الزام بانکها به تسعیر داراییها و بدهیهای ارزی بر مبنای نرخ حواله مرکز مبادله
موج جدید سودآوری بانکها با تسعیر ارز
الزام بانکها به تسعیر داراییها و بدهیهای ارزی بر مبنای نرخ حواله مرکز مبادله، معادلات سودآوری گروه بانکی در بازار سرمایه را وارد مرحله تازهای کرده است.
بانک ملت در حال حاضر یکی از بزرگترین ترازنامههای ارزی بازار سرمایه را در اختیار دارد. بر اساس اطلاعات موجود، مجموع داراییهای ارزی این بانک به حدود ۲۲.۹۷ میلیارد دلار میرسد، در حالی که بدهیهای ارزی آن حدود ۱۵.۴۱ میلیارد دلار است.
به این ترتیب، خالص دارایی ارزی «وبملت» از ۷ میلیارد دلار عبور میکند؛ رقمی که این بانک را در موقعیتی ویژه برای بهرهمندی از افزایش نرخ تسعیر قرار میدهد.
در چنین شرایطی، تغییر نرخ تسعیر میتواند اثر قابل توجهی بر ارزش ریالی خالص داراییهای ارزی بانک داشته باشد و در صورتهای مالی منعکس شود.
۲۱۰ هزار میلیارد تومان ظرفیت سود تسعیر برای «وبملت»؟
برای درک ابعاد این موضوع، کافی است اثر تغییر نرخ تسعیر بر خالص دارایی ارزی بانک ملت محاسبه شود. با فرض خالص موقعیت ارزی بیش از ۷ میلیارد دلار، افزایش ۳۰ هزار تومانی نرخ تسعیر میتواند ظرفیتی در حدود ۲۱۰ هزار میلیارد تومان برای شناسایی سود تسعیر ایجاد کند.
البته این رقم، یک ظرفیت محاسباتی است و میزان سود نهایی شناساییشده میتواند تحت تأثیر نرخ مبنای تسعیر، ترکیب اقلام ارزی، زمان شناسایی و سایر ملاحظات حسابداری قرار گیرد.
با این حال، ابعاد این عدد نشان میدهد چرا نرخ تسعیر و نحوه انعکاس آن در صورتهای مالی، برای سهامداران «وبملت» اهمیت ویژهای دارد.

«وپارس»؛ چشمها به گزارش ۶ ماهه
بانک پارسیان نیز از دیگر نمادهای بانکی است که میتواند از تغییرات نرخ تسعیر اثر بپذیرد. این بانک با حدود ۱.۱ میلیارد دلار موقعیت باز ارزی، ظرفیت قابل توجهی در این بخش دارد.
از این منظر، ارزیابی «وپارس» صرفاً بر مبنای P/E فعلی ممکن است تصویر کاملی از ظرفیت سودآوری آتی بانک ارائه نکند و گزارش میاندورهای ۶ ماهه میتواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت واقعی تراز ارزی و میزان اثر تسعیر بر سود بانک ارائه دهد.
در صورت انعکاس مثبت این ظرفیت در صورتهای مالی، «وپارس» میتواند در کانون توجه فعالان بازار سرمایه قرار گیرد.
تسعیر ارز؛ تنها بخشی از داستان سودآوری بانکها
با وجود اهمیت سود تسعیر، روند سودآوری بانکها تنها به این عامل وابسته نیست. بهبود تراز عملیاتی، رشد درآمدهای اصلی، کاهش هزینه مطالبات مشکوکالوصول و کنترل هزینهها از جمله عواملی هستند که میتوانند در کنار سود تسعیر، اثر واقعیتری بر سود خالص و EPS بانکها داشته باشند.
بانک ملت در فصل بهار حدود ۳۸.۴ هزار میلیارد تومان سود شناسایی کرده که نسبت به دوره مشابه رشد قابل توجهی را نشان میدهد. از این رو، در صورت تداوم روند عملیاتی و همزمانی آن با اثر مثبت تسعیر ارز، گزارشهای مالی پیشرو میتواند تصویر متفاوتی از سودآوری این بانک ارائه کند.
چشمانداز؛ گزارشهای ۶ ماهه تعیینکنندهاند
در مجموع، افزایش نرخ تسعیر برای بانکهایی که خالص دارایی ارزی مثبت دارند، یک محرک بالقوه سودآوری محسوب میشود. با این حال، میزان اثر واقعی آن بر سود هر سهم، به نرخ نهایی تسعیر و نحوه انعکاس اقلام ارزی در صورتهای مالی بستگی خواهد داشت.
اکنون نگاه بازار بیش از هر زمان دیگری به گزارشهای ۶ ماهه دو نماد «وبملت» و «وپارس» دوخته شده است؛ جایی که مشخص خواهد شد ظرفیتهای ارزی این دو بانک تا چه اندازه توان تبدیل شدن به سود شناساییشده و در نهایت رشد EPS را دارند.