررات جدید با سقف اعتباری یکسان به کار می‌رود.
کارت رفاهی متصل به اوراق گام	کارت اعتباری خردی است که پشتوانه آن اوراق گام است و اعتبار خرید از فروشگاه‌های طرف قرارداد بانک را در اختیار دارنده قرار می‌دهد.

مزایا و ریسک‌های اوراق گام

جدول زیر مزایا و محدودیت‌های این ابزار را در کنار یکدیگر نشان می‌دهد:

مزایا	ریسک‌ها و محدودیت‌ها
سرمایه در گردش سریع‌تر از تسهیلات بانکی سنتی تأمین می‌شود.	در اقتصاد تورمی، ارزش واقعی اوراق تا سررسید کاهش می‌یابد.
اعتبار بانکی پشتوانه اوراق قرار می‌گیرد و ریسک نکول را کاهش می‌دهد.	معامله در فرابورس مستلزم داشتن کد بورسی و آشنایی با بازار سرمایه است.
خلق پول و فشار بر شبکه بانکی کاهش می‌یابد.	تنزیل تا ۵۰ درصد باعث می‌شود فروش زودهنگام هزینه قابل‌توجهی داشته باشد.
اوراق در زنجیره تأمین قابل انتقال است و جریان مالی را تسهیل می‌کند.	خطا در اعتبارسنجی یا ثبت در سامانه، فرایند را متوقف می‌کند.
بدهی‌های مالیاتی و بیمه‌ای به‌صورت شفاف تسویه می‌شوند.	در صورت بدعهدی متعهد، بانک برای صدور اوراق آتی او محدودیت اعمال می‌کند.
خانوارها از طریق کارت رفاهی و بدون ورود به بازار سرمایه بهره‌مند می‌شوند.	کارت رفاهی فقط در فروشگاه‌های طرف قرارداد کاربرد دارد و به وجه نقد تبدیل نمی‌شود.
در طرح هم‌گام نیازی به وثیقه ملکی وجود ندارد.	سقف ۳۰۰ میلیون تومان پس از کسر اعتبار مرابحه سررسیدنشده محاسبه می‌شود.
نرخ‌های این ابزار بین ۲ تا ۶٫۲۵ درصد و کمتر از تسهیلات معمول است.	اعتبار کارت رفاهی ازدواج تنها ۶ ماه مهلت استفاده دارد.

راهنمای عملی بر اساس نیاز شما

اگر تولیدکننده و رکن متعهد هستید

ابتدا اطمینان حاصل کنید که شرایط اعتبارسنجی بانک عامل را دارید و صورت‌های مالی و فروش شما پایدار است. سپس تأمین‌کننده‌ای را معرفی کنید که از نظر بانکی اعتبار لازم را داشته باشد. همچنین لازم است تاریخ سررسید اوراق را در تقویم مالی خود ثبت کنید و تضمین‌های لازم را فراهم نمایید.

اگر تأمین‌کننده و رکن متقاضی هستید

هنگام دریافت اوراق دو انتخاب پیش روی شما قرار دارد: نگه‌داری تا سررسید یا معامله در بازار. اگر قصد دارید اوراق را به شخص یا بنگاه دیگری منتقل کنید، از شفافیت شرایط سندی و تراکنش اطمینان حاصل کنید و اعتبار بانک صادرکننده و توان آن در ایفای تعهدات را بررسی نمایید.

اگر سرمایه‌گذار بازار سرمایه هستید

اوراق گام تضمین بانکی دارند، اما ریسک‌های خاص خود مانند ریسک نقدشوندگی و تنزیل قیمت پیش از سررسید را نیز به همراه دارند. پیش از خرید، تاریخ سررسید، نماد معاملاتی، بانک ضامن، شرایط بازار ثانویه و کارمزدهای انتقال را بررسی کنید.

اگر متقاضی کارت رفاهی هستید

پیش از انتخاب کارت رفاهی به‌جای وام نقدی، فهرست فروشگاه‌های طرف قرارداد بانک خود و محدودیت‌های خرید مانند الزام به خرید کالای ایرانی را بررسی کنید. همچنین سقف اعتبار، نرخ سود و دوره بازپرداخت را با شرایط تسهیلات نقدی مشابه مقایسه نمایید و مهلت ۶ ماهه استفاده از اعتبار را از یاد نبرید.

اگر کارفرمای مشمول طرح هم‌گام هستید

چنانچه به سازمان تأمین اجتماعی بدهی معوق دارید، از بانک‌های عامل طرف قرارداد طرح هم‌گام درباره شرایط تسویه بدهی از طریق اوراق گام استعلام بگیرید.

جمع‌بندی رده

اوراق گام یکی از ابزارهای نوین تأمین مالی در ایران است که هدف اولیه آن، تأمین منابع مالی مورد نیاز بنگاه‌های تولیدی برای سرمایه در گردش و به‌ویژه خرید مواد اولیه، بدون فشار مستقیم بر بانک‌ها و بدون خلق پول بوده است.

این ابزار در طول زمان تحولات مهمی را پشت سر گذاشته است. الزام دستگاه‌های اجرایی به پذیرش این اوراق برای تسویه بدهی، اصلاحیه آبان ۱۴۰۴ که خانوارها و اصناف را نیز مشمول کرد، رونمایی از کارت رفاهی متصل به اوراق گام برای خرید کالای بادوام، گسترش آن به تسهیلات ازدواج و فرزندآوری و در نهایت اجرای طرح هم‌گام برای تسویه بدهی بیمه‌ای کارفرمایان، مهم‌ترین مراحل این مسیر را تشکیل می‌دهند.

با این حال، موفقیت نهایی این ابزار همچنان به شفافیت فرایندها، اعتبار بنگاه‌ها و اشخاص، توان زیرساختی سامانه گام و فرابورس، کارایی نهاد ناظر و شرایط کلان اقتصادی و به‌ویژه نرخ تورم بستگی دارد. برای مخاطب عمومی، قاعده ساده‌ای وجود دارد: چنانچه قصد خرید کالا دارید، مسیر کارت رفاهی سریع‌تر عمل می‌کند؛ اما اگر به وجه نقد نیاز دارید، ابتدا محدودیت‌ها را بسنجید و سپس تصمیم بگیرید.